تاریخ سند: 1391/08/15
شماره سند: 159329/ت47187هـ
وضعیت سند: –
امضا کننده: معاون اول رئیس جمهور (محمد رضا رحیمی)
آئین نامه اجرایی تبصره (1) ماده (31) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی
وزارت راه و شهرسازی – وزارت کشور – وزارت دادگستری
هیأت وزیران در جلسه مورخ 26/06/1391 بنا به پیشنهاد مشترک وزارتخانههای راه و شهرسازی، کشور و دادگستری، موضوع نامه شماره 80871/7/1 مورخ 29/05/1390 وزارت کشور و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و تبصره (1) ماده (31) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی – مصوب 1389 – آئیننامه اجرایی تبصره یاد شده و ماده (32) قانون مذکور را به شرح زیر تصویب نمود:
آئیننامه اجرایی تبصره (1) ماده (31) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی
فصل اول – تعاریف و اصطلاحات
ماده 1- در این آئیننامه اصطلاحات و عبارات زیر در معانی مشروح مربوط به کار میروند:
الف- قانون: قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی – مصوب 1389 –
ب- سازمان: سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای.
پ- شهرداری: شهرداریهای سراسر کشور.
ت- پروانه فعالیت: مجوزی که توسط سازمان یا شهرداری حسب مورد برای شروع یا تداوم فعالیت شرکت یا مؤسسه حمل و نقل عمومی کالا یا مسافر صادر میشود.
ث- شرکت یا مؤسسه برونشهری: شخص حقوقی که به منظور فعالیت در زمینه حمل و نقل عمومی برونشهری کالا یا مسافر دارای پروانه فعالیت مجاز و معتبر از سازمان میباشد.
ج- شرکت یا مؤسسه درونشهری: شخص حقوقی که به منظور فعالیت در زمینه حمل و نقل عمومی درونشهری کالا یا مسافر دارای پروانه فعالیت مجاز و معتبر از شهرداری میباشد.
چ- وسیله نقلیه عمومی: وسیله نقلیهای که دارای پلاک عمومی بوده و حسب مورد مطابق ضوابط شهرداری (در چارچوب سیاستهای ابلاغی وزارت کشور) و یا سازمان، در بخش حمل و نقل عمومی درونشهری یا برونشهری فعالیت میکند و برای آن کارت هوشمند رانندگان صادر شده باشد.
ح- قانون الزام: قانون الزام شرکتها و مؤسسات ترابری جادهای به استفاده از صورت وضعیت مسافری و بارنامه – مصوب 1368 – و اصلاحات بعدی آن.
فصل دوم – حمل و نقل برونشهری
ماده 2- فعالیت حمل و نقل عمومی برونشهری بار یا مسافر از طریق شرکت یا مؤسسهای صورت میگیرد که دارای پروانه فعالیت مجاز و معتبر از طرف سازمان باشد.
ماده 3- شرکت یا مؤسسه برونشهری مکلف است ضوابط و دستورالعملهای سازمان از قبیل ضوابط تأسیس و بهرهبرداری از شرکتهای حمل و نقل بار و مسافر را رعایت نماید.
ماده 4- شرکت یا مؤسسه برونشهری صرفاً مجاز به تحویل بار یا مسافر و صدور بارنامه یا صورت وضعیت برای رانندگانی است که دارای مدارک زیر باشند:
الف- گواهینامه معتبر و متناسب با نوع وسیله نقلیه تحت راهبری.
ب- گواهی طی دورههای آموزشی مطابق دستورالعمل آموزش شاغلین، ابلاغی از سوی سازمان.
پ- دفترچه کار (برگ فعالیت) صادر شده توسط سازمان.
ت- برگه (شناسنامه) صحت و سلامت رانندگی صادر شده توسط مراکز مجاز مورد تأیید سازمان.
ث- دفترچه ثبت ساعت رانندگان ناوگان عمومی مسافر.
