تاریخ سند: 1381/12/17
شماره سند: 211/7980/5357
وضعیت سند: –
امضا کننده: معاون فنی وحقوقی (محمد قاسم پناهی)
آئین نامه اجرائی تبصره 3ماده 139
وزارت امور اقتصادی و دارایی استان
شورای عالی مالیاتی
اداره کل
دفتر فنی مالیاتی
دفتر
هیأت عالی انتظامی مالیاتی
دبیرخانه هیأتهای موضوع ماده ۲۵۱ مکرر
دادستانی انتظامی مالیاتی
دانشکده امور اقتصادی
پژوهشکده امور اقتصادی
تصویر تصویبنامه شماره ۵۳۴۵۶/ت۲۷۲۵۷هـ مورخ ۰۷/۱۲/۱۳۸۱ هیأت محترم وزیران در خصوص آییننامه اجرایی موضوع تبصره (۳) ماده (۱۳۹) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۲۷/۱۱/۱۳۸۰، جهت اطلاع و اقدام لازم به پیوست ارسال میگردد.
محمد قاسم پناهی
معاون فنی و حقوقی
شماره: ۵۳۴۵۶/ت۲۷۲۵۷هـ
تاریخ: ۰۷/۱۲/۱۳۸۱
پیوست: دارد
هیأت وزیران در جلسه مورخ ۳۰/۱۱/۱۳۸۱ بنا به پیشنهاد شماره ۳۷۳۱۹ مورخ ۳۱/۶/۱۳۸۱ وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد تبصره (۳) ماده (۱۳۹) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم – مصوب ۱۳۸۰ –، آییننامه اجرایی تبصره یادشده را به شرح ذیل تصویب نمود:
«آییننامه اجرایی موضوع تبصره (۳) ماده (۱۳۹) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم، مصوب ۱۳۸۰»
فصل اول – معافیت موضوع بند (الف) ماده (۱۳۹)
ماده ۱- معافیت مالیاتی موضوع بند (الف) ماده (۱۳۹) صرفاً در مورد بقاع موصوف که فهرست آنها توسط سازمان اوقاف و امور خیریه به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام میشود، جاری خواهد بود. تشخیص سایر بقاع متبرکه بر عهده سازمان یادشده میباشد.
فصل دوم – معافیت موضوع بند (د) ماده (۱۳۹)
ماده ۲- مدارسی که قبلاً طبق تشخیص شورای مدیریت حوزه علمیه قم از جمله مدارس علوم اسلامی شناخته شده یا بعداً شناخته شوند، نسبت به کمکها و هدایای نقدی و غیرنقدی از پرداخت مالیات معاف میباشند.
تبصره ۱- استفاده از معافیت مالیاتی مزبور برای هر سال، منوط به تأیید شورای مدیریت حوزه علمیه قم مبنی بر تداوم فعالیت مدرسه در زمره علوم اسلامی است که باید حداکثر تا پایان تیرماه سال بعد به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم گردد.
تبصره ۲- موقوفات متعلق به مدارس یادشده جهت استفاده از معافیت مالیاتی موقوفات عام میباید به شرح فصل پنجم این آییننامه مورد نظارت شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه واقع شوند و شرط معافیت درآمد موقوفات موصوف نیز ارائه تأییدیه سازمان اوقاف و امور خیریه مبنی بر صرف درآمد مربوط در امور مذکور در بند (ح) ماده (۱۳۹) اصلاحی وفق ماده (۸) این آییننامه خواهد بود.
فصل سوم – معافیت موضوع بند (هـ) ماده (۱۳۹)
ماده ۳- نهادهایی که طبق نظر هیأت وزیران جزء نهادهای انقلاب اسلامی شناخته شده یا بشوند، نسبت به کمکها و هدایای دریافتی نقدی و غیرنقدی از پرداخت مالیات معاف میباشند.
فصل چهارم – معافیت موضوع بند (و) ماده (۱۳۹)
ماده ۴- آن قسمت از درآمد صندوق عمران موقوفات کشور که به مصرف عمران موقوفات کشور برسد، از پرداخت مالیات معاف است؛ مشروط بر اینکه هر سال گواهی لازم مبنی بر صرف درآمد صندوق در امور یادشده توسط سازمان اوقاف و امور خیریه صادر و حداکثر تا پایان تیرماه سال بعد به سازمان امور مالیاتی کشور تسلیم گردد.
