تاریخ سند: 1384/04/11
شماره سند: 13593
وضعیت سند: –
امضا کننده: وزیر امور اقتصادی و دارایی (سید صفدر حسینی)
اصلاح آئین نامه تحریر دفاتر
تصویبنامه اصلاحیه آئیننامه موضوع تبصره (2) ماده (95) قانون مالیاتهای مستقیم
آئیننامه مربوط به روشهای نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک و نحوه ثبت وقایع مالی و چگونگی تنظیم صورتهای مالی نهایی موضوع تبصره (2) ماده (95) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم که در تاریخ 10/1/1382 به تصویب این وزارت رسیده، به شرح موارد زیر اصلاح میشود:
1- عبارت آخر ماده (2) شامل «و به فارسی و با خودنویس یا خودکار تحریر شده باشد» به عبارت «و به فارسی تحریر شده باشد» اصلاح میگردد.
2- متن تبصره (2) ماده (2) حذف و متن زیر جایگزین آن میشود:
«تبصره 2- نوشتن دفاتر با وسایلی که به سهولت قابل محو است (مانند مواد گرافیت) ممنوع است.»
3- متن قسمت اخیر ماده (8) شامل «کارتهای حساب اعم از آنکه به وسیله دست یا ماشین تهیه شده باشد، در حکم دفاتر معین است» به عبارت «کارتهای حساب در حکم دفاتر معین است» اصلاح میگردد.
4- تبصره ماده (11) به شرح زیر اصلاح میشود:
«تبصره – اشتباهات حسابداری در صورتی که بعداً در اثناء عملیات سال مربوط مورد توجه واقع و بر پایه استانداردهای حسابداری در دفاتر همان سال اصلاح و مستندات آن ارائه شود، به اعتبار دفاتر خللی وارد نخواهد کرد.»
5- متن قسمت اخیر ماده (12) بعد از عبارت «در ستون مزبور درج نمایند»، به شرح زیر تغییر مییابد:
«در صورتی که اقلام درآمد و هزینه و خرید و فروش داراییهای قابل استهلاک متکی به اسناد و مدارک باشد، مودیان مذکور میبایست پس از ثبت موارد در دفتر مشاغل، اسناد و مدارک مربوط را به ترتیب شماره ردیف دفتر و به نحوی که برای رسیدگی مأموران مالیاتی قابل استفاده باشد، نگاهداری نمایند.»
6- در تبصره (3) ماده (13) عبارت «و یا به عللی خارج از اختیار مودی» حذف میشود.
7- متن ماده (15) به شرح زیر تغییر مییابد:
«ماده 15- مؤسساتی که دارای شعبه هستند مکلفند با توجه به روشهای حسابداری خود خلاصه عملیات شعبه یا شعب خود را در صورتی که دارای دفاتر پلمپ شده باشند، لااقل سالی یکبار (تا قبل از بستن حسابها) و در غیر این صورت ماهبهماه در دفاتر مرکز مؤسسه ثبت کنند.»
8- ماده (17) به شرح زیر اصلاح میشود:
«ماده 17- مودیانی که از سیستمهای الکترونیکی استفاده مینمایند، موظفند حداقل ماهی یکبار خلاصه عملیات داده شده به ماشینهای الکترونیکی را در دفتر روزنامه یا مشاغل حسب مورد ثبت و یا حداکثر ظرف مهلت تعیینشده در ماده (14) این آئیننامه به دفتر کل منتقل کنند. علاوه بر این، به منظور تسهیل رسیدگی باید آئیننامهها یا دستورالعملهای کار ماشین یا برنامههای آن و نحوه کار با نرمافزارهای مالی مورد استفاده را در اختیار مأموران رسیدگی قرار دهند. ضمناً مودیان مذکور مکلفند هر سه ماه یکبار خلاصه عملیات دادهشده به ماشینهای الکترونیکی را حداکثر تا 10 روز پس از پایان سه ماه به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم نمایند.»
9- ماده (18) و تبصره آن به شرح زیر اصلاح میشود:
«ماده 18- اشخاص حقوقی و مشمولین بند (الف) ماده (96) اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مکلفند صورتهای مالی نهایی خود را با رعایت آخرین استانداردهای حسابداری اعلامی از طرف مراجع ذیصلاح تهیه و تنظیم نمایند.
تبصره – در مواردی که فرم اظهارنامه تدوینشده توسط سازمان امور مالیاتی کشور که در اختیار مودیان گذارده میشود، حاوی فرم صورتهای مالی نیز باشد، اشخاص موضوع این ماده با تنظیم و تسلیم این فرمها، ملزم به تسلیم صورتهای مالی جداگانه که خود برای مؤسسه متبوع تهیه نمودهاند، نخواهند بود. لیکن میتوانند به منظور رفع ابهام احتمالی و یا ارائه اطلاعات بیشتر، علاوه بر تنظیم و تسلیم اظهارنامه مزبور، نسخهای از صورتهای مالی و ضمائم مربوط را نیز همراه اظهارنامه به اداره امور مالیاتی ذیربط تسلیم نمایند.»
10- ماده (19) به شرح زیر اصلاح و تبصره آن حذف و تبصره دیگری با متن ذیل به آن الحاق میگردد:
ماده 19- از اشخاص مشمول بند (ب) ماده (96) قانون مالیاتهای مستقیم، هریک که در امور تولید و خرید و فروش کالا فعالیت ندارند و فعالیت آنها بهطور مشخص محدود به دریافت بهای خدمات و پرداخت هزینهها است، بایستی صورت خلاصه درآمد و هزینهها را حتیالمقدور و با تفکیک انواع آنها تهیه نمایند و سایر اشخاص موضوع آن بند مکلفند صورتحساب سود و زیان خود را (با ابراز موجودیها، خرید، فروش و غیره) برابر رویههای متداول حسابداری تنظیم نمایند.
