مشخصات تصویبنامه
- نوع: تصویب نامه
- شماره: ۵۹۱۲۱/ت۵۲۹۱۲هـ
- تاریخ صدور: ۱۳۹۵/۰۵/۱۹
- مرجع تصویب: هیئت وزیران
مقدمه و ماده ۱
هیأت وزیران در جلسه ۱۳ /۴ /۱۳۹۵ به پیشنهاد مشترک وزارتخانه های نفت و امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور (سابق) و به استناد بند (ح) ماده (۱) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) – مصوب ۱۳۹۳ – آیین نامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده ۱- اصطلاحات مندرج در این آیین نامه در معانی مشروح مربوط زیر به کار می روند:
- الف – قانون تنظیم (۲): قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) – مصوب ۱۳۹۳-.
- ب – شرکت: شرکت ملی نفت ایران.
- پ – شرکت پالایش و پخش: شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران.
- ت – خزانه: خزانه داری کل کشور.
- ث – سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور.
- ج – بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
- چ – نفت: نفت خام و میعانات گازی.
- ح – پنج فرآورده اصلی: بنزین، نفت گاز، نفت سفید، نفت کوره و گاز مایع.
- خ – خالص گاز طبیعی صادراتی: ارزش گاز صادراتی پس از کسر هزینه های گاز طبیعی وارداتی.
- د – سهم شرکت: سهم شرکت ملی نفت ایران معادل درصدی که در قوانین بودجه سنواتی تعیین می شود.
- ذ – خوراک معادل: میزان میعانات گازی معادل ارزش فرآورده های نفتی تحویلی مجتمع های پتروشیمی به شرکت ملی پالایش و پخش.
- ر – بورس: بورس های تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار.
ماده ۲
ماده ۲ (اصلاحی ۲۱/۰۶/۱۳۹۵)- به منظور اعمال حق مالکیت و حاکمیت بر منابع نفت و گاز کشور و به منظور تعیین رابطه مالی و نحوه تسویه حساب بین دولت (خزانه) و شرکت، معادل سهم شرکت از ارزش نفت صادراتی و خالص گاز طبیعی صادراتی و مبالغ حاصل از فروش داخلی گاز طبیعی و نفت تحویلی به مجتمع های پتروشیمی موضوع ماده (۳) و نفت تحویلی به پالایشگاه های داخلی موضوع ماده (۴) این آیین نامه بابت کلیه مصارف سرمایه ای و هزینه ای شرکت از جمله باز پرداخت بدهی و تعهدات شامل تعهدات سرمایه ای و بیع متقابل و جبران خسارات زیست محیطی و آلودگی های ناشی از فعالیت های نفتی خالص درآمد و هزینه های ناشی از عملیات صادرات با احتساب هزینه های حمل و بیمه (سیف) و انبارداری و هزینه های عرضه نفت در بورس تعیین می شود و این سهم از نظر مالیاتی با نرخ صفر محاسبه می شود. شرکت مکلف است مابقی ارزش نفت را به حساب بستانکار دولت نزد خزانه منظور و به شرح مفاد این آیین نامه با دولت (خزانه) تسویه حساب نماید.
شرکت موظف است از محل سهم خود، قراردادهای لازم را با شرکت های عملیاتی تولید نفت و گاز بر اساس قیمت تمام شده و در چارچوب بودجه عملیاتی منعقد کند و در راستای اجرای بودجه عملیاتی، شرکت های دولتی تابعه وزارت نفت مکلفند موافقتنامه های طرح های سرمایه ای از محل سهم خود را از درصدهای پیش گفته و سایر منابع با سازمان مبادله و گزارش عملکرد تولید نفت و گاز را به تفکیک هر میدان در مقاطع سه ماهه به وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان و کمیسیون های برنامه و بودجه و محاسبات و انرژی مجلس شورای اسلامی ارایه کنند.
ماده ۶
ماده 6- مسئولیت وصول مبالغ موضوع مواد (3) و (4) این آیین نامه حسب مورد بر عهده شرکت و شرکت پالایش و پخش می باشد. شرکت پالایش و پخش بابت تضمین وصول عواید نقدی حاصل از فروش نفت (خوراک) به پالایشگاه ها با احتساب پنج فرآورده اصلی و سوخت هوایی فروش داخلی و فرآورده های صادراتی تحویلی به شرکت، اعتبارات اسنادی ریالی / ارزی به صورت گردشی ماهانه اخذ و شرکت بابت تضمین وصول عواید نقدی حاصل از فروش نفت (خوراک) به شرکت های پتروشیمی با احتساب خوراک معادل، اعتبارات اسنادی ریالی / ارزی به صورت گردشی ماهانه دریافت می کند.