فصل پنجم – معافیت موضوع بند (ح) ماده (۱۳۹)
ماده ۵- آن قسمت از درآمد موقوفات عام که طبق موازین شرعی و برابر مفاد وقفنامههای مربوط به مصرف امور مذکور در بند (ح) ماده (۱۳۹) میرسد، از پرداخت مالیات معاف است، مشروط بر اینکه:
الف – صورتحساب درآمد و هزینه هر سال مالی موقوفه متکی به اسناد و مدارک قابل قبول، حداکثر تا ۴ ماه پس از پایان سال مالی به اداره اوقاف و امور خیریه مربوط تسلیم شود.
ب – ادارات اوقاف و امور خیریه مربوط نسخهای از صورتحساب مزبور را به انضمام تأییدیه لازم مبنی بر صرف کل یا بعض درآمد موقوفه در امور مندرج در بند (ح) ماده (۱۳۹) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم (مصوب ۲۷/۱۱/۱۳۸۰) با ذکر دقیق مبالغ کل درآمد و رقم صرفشده در امور مزبور، ظرف شش ماه از تاریخ وصول صورتحساب به اداره امور مالیاتی محل موقوفه تسلیم نماید.
تبصره – موقوفاتی که متولی منصوصالتولیه دارند نیز جهت برخورداری از معافیت مالیاتی ملزم به رعایت مقررات قانون مالیاتهای مستقیم و ضوابط مقرر در این آییننامه خواهند بود.
فصل ششم – معافیت موضوع بند (ط) ماده (۱۳۹)
ماده ۶- مؤسسات خیریه و عامالمنفعه در صورتی میتوانند از معافیت مالیاتی موضوع این بند استفاده نمایند که واجد شرایط زیر باشند:
الف – مؤسسه رسماً تحت یکی از عناوین فوق به ثبت رسیده و غیرانتفاعی بودن آن نیز در اساسنامه تصریح شده باشد.
ب – کمکها و هدایای دریافتی نقدی و غیرنقدی آنها به موجب اساسنامه به مصارف امور یادشده در بند (ح) ماده (۱۳۹) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم – مصوب ۲۷/۱۱/۱۳۸۰ – برسد و این امر توسط سازمان امور مالیاتی کشور طبق مواد (۷) الی (۹) این آییننامه تأیید شود.
ج – اساسنامه آنها صراحتاً متضمن این موضوع باشد که مؤسسان و وابستگان طبقات اول و دوم آنان، موضوع ماده (۱۸) این قانون و هیأت امنا و مدیران آنها مبادرت به انجام معامله با مؤسسه ننمایند.
د – اساسنامه مؤسسه صراحتاً حاکی از این باشد که مؤسسان یا صاحبان سرمایه حق هیچگونه برداشت یا تخصیص از محل کمکها و هدایای دریافتی نقدی و غیرنقدی را ندارند و بعد از انحلال، دارایی مؤسسه به سازمان بهزیستی کشور یا یکی از مؤسسات دولتی و یا مؤسسات خیریه و عامالمنفعه دیگر واگذار گردد.
هـ – بر درآمد و هزینه آنها به شرح مواد (۷) الی (۹) این آییننامه نظارت شود.
ماده ۷- نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات خیریه و عامالمنفعه موضوع بند (ط) ماده (۱۳۹) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم، ولو اینکه دارای مال موقوفه باشند، به ترتیب زیر اعمال خواهد شد:
الف – مرجع نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات خیریه و عامالمنفعه، سازمان امور مالیاتی کشور است که میتواند این اختیار را به ادارات امور مالیاتی ذیربط و در موارد یادشده در بند (۳) ماده (۱) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه – مصوب ۱۳۶۳ – به سازمان مزبور تفویض نماید.
ب – نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات عامالمنفعهای که دارای مال موقوفه میباشند، و یا اداره آنها به موجب قانون یا آییننامه مربوط به سازمان اوقاف و امور خیریه محول شده است، با سازمان یادشده خواهد بود.
پ – مراجع ناظری که قبلاً موافق آییننامه اجرایی موضوع تبصره (۴) ماده (۲) قانون مالیاتهای مستقیم – مصوب ۱۳۶۶ – و اصلاحیه مورخ ۷/۲/۱۳۷۱ آن، امر نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات عامالمنفعه به آنان تفویض گردیده است، نظارت آنها بر مؤسسات یادشده با رعایت مقررات ماده (۱۳۹) اصلاحی – مصوب ۲۷/۱۱/۱۳۸۰ – و مفاد این آییننامه کماکان معتبر بوده و اساسنامه این قبیل مؤسسات نیازی به اصلاح مجدد و تطبیق با این آییننامه نخواهد داشت.