ماده 5- شرکت یا مؤسسه موظف است به صدور بارنامه یا صورت وضعیت و یا ارائه سایر خدمات صرفاً برای وسایل نقلیهای اقدام نماید که از نظر فنی کاملاً سالم و بدون نقص بوده و با توجه به ضوابط ابلاغی از سوی سازمان هیچگونه نقص فنی در سامانههای کنترلی و راهبری وسیله نقلیه نظیر ترمزها، فرمان، اتصالات در مورد یدککشها، روشنایی، چرخها، بوق، برفپاککن و وسایل گرمایشی و سرمایشی نداشته و مدارک زیر نیز برای آنها صادر شده باشد:
الف- برگ یا برچسب معاینه فنی معتبر صادره از سوی مراکز مجاز با رعایت ماده (9) قانون
ب- بیمهنامه شخص ثالث معتبر
ج- تأییدیه فنی وسیله نقلیه توسط مدیر فنی شرکت یا مؤسسه
تبصره – شرکت یا مؤسسه برونشهری موظف است شخصی را به عنوان مدیر فنی به کار گیرد و وی موظف است قبل از حرکت وسیله نقلیه، وضعیت فنی آن را بررسی و قابلیت آن را برای سفر پیشبینی و به طور کتبی تأیید نماید. شرایط و ضوابط بهکارگیری مدیر فنی و فهرست اجزا و تجهیزات مورد نیاز و نحوه بررسی فنی آنها توسط سازمان ابلاغ میشود.
ماده 6- شرکت یا مؤسسه برونشهری مکلف است از دادن مسافر و تحویل بار و صدور بارنامه و صورت وضعیت به وسیله نقلیه فاقد تجهیزات زیر خودداری نماید:
الف- جعبه کمکهای اولیه درمانی
ب- علائم ایمنی و هشداردهنده مورد نیاز از جمله مثلث شبرنگ
پ- تجهیزات مهار بار متناسب با نوع بار در وسایل نقلیه باری
ت- کپسول آتشنشانی مناسب و آماده به کار
ث- دستگاه سنجش سرعت و زمان بدون نقص فنی
ج- زنجیر چرخ در صورت لزوم
چ- لاستیکهای آجدار قابل قبول
تبصره – شرایط نحوه استفاده و استانداردهای فنی تجهیزات موضوع این ماده ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آئیننامه توسط سازمان ابلاغ میشود.
ماده 7- رانندگی با وسیله نقلیه عمومی بیش از نه ساعت در یک شبانهروز توسط یک راننده ممنوع است. شرکت یا مؤسسه برونشهری مکلف است برای سفرهایی که برنامه سفر به صورت یکسره تنظیم شده و مستلزم رانندگی بیش از نه ساعت با سرعت مجاز در یک شبانهروز است، راننده کمکی پیشبینی نماید.
ماده 8- شرکت یا مؤسسه برونشهری کالا صرفاً مجاز به صدور و استفاده از بارنامههای موضوع قانون الزام میباشد و موظف است ضوابط سازمان در خصوص نحوه تهیه، تنظیم و استفاده از بارنامه جادهای را رعایت نماید.
ماده 9- شرکت یا مؤسسه برونشهری مسافر مکلف است ضوابط و مقررات سازمان را در خصوص حمل و نقل جادهای مسافر از قبیل نرخگذاری حمل مسافر با انواع وسایل نقلیه عمومی، استفاده از صورت وضعیت مسافری موضوع قانون الزام، نحوه تهیه، تنظیم و استفاده از صورت وضعیت و بلیت مسافری، سرویسدهی، ارائه خدمات ویژه در طول سفر و پیاده نمودن مسافر، حرکت و توقف وسیله نقلیه و سفرهای دربستی رعایت نماید.
ماده 10- اخذ هرگونه وجه از رانندگان، مسافران و صاحبان کالا توسط شرکت یا مؤسسه برونشهری غیر از مواردی که به موجب مقررات پیشبینی شده یا میشود نظیر کارمزد (حق کمیسیون) و کرایه حمل حسب مورد از بلیت و صورت وضعیت مسافری و بارنامه ممنوع است.
