قانون کاهش مجازات حبس تعزیری

ماده ۳ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری یک تبصره جدید (تبصره ۶) را به ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی اضافه می‌کند. طبق این تبصره، تمام حبس‌های ابدِ غیرحدی که در قوانین پیشین تعیین شده‌اند، به حبس درجه یک تبدیل می‌شوند. هدف قانون‌گذار از این اصلاح، یکسان‌سازی درجات سنگین حبس و کاهش موارد حبس‌های دائمی است. این ماده در ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۹ تصویب و در ۲۲ خرداد همان سال ابلاغ شده است.

ماده ۲ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، یک تبصره به ماده ۱۸ قانون مجازات اسلامی اضافه می‌کند. بر اساس این تبصره، اگر دادگاه مجازات حبس را بیش از حداقل مقرر قانونی تعیین کند، موظف است با استناد به بندهای ماده ۱۸ یا سایر جهات قانونی، علت تشدید را در حکم به‌طور صریح ذکر کند؛ در غیر این صورت، قاضی صادرکننده رأی با مجازات انتظامی درجه ۴ مواجه خواهد شد. این ماده در راستای شفافیت، کنترل تشدید خودسرانه مجازات حبس و تقویت حقوق دفاعی متهم وضع شده است.

ماده ۱ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری با هدف کاهش شدت مجازات‌های مندرج در کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات ۱۳۷۵) تصویب شده است. در این ماده، مجازات‌های مواد ۶۱۴، ۶۲۱، ۶۷۷، ۶۸۴، ۶۰۸ و ۶۹۷ کاهش و در برخی موارد تبدیل به جزای نقدی شده‌اند. محور اصلی این اصلاحات، جایگزینی مجازات زندان با مجازات‌های درجه پایین‌تر یا نقدی است تا از تراکم جمعیت کیفری در زندان‌ها کاسته شود.