ماده ۸- مؤسسات نامبرده موظفند ظرف یک ماه از تاریخ ثبت اساسنامه، تصویر یا رونوشت مصدق آن را به اداره امور مالیاتی محل تسلیم و ظرف همین مدت در یکی از بانکهای محل حساب جاری به نام مؤسسه افتتاح و کلیه وجوه نقدی و درآمد خود را به حسابهای بانکی منتقل نمایند و کلیه هزینههای مؤسسه را از طریق آن حسابها انجام دهند.
ماده ۹- مؤسسات خیریه و عامالمنفعه مکلفند صورتحساب درآمد و هزینه سالانه خود را که متکی به اسناد و مدارک قابل قبول باشد، حداکثر تا چهار ماه بعد از پایان سال مالی مؤسسه به مرجع ناظر مربوط تسلیم نمایند و مرجع ناظر مؤسسه نیز باید ظرف چهار ماه از تاریخ وصول صورتحساب نتیجه رسیدگی را در مورد صورتحساب درآمد و هزینه و رعایت مقررات قانون و آییننامه اجرایی ماده (۱۳۹) قانون اعلام و در صورت تأیید، گواهی لازم را جهت اقدام قانونی به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم نماید.
فصل هفتم – معافیت موضوع بند (ی) ماده (۱۳۹)
ماده ۱۰- مجامع حرفهای، احزاب، انجمنها و تشکلهای غیردولتی مکلفند مجوز صادرشده از مراجع ذیربط را جهت استفاده از معافیت مقرر موضوع بند (ی) ماده مذکور به اداره امور مالیاتی مربوطه تسلیم نمایند.
فصل هشتم – معافیت موضوع بند (ک) ماده (۱۳۹)
ماده ۱۱- انجمنها و هیئتهای مذهبی مربوط به اقلیتهای دینی مذکور در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، جهت استفاده از معافیت مقرر مکلفند گواهی لازم مبنی بر رسمیت خود را از وزارت کشور اخذ و به اداره امور مالیاتی ذیربط تسلیم نمایند.
فصل نهم – معافیت موضوع بند (ل) ماده (۱۳۹)
ماده ۱۲- فعالیتهای انتشاراتی، مطبوعاتی، فرهنگی و هنری اشخاص حقیقی یا حقوقی به موجب مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام میشود. فعالیتهای یادشده براساس دستورالعملی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تعیین و اعلام خواهد شد، مشخص میگردد.
فصل دهم – معافیت موضوع تبصره (۱) ماده (۱۳۹)
ماده ۱۳- اشخاص موضوع ماده (۱۳۹) اصلاحی جهت برخورداری از معافیت مالیاتی موضوع تبصره (۱) این ماده، موظفند حداقل پانزده روز قبل از شروع فعالیتهای غیرانتفاعی مذکور در تبصره یادشده، مراتب را جهت تعیین ناظر به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام و صورتحساب درآمد و هزینه مربوط به فعالیتهای موصوف را حداقل یکبار در هر سال مالی به مرجع ناظر تعیینشده تسلیم و گواهی نظارت دریافت نمایند.
فصل یازدهم – مقررات عمومی
ماده ۱۴- درآمدهای حاصل از فعالیتهای اقتصادی اشخاص موضوع ماده (۱۳۹) اصلاحی به شرح مندرج در تبصره (۲) اصلاحی ماده (۲) قانون مالیاتهای مستقیم – مصوب ۲۷/۱۱/۱۳۸۰ – (غیر از مواردی که طبق بندهای ماده (۱۳۹) مزبور از معافیت مالیاتی برخوردار میشوند)، طبق مقررات مربوطه و با رعایت سایر معافیتهای مالیاتی مقرر، به نرخهای مالیاتی مقرر در این قانون مشمول مالیات خواهند بود.
تبصره ۱- نقل و انتقال قطعی املاک از جمله فعالیتهای اقتصادی موضوع تبصره (۲) ماده (۲) قانون یادشده تلقی نمیگردد.
تبصره ۲- درآمدهایی که طبق مقررات مربوط دارای نرخ مالیاتی جداگانهای میباشند، مالیات متعلق حسب مورد وفق مقررات مربوط محاسبه و وصول خواهد شد.
ماده ۱۵- اشخاص موضوع ماده (۱۳۹) اصلاحی مکلف به انجام سایر تکالیف قانونی از جمله تسلیم بهموقع اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان و کسر و پرداخت مالیات اشخاص ثالث طبق قانون مالیاتهای مستقیم خواهند بود.
(بر اساس تصویبنامه شماره ۲۴۲۸۹۵/ت۴۸۵۲۴هـ مورخ ۸/۱۲/۱۳۹۱ هیأت محترم وزیران، عبارت «و کسر و پرداخت مالیات اشخاص ثالث» حذف میشود.)