ماده 11- شرکت یا مؤسسه برونشهری مکلف است ضوابط و مقررات مربوط به تردد ایمن وسیله نقلیه در جادهها از قبیل مقررات حمل بار در راههای کشور، دستورالعمل نحوه بارگیری و مهار بار در وسایل نقلیه، دستورالعمل جابهجایی محمولات ترافیکی در راههای کشور، آئیننامه حمل و نقل جادهای مواد خطرناک و مقررات حمل بار مندرج در آئیننامه راهنمایی و رانندگی را رعایت نماید.
ماده 12- رسیدگی به تخلفات شرکت یا مؤسسه برونشهری در خصوص عدم رعایت این آئیننامه و تعیین جریمه نقدی مربوط یا مدت تعطیلی و لغو پروانه متخلف بر عهده سازمان است و در مورد تخلفات ایمنی و تصادفات ناشی از قصور یا تقصیر شرکت یا مؤسسه، اعمال اختیارات موضوع این ماده بر عهده کمیسیون مستقر در سازمان متشکل از نمایندگان سازمان، پلیس راهنمایی و رانندگی و صنف مربوط خواهد بود.
تبصره- وظایف و اختیارات مراجع مذکور در این ماده متناسب با فراهم شدن بسترهای لازم در استانها، براساس دستورالعملی که حسب مورد به تصویب سازمان و کمیسیون میرسد، بر عهده مدیران واحدهای ذیربط استانی خواهد بود.
ماده 13- در صورت احراز وقوع تخلف، مراجع رسیدگیکننده موضوع ماده (12) در صورت لزوم با دعوت از مدیر شرکت یا مؤسسه ذیربط، برای بار اول تذکر کتبی و برای بار دوم به بعد، متناسب با نوع و تکرار تخلف، شرکت یا مؤسسه برونشهری متخلف را به ازای هر تخلف از یک میلیون ریال تا پنج میلیون ریال جریمه خواهند نمود. در صورت تکرار تخلف بیش از سه بار و در مورد تخلفات منتهی به تصادفات جرحی یا فوتی ناشی از قصور یا تقصیر شرکت، مراجع یادشده مجازند پروانه فعالیت شرکت یا مؤسسه برونشهری را از یک ماه تا یک سال تعلیق و در صورت تکرار تخلف برای بار چهارم، آن را بطور دائم لغو نمایند.
تبصره 1- تصمیم مراجع رسیدگیکننده موضوع ماده (12) ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض است و در صورت اعتراض، قاضی مذکور در ماده (5) قانون با حضور معترض و نماینده سازمان رأی لازم را صادر مینماید و رأی صادره قطعی است.
تبصره 2- نیروی انتظامی موظف است با اعلام سازمان نسبت به تعطیلی شرکت یا مؤسسه برونشهری متخلف اقدام نماید.
تبصره 3- در صورت صدور رأی مراجع رسیدگیکننده موضوع ماده (12) به پرداخت جریمه، شرکت یا مؤسسه برونشهری متخلف موظف است ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ رأی قطعی نسبت به پرداخت جریمه تعیینشده به حساب نزد خزانهداری کل اقدام نماید. ارائه خدمات سازمان و ادامه فعالیت شرکت یا مؤسسه برونشهری منوط به پرداخت جریمه و ارائه رسید مربوط میباشد.
ماده 14- به منظور کشف تخلفات و تهیه گزارش لازم در مورد عدم رعایت مقررات این آئیننامه توسط شرکت یا مؤسسه برونشهری، سازمان میتواند تحقیقات و بررسیهای لازم را به عمل آورد و رانندگان، شرکت یا مؤسسه برونشهری و سایر دستگاههای مرتبط مکلف به همکاری با سازمان میباشند.
ماده 15- برنامهریزی، ساماندهی، تدوین و تصویب ضوابط تأسیس و فعالیت شرکتهای امداد خودرو در جادههای کشور و چگونگی ارائه خدمات و صدور، تمدید و لغو پروانه فعالیت شرکتهای یادشده صرفاً بر عهده سازمان میباشد.
فصل سوم: حمل و نقل درونشهری
ماده 16- شهرداریها موظفند فعالیتهای مربوط به حمل و نقل بار و مسافر در حریم شهرها را در قالب شرکت یا مؤسسه حمل و نقل تعاونی و خصوصی ساماندهی و بر آنها نظارت کنند.