شرکت های پالایش نفت و پتروشیمی موظفند تمام وجوه صورت حساب های موقت / قطعی را که حداکثر در مقاطع ده روزه توسط شرکت و یا شرکت پالایش و پخش حسب مورد بر عهده آنان صادر می شود در مهلت مقرر تعیین شده در قانون تنظیم (2) به حساب این شرکت ها نزد خزانه واریز کنند در صورت عدم واریز بهای خوراک از سوی شرکت های پالایش نفت و پتروشیمی، وزارت امور اقتصادی و دارایی (سازمان امور مالیاتی کشور) مکلف است با اعلام وزارت نفت رأساً نسبت به برداشت از حساب شرکت های بدهکار و واریز آن به حساب خزانه اقدام کند. در هر صورت پیگیری موضوع از طریق وزارت امور اقتصادی و دارایی (سازمان امور مالیاتی کشور) رافع مسئولیت شرکت و شرکت پالایش و پخش برای وصول مطالبات از پالایشگاه ها و شرکت های پتروشیمی نخواهد بود.
درصورتی که هریک از شرکت های پالایش نفت و یا شرکت های پتروشیمی نسبت به صورت حساب های صادره توسط شرکت و یا شرکت پالایش و پخش در خصوص ارزش نفت تحویلی به آنها و یا ارزش فرآورده های دریافتی از آنها شکایت داشته باشند می توانند این شکایت را به وزارت نفت تسلیم کنند. این شکایت با فوریت در هیأتی سه نفره متشکل از نمایندگان وزارت نفت (رئیس هیأت)، سازمان و خزانه و در صورت لزوم با حضور نماینده واحد شاکی و نماینده شرکت و شرکت پالایش و پخش (بدون حق رأی) حسب مورد رسیدگی و در خصوص آن تصمیم گیری می کند. وجود اختلاف نظر و نیز رسیدگی به شکایت ها در مورد صورت حساب ها به هیچ وجه مانع از پرداخت علی الحساب صورت حساب ها نخواهد بود.
ماده ۹
ماده 9- مابه التفاوت قیمت پنج فرآورده اصلی و سوخت هوایی و همچنین فرآورده های نفتی و مواد افزودنی تحویلی از سوی شرکت های پتروشیمی به شرکت پالایش و پخش فروخته شده به مصرف کنندگان داخلی با قیمت صادراتی یا وارداتی این فرآورده ها حسب مورد به علاوه هزینه های انتقال داخلی فرآورده ها و نفت خام معادل آنها، هزینه های توزیع و فروش، مالیات بر ارزش افزوده و انواع عوارض قانونی طبق جداول موضوع ماده (12) این آیین نامه محاسبه و در دفاتر شرکت های پالایش نفت به حساب بدهکار شرکت پالایش و پخش ثبت و از آن طریق در بدهکار حساب دولت (خزانه) نیز ثبت می شود. معادل این رقم در دولت (خزانه) به حساب بستانکار شرکت پالایش و پخش، منظور و عملکرد مالی این ماده به صورت مستقل توسط شرکت مذکور در مقاطع زمانی سه ماهه از پایان تیر ماه پس از دریافت گزارش سازمان حسابرسی با تأیید کار گروهی متشکل از وزارتخانه های نفت، امور اقتصادی و دارایی و سازمان به صورت علی الحساب با خزانه تسویه می گردد و تسویه حساب نهایی فیزیکی و مالی حداکثر تا پایان تیرماه سال بعد انجام می شود و در هر حال مبنای تسویه حساب های نهایی بین دولت (خزانه) با شرکت پالایش و پخش، مفاد ماده (4) این آیین نامه خواهد بود.
همچنین شرکت هر سه ماه یکبار گزارش میزان و ارزش نفت تولیدی، صادراتی و تحویلی به شرکت های پالایش نفت و پتروشیمی های داخلی و عرضه شده در بورس و سایر شرکت ها را پس از تأیید سازمان حسابرسی جهت تأیید و تسویه علی الحساب به کار گروه مذکور ارایه می نماید و تسویه حساب نهایی فیزیکی و مالی حداکثر تا پایان تیر ماه سال بعد انجام می شود. دبیرخانه این کار گروه در وزارت نفت می باشد.
مرجع تعیین کمیت و کیفیت نفت تحویلی به شرکت های پالایش نفت، پتروشیمی ها و فرآورده های نفتی دریافتی از شرکتهای پالایش نفت و پتروشیمی ها وزارت نفت است.
