نحوه بررسی، تطبیق و استفاده از اطلاعات استخراج شده از سامانه های استخراج اطلاعات مالیاتی

نوع

دستورالعمل

شماره

200/96/517

تاریخ صدور

1396/07/22

مرجع تصویب

رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

بند 1

پیرو دستورالعمل شماره 200/93/537 مورخ 1393/10/28 موضوع نحوه برخورد و اقدام در خصوص اطلاعیه‌های واصله از سامانه استخراج اطلاعات مالیاتی، علیرغم تأکیدهای مکرر بر اجرای مفاد دستورالعمل صدرالذکر طی بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های متعدد از جمله:

• بخشنامه شماره 230/26699/د مورخ 1395/07/07
• شماره 230/26648/د مورخ 1395/07/06
• شماره 230/95/521 مورخ 1395/11/24
• شماره 230/12520/د مورخ 1394/04/14

بعضاً مشاهده می‌شود ترتیبات مقرر از سوی ادارات کل امور مالیاتی و مراجع حل اختلاف مالیاتی نادیده گرفته می‌شود، لذا مجدداً تأکید می‌شود که اطلاعیه‌های استخراج شده از سامانه صدرالذکر بیانگر همه واقعیت‌های مرتبط با پرونده مالیاتی مودیان نبوده و صرفاً قرینه‌ای برای رسیدگی مالیاتی و تشخیص نزدیک به واقعیت درآمدهای مکتسبه مودی می‌باشد.

بنابراین مقرر می‌دارد ادارات امور مالیاتی رسیدگی کننده به پرونده‌های مالیاتی مودیان و همچنین مراجع حل اختلاف مالیاتی به منظور احتراز از شمولیت در مفاد بند (1) ماده (270) قانون مالیات‌های مستقیم، مراتب ذیل را در تعامل با اطلاعات مالیاتی استخراج شده از سامانه ذیربط مدنظر قرار داده و رعایت نمایند:

1- ادارات امور مالیاتی رسیدگی کننده به پرونده مالیاتی مکلفند در زمان ابلاغ دعوت‌نامه موضوع ماده (229) قانون مالیات‌های مستقیم به مودیان ذیربط، نسبت به ارائه اطلاعات مالیاتی استخراج شده از سامانه‌های مالیاتی از جمله فهرست اطلاعیه‌های خرید، فروش، واردات، صادرات و قرارداد حسب مورد به مودیان مالیاتی اقدام نمایند.

بند 2

2- در هر مرحله از رسیدگی‌های مالیاتی که مودیان محترم به اطلاعات استخراج شده از سامانه‌های اطلاعات مالیاتی اعتراض داشته باشند، مسئول مربوط در همان مرحله مکلف به راهنمایی دقیق مودی بوده و می‌بایست حداکثر همکاری لازم برای رفع مغایرت با افراد ذینفع به عمل آورد و در صورت لزوم کسب اطلاعات تکمیلی و اخذ مدارک و مستندات لازم از اشخاص ثالث، نسبت به انجام مکاتبات با رعایت سلسله مراتب اداری اقدام نماید و از احاله کردن موضوع رفع مغایرت به مودیان مالیاتی خودداری نماید.

بند 3

3- کلیه مأموران مالیاتی رسیدگی کننده به پرونده‌های مالیاتی و مراجع حل اختلاف مالیاتی در سازمان امور مالیاتی کشور می‌بایست بر اساس ادله، مستندات و مدارک مثبته ارائه شده و یا به دست آمده با رعایت قوانین و مقررات مربوط اقدام مقتضی به منظور احراز درآمد واقعی مودیان را به عمل آورند و نسبت به اعتراض ایشان در خصوص اطلاعات بهره‌برداری شده پیگیر و پاسخ‌گو باشند.

بند 4

4- در موارد ارجاع پرونده‌های مالیاتی به هیأت موضوع بند 3 ماده (97) قانون مالیات‌های مستقیم به دلیل عدم ثبت اطلاعیه‌های واصله، در اجرای ماده (17) آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده (95) اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1394/04/31، هیأت مذکور با توجه به دفاعیات و دلایل توجیهی مودی و نحوه تحریر دفاتر و رعایت استانداردهای حسابداری و نظر به درجه اهمیت ایرادات وارده توسط اداره امور مالیاتی، چنانچه ایرادات مطروحه به طور کلی خللی به دفاتر وارد نمی‌نماید، مکلف است نظر خود را مبنی بر قبولی دفاتر و اسناد و مدارک اعلام نماید.

بنابراین اعضای هیأت مذکور ضمن توجه به مقررات این ماده در مواردی که امکان تعیین درآمد مشمول مالیات مودی از طریق رسیدگی به دفاتر فراهم می‌باشد، رأی مقتضی مبنی بر قبولی دفاتر بنا بر اختیار این ماده صادر نمایند.