تبصره – چنانچه فرم اظهارنامه تدوینشده توسط سازمان امور مالیاتی کشور که در اختیار مودیان گذارده میشود، از حیث لزوم ارائه اطلاعات مذکور در این ماده کفایت امر را بنماید، مودیان مزبور ملزم به تهیه و تسلیم صورتهای جداگانه نخواهند بود. لیکن میتوانند به منظور رفع ابهام احتمالی و یا ارائه اطلاعات بیشتر، علاوه بر اظهارنامه، نسخهای از حساب درآمد و هزینه و یا حساب سود و زیان خود را نیز که به شرح فوق تنظیم نمودهاند، بهانضمام سایر یادداشتها و مدارک موجود، همراه اظهارنامه به اداره امور مالیاتی ذیربط تسلیم نمایند.
11- ماده (20) به شرح زیر اصلاح و تبصرهای با متن ذیل به آن الحاق میشود:
ماده 20- تخلف از تکالیف مقرر در این آئیننامه در موارد زیر موجب رد دفاتر میباشد:
- در صورتی که دفاتر ارائهشده به نحوی از پلمپ خارج شده و یا فاقد یک یا چند برگ باشد.
- عدم ثبت یک یا چند فعالیت مالی در دفاتر، به شرط احراز.
- ثبت تمام یا قسمتی از یک فعالیت در حاشیه.
- ثبت تمام یا قسمتی از یک فعالیت (آتیکل) بین سطور.
- تراشیدن، پاککردن و محوکردن مندرجات دفاتر بهمنظور سوءاستفاده.
- جای سفید گذاشتن بیش از حد معمول در صفحات و سفید ماندن تمام صفحه در دفتر روزنامه و دفتر مشاغل بهمنظور سوءاستفاده.
- بستانکار شدن حسابهای نقدی و بانکی، مگر اینکه حسابهای بانکی با صورتحساب بانک مطابقت نماید و یا بستانکارشدن حسابهای بانکی یا نقدی ناشی از تقدم و تأخر ثبت حسابها باشد که در این صورت موجب رد دفتر نیست.
- تأخیر در تحریر دفاتر روزنامه و مشاغل زاید بر حد مجاز مقرر در تبصرههای (2)، (3) و (4) ماده (13) و تأخیر تحریر دفتر کل زاید بر حد مجاز مقرر در ماده (14) و تأخیر تحریر زاید بر حد مقرر در ماده (17) این آئیننامه.
- عدم ثبت عملیات شعبه یا شعب در دفاتر مرکز طبق مقررات ماده (15) این آئیننامه.
- اشتباه حساب حاصل در ثبت عملیات مؤسسه در صورتی که نسبت به اصلاح آن طبق مقررات تبصره ماده (11) این آئیننامه اقدام نشده باشد.
- در صورتی که مودیان مالیاتی حسب مورد از اوراق مخصوص موضوع ماده (169) قانون مالیاتهای مستقیم استفاده ننمایند.
- عدم ارائه آئیننامهها یا دستورالعملهای کار ماشین و برنامههای آن و نحوه کار با نرمافزارهای مالی مورد استفاده، و همچنین عدم تسلیم خلاصه عملیات موضوع ماده (17) این آئیننامه در مهلت مقرر در آن ماده، در مورد اشخاصی که از سیستمهای الکترونیکی استفاده مینمایند.
- عدم ارائه یک یا چند جلد از دفاتر ثبت و پلمپشده (ولو نانویس).
- استفاده از دفاتر ثبت و پلمپشده سالهای قبل (با توجه به مقررات ماده (3) این آئیننامه).
- عدم تطبیق مندرجات دفاتر با اطلاعات موجود در سیستمهای الکترونیکی در مورد اشخاصی که از سیستمهای مذکور استفاده مینمایند.
- ثبت هزینهها و درآمدها و هر نوع اعمال و اقلام مالی غیرواقع در دفاتر به شرط احراز.
توضیح آنکه ثبت هزینههایی که وقوع آن محقق بوده اما به دلایل خاص قانونی قابل قبول از حیث مالیاتی نیست و برگشت داده میشود، به منزله ثبت هزینههای غیرواقع تلقی نمیشود.
تبصره – در مورد بند (6) این ماده، چنانچه سفید ماندن جهت ثبت تراز افتتاحی باشد موجب رد دفاتر نخواهد بود. همچنین سفید ماندن ذیل صفحات دفتر در آخر هر روز یا هر هفته یا هر ماه، به شرطی که اسناد دارای شماره ردیف بوده و قسمت سفیدمانده با خط بسته شود، به اعتبار دفتر خللی وارد نمیآورد.
سید صفدر حسینی
بر اساس بخشنامه شماره 137651 مورخ 28/12/1387 و دادنامههای شماره 813 و 814 مورخ 20/11/1387، قسمت اخیر ماده (17) و بند (12) ماده (20) آئیننامه تبصره (2) ماده (95) قانون مالیاتهای مستقیم ابطال گردیده است.
مواد قانونی وابسته
ماده 95- صاحبان مشاغل موضوع این فصل موظفند دفاتر و یا اسناد و مدارک حسب مورد را که با رعایت اصول و ضوابط مربوط از جمله ا…