ماده 12
متن ماده 12
ماده 12- هزینه های انتقال داخلی فرآورده های نفتی و نفت خام معادل آنها و توزیع، فروش، مالیات و انواع عوارض قانونی از جمله عوارض آلایندگی و مالیات برارزش افزوده موضوع ماده (16) قانون مالیات بر ارزش افزوده – مصوب 1387- و بند (2) تبصره آن ماده و بندهای (الف)، (ج)، (د) ماده (38) و ماده (39) قانون مالیات بر ارزش افزوده برای فرآورده های نفتی و واحدهای مربوط (حسب مورد) به شرح جداولی خواهد بود که هر ساله به تأیید کارگروه موضوع بند (ک) ماده (1) قانون تنظیم (2) خواهد رسید. نحوه وصول مالیات بر ارزش افزوده و انواع عوارض با رعایت بند (و) ماده (1) قانون تنظیم (2) خواهد بود.
ماده 13 و تبصرههای 1 و 2
ماده 13- مالیات و عوارض ارزش افزوده نفت تولیدی و فرآورده های نفتی وارداتی و تولیدی و همچنین مالیات و عوارض ارزش افزوده گاز مندرج در صورت حساب (قبوض) مصرف کنندگان فقط یکبار در انتهای زنجیره تولید، انتقال، توزیع و فروش آنها توسط شرکت پالایش پخش / شرکت های پالایش نفت و شرکت های گاز استانی بر مبنای قیمت فروش داخلی محاسبه و دریافت می شود و حسب مورد توسط شرکت های فوق الذکر / شرکت ملی گاز ایران به حساب سازمان امور مالیاتی کشور نزد خزانه پرداخت می گردد.
بدین ترتیب شرکت های موجود در زنجیره مکلف به انجام تکالیف مقرر در قانون مالیات بر ارزش افزوده از جمله صدور صورتحساب فروش، محاسبه و درج مالیات و عوارض ارزش افزوده فروش کالا و خدمات مشمول در صورتحساب، اخذ مالیات و عوارض ارزش افزوده فروش کالا و خدمات مشمول (به استثنای دریافت و پرداخت مالیات و عوارض ارزش افزوده فروش کالا و خدمات فوق الذکر حسب مورد فی مابین شرکت های فعال در زنجیره مشمول حکم یاد شده) می باشند. مالیات و عوارض ارزش افزوده هر حلقه به حلقه بعد منتقل و به عنوان اعتبار حلقه بعد با رعایت قانون مالیات بر ارزش افزوده قابل قبول خواهد بود. در تعیین مالیات بر ارزش افزوده هر حلقه مالیات و عوارض پرداختی بابت خرید کالا و خدمات برابر مقررات قابل پذیرش می باشد.
مالیات و عوارض ارزش افزوده وصول شده در حلقه آخر با توجه به سهم مالیات و عوارض ارزش افزوده هر کدام از شرکت های حاضر در زنجیره به عنوان مالیات و عوارض حلقه های قبلی قابل تخصیص خواهد بود. در صورت عدم واریز مالیات و عوارض ارزش افزوده توسط اشخاص حلقه آخر فوق الذکر طبق حکم ماده (4) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2)، خزانه داری کل کشور مکلف است بر اساس اعلام سازمان امور مالیاتی کشور از موجودی حساب آنها نزد خزانه داری کل کشور برداشت و به حساب های تعیین شده سازمان مذکور نزد خزانه واریز نماید. فهرست اشخاص قبل و انتهای زنجیره تولید، انتقال، توزیع و فروش از جمله شرکت ملی نفت ایران به تفکیک توسط وزارت نفت به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام می گردد.
تبصره 1 (اصلاحی 04ˏ07ˏ1397)
نفت خام، میعانات گازی و گاز غنی خریداری شده از دولت توسط شرکت ملی نفت ایران و همچنین فروش داخلی آنها به شرکت های موجود در زنجیره و صادرات آن، مستلزم محاسبه و دریافت مالیات و عوارض ارزش افزوده از حلقه بعدی نیست. مالیات و عوارض ارزش افزوده مربوط به فروش سایر کالاها و خدمات توسط شرکت ملی نفت ایران و اعتبار مالیانی مربوط کالاها و خدمات یاد شده، مطابق قانون مالیات بر ارزش افزوده – مصوب 1387- قابل پذیرش، محاسبه و دریافت است.
تبصره 2 (اصلاحی 04ˏ07ˏ1397)
سازمان امور مالیاتی کشور با رعایت حکم این ماده و تبصره (1) آن، در مورد مالیات بر ارزش افزوده شرکت ملی نفت ایران اقدام می کند.