بدیهی است در این صورت منوط نمودن موضوع به اصلاح اطلاعات در سامانه جایز نمی‌باشد.

بند 5

5- صرف عدم اصلاح سیستمی اطلاعیه‌ها و یا عدم هم‌خوانی تاریخی اطلاعیه‌های واصله با مدارک ارائه شده از طرف مودیان مالیاتی، دلیل عدم ثبت نمی‌باشد، بنابراین ادارات امور مالیاتی ترتیبی اتخاذ نمایند که در این گونه موارد ضمن بررسی موضوع در صورت احراز عدم ثبت اطلاعیه‌ها برابر مقررات اقدام شود.

بند 6

6- روسای امور مالیاتی در اجرای ماده (238) قانون مالیات‌های مستقیم موظفند بر اساس واقعیت و مستندات موجود نسبت به اعتراض مودی در خصوص اشتباه بودن اطلاعات منتسب به وی، بررسی مقتضی را به عمل آورند و در صورت احراز صحت ادعای مودی اقدام به تعدیل یا رفع تعرض از برگ تشخیص مالیات نمایند و همچنین موظفند با رعایت مهلت مرور زمان مالیاتی موضوع ماده (157) قانون مالیات‌های مستقیم، به صورت مکتوب مراتب درخواست اصلاح اطلاعات طرف دوم در سامانه اطلاعات مالیاتی را به اداره کل امور مالیاتی مودی طرف اول (ارسال کننده اطلاعات) ارسال نمایند.

بدیهی است در صورتی که با تعدیل یا رفع تعرض از مودی امکان مطالبه مالیات از مودی اصلی به علت مرور زمان مالیاتی فراهم نباشد، روسای امور مالیاتی می‌بایست بدون انجام تعدیل یا رفع تعرض، پرونده امر را به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع تا با رعایت تبصره ماده 157 قانون رأی مقتضی صادر گردد.

بند 7

7- پس از اعتراض مودی با ادعای عدم تعلق اطلاعیه به وی، در صورت ارجاع پرونده مالیاتی به هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی، هیأت مزبور در صورت احراز صحت اعتراض مودی بر اساس واقعیت امر و فارغ از اطلاعات مندرج در سامانه استخراج اطلاعات مالیاتی، با استناد به تبصره ماده (157) قانون مالیات‌های مستقیم، اقدام مقتضی را معمول نماید.

بدیهی است حذف یا ویرایش رکوردهای اطلاعاتی موجود در سامانه فهرست معاملات در خصوص مواردی که مشمول اجرای تبصره ماده (157) قانون مالیات‌های مستقیم می‌باشند صرفاً بر اساس آرای مراجع حل اختلاف مالیاتی امکان‌پذیر خواهد بود و صدور آرای مراجع حل اختلاف مالیاتی نباید منوط به تغییر اطلاعات در سامانه باشد.

همچنین وفق تبصره ماده 157 قانون در مواردی که مالیات به هر علت از غیر مودی مطالبه شده باشد، پس از تأیید مراتب از طرف هیأت حل اختلاف مالیاتی، مطالبه مالیات از غیر مودی در هر مرحله‌ای که باشد کان لم یکن تلقی می‌گردد و در این صورت اداره امور مالیاتی مکلف است بدون رعایت مرور زمان موضوع این ماده، ظرف یک سال از تاریخ صدور رأی هیأت مزبور، مالیات متعلق را از مودی واقعی مطالبه نماید وگرنه مشمول مرور زمان خواهد بود.

بند 8

8- در مواردی که مراجع رسیدگی کننده به پرونده مودیان معترض به منظور احراز واقعیت و تکمیل مستندات از ادارات کل امور مالیاتی مودی طرف اول (ارسال کننده اطلاعات) استعلام به عمل می‌آورند، ادارات کل مذکور موظفند در اسرع وقت نسبت به ارسال پاسخ جامع و کامل اقدام نموده و از ارائه پاسخ‌های مبهم و بدون اظهار نظر صریح خودداری نمایند.

بند 9

9- چنانچه بر اساس نتایج حاصل از فرآیند دادرسی مالیاتی (موضوع مواد 238، 244، 247، 257 و 216 قانون مالیات‌های مستقیم)، لزوم اعمال ویرایش و اصلاح اطلاعات موجود در سامانه احراز شود، اداره امور مالیاتی ذیربط موظف است نسخه‌ای از مستندات صادره از طرف مراجع مذکور را به صورت مکتوب از طریق اداره کل امور مالیاتی به اداره اطلاعات و خدمات مالیاتی ذی‌ربط در اداره کل مودی طرف اول به منظور ویرایش اطلاعات و بایگانی در سوابق ارسال نماید.