(ماده ۱۵ براساس تصویبنامه شماره ۶۲۴۰۰/ت۵۰۲۱۷هـ مورخ ۴/۶/۱۳۹۳ هیأت وزیران به شرح ذیل اصلاح میشود:)
ماده ۱۵ اصلاحی – اشخاص موضوع ماده (۱۳۹) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۸۰ حسب مورد مکلف به تسلیم بهموقع اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان یا حساب درآمد و هزینه حسب مورد طبق مقررات قانون مالیاتهای مستقیم خواهند بود.
ماده 16- عدم رعایت شرایط و ترتیبات مقرر در قانون مالیاتهای مستقیم و این آییننامه از سوی اشخاص موضوع بندهای ماده (139) اصلاحی قانون یادشده، در هر سال مالی موجب محرومیت از معافیت مقرر در آن سال خواهد شد.
(ماده 16 بر اساس تصویبنامه شماره 62400/ت50217هـ مورخ 4/6/1393 هیأت وزیران به شرح ذیل اصلاح میگردد:)
ماده اصلاحی 16- عدم رعایت شرایط و ترتیبات مقرر در ماده (139) اصلاحی قانون مذکور و همچنین عدم تسلیم اظهارنامه از سوی اشخاص موضوع بندهای ماده یاد شده از تاریخ لازمالاجراء شدن قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران در هر سال مالی موجب محرومیت از معافیت مقرر در آن سال خواهد شد.
(بر اساس تصویبنامه شماره 242895/ت48524هـ مورخ 8/12/91 هیأت محترم وزیران متن ذیل جایگزین ماده 16 میشود:)
ماده 16 جایگزین: تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر و رعایت مقررات این آییننامه شرط برخورداری از معافیت مالیاتی است.
(بر اساس تصویبنامه شماره 85759/ت48524هـ هیأت وزیران عبارت “و رعایت مقررات این آییننامه” حذف میشود.)
تبصره: فعالیتهای هنری سینمایی در صورت عدم تسلیم بهموقع اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان (تا قبل از اجرای برنامه پنجم توسعه) و عدم کسر و پرداخت مالیات اشخاص ثالث، مشمول حکم این ماده نمیباشد.
ماده 17- در مورد موقوفات عام به طور کلی و مؤسسات عامالمنفعهای که اداره امور آنها به سازمان اوقاف و امور خیریه محول شده یا بشود، در صورتی که فاقد متولی، امین یا مدیر باشند، مسئولیت انجام تکالیف مقرر در این آییننامه و قانون مالیاتهای مستقیم در ارتباط با اشخاص مذکور به عهده اداره اوقاف و امور خیریه مربوطه خواهد بود.
بر اساس بخشنامه شماره 37495/200 مورخ 28/12/89 و تصویبنامه شماره 176766/ت41292هـ مورخ 9/8/89 هیأت وزیران، متن ذیل به عنوان ماده 17 الحاقی به تصویبنامه شماره 53454/ت27257هـ مورخ 7/12/81 الحاق و شماره مواد اصلاح میشود:
ماده 17 الحاقی: آن قسمت از درآمد موقوفات عام که مطابق فصل پنجم این آییننامه در دوره سالی مربوط به تحصیل درآمد به مصرف نرسیده باشد، حداکثر ظرف یک سال پس از انقضای سال مالی تحصیل درآمد نیز میتواند مصرف گردد. در غیر این صورت، مانده مصرفنشده طبق مقررات مربوط مشمول مالیات خواهد بود؛ مگر اینکه قبل از انقضای مدت یاد شده، لزوم نگهداری برای یک سال دیگر حسب مورد به تأیید سازمان اوقاف و امور خیریه رسیده و مراتب به اداره امور مالیاتی ذیربط یا سازمان امور مالیاتی کشور اعلام شده باشد.
تبصره 1- تاریخ انقضای یک سال یا مدت تمدیدی، حسب مورد، تاریخ سررسید پرداخت مالیات و مبدأ مرور زمان برای مطالبه مالیات خواهد بود.
تبصره 2- مانده مصرفنشده درآمد یاد شده به درآمد مشمول مالیات عملکرد آخرین سال تمدید شده اضافه و مبنای محاسبه مالیات قرار میگیرد.
ماده 18- مفاد این آییننامه نسبت به اشخاص مذکور در ماده (139) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم – مصوب 27/11/1380 – که سال مالی آنها از 1/1/1381 به بعد شروع میشود، جاری خواهد بود.
محمدرضا عارف
معاون اول رئیسجمهور