ماده 17- فعالیت حمل و نقل عمومی بار و مسافر از طریق شرکت یا مؤسسهای صورت میگیرد که دارای پروانه فعالیت مجاز و معتبر از طرف شهرداری باشد.
ماده 18- شرکت یا مؤسسه درونشهری مکلف است ضوابط ابلاغی وزارت کشور در خصوص تأسیس و بهرهبرداری، ضوابط شهرداری در خصوص حمل بار و مسافر از قبیل سرویسدهی، سوار و پیاده نمودن مسافر و تخلیه بار در محلهای مجاز، حرکت و توقف وسیله نقلیه و نیز مصوبات شورای اسلامی شهر در خصوص نرخهای مربوط را رعایت نماید.
ماده 19- دارا بودن مدارک مذکور در ماده (4) این آئیننامه در مورد رانندگان شرکت یا مؤسسه درونشهری و نیز رعایت ضوابط موضوع مواد (5) و (6) حسب مورد برای وسیله نقلیه مربوط الزامی است.
تبصره- شرکت یا مؤسسه درونشهری موظف به رعایت مقررات عمومی حمل کالا و ضوابط مصوب وزارت کشور در خصوص حمل و نقل مواد خطرناک و نحوه جابجایی کالا از ابعاد استاندارد (محمولات ترافیکی) میباشد.
ماده 20- رسیدگی به تخلفات شرکت یا مؤسسه درونشهری در خصوص عدم رعایت مفاد و شرایط فصل سوم این آئیننامه و تعیین جریمه نقدی مربوط یا مدت تعطیلی و لغو پروانه متخلف بر عهده شهرداری است و در مورد تخلفات ایمنی و تصادفات ناشی از قصور یا تقصیر شرکت یا مؤسسه، اعمال اختیارات موضوع این ماده بر عهده کمیسیونی مستقر در شهرداری محل متشکل از نمایندگان شهرداری، نیروی انتظامی (پلیس راهنمایی و رانندگی) و صنف مربوط خواهد بود.
ماده 21- در صورت احراز وقوع تخلف و عدم رعایت مقررات بر اساس اسناد و مدارک مربوط، مراجع رسیدگیکننده موضوع ماده (20) در صورت لزوم با دعوت از مدیر شرکت یا مؤسسه ذیربط، برای بار اول تذکر کتبی و برای بار دوم به بعد متناسب با نوع و تکرار تخلف، شرکت یا مؤسسه درونشهری متخلف را به ازای هر تخلف از یک میلیون ریال تا پنج میلیون ریال جریمه خواهند نمود و در صورت تکرار تخلف بیش از سه بار و در مورد تخلفات منتهی به تصادفات جرحی یا فوتی ناشی از قصور یا تقصیر شرکت، مراجع یاد شده مجازند پروانه فعالیت شرکت یا مؤسسه درونشهری را از یک ماه تا یک سال به حالت تعلیق درآورده و در صورت تکرار تخلف برای بار چهارم بطور دائم لغو نمایند.
تبصره 1- تصمیم مراجع رسیدگیکننده موضوع ماده (20) ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض است و در صورت اعتراض، قاضی مذکور در ماده (5) قانون با حضور معترض و نماینده شهرداری رأی لازم را صادر مینماید و رأی صادره قطعی است.
تبصره 2- نیروی انتظامی موظف است با اعلام شهرداری نسبت به تعطیلی شرکت یا مؤسسه درونشهری متخلف اقدام نماید.
تبصره 3- در صورت صدور رأی مراجع رسیدگیکننده موضوع ماده (20) به پرداخت جریمه، شرکت یا مؤسسه درونشهری متخلف موظف است ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ رأی منوط به قطعی شدن آن، نسبت به پرداخت جریمه تعیینشده به حساب شهرداری اقدام نماید. ارائه خدمات شهرداری و ادامه فعالیت شرکت یا مؤسسه درونشهری منوط به پرداخت جریمه و ارائه رسید مربوط میباشد.
ماده 22- برنامهریزی، ساماندهی، تدوین و تصویب ضوابط تأسیس و فعالیت شرکتهای امداد خودرو در محدوده شهرها و چگونگی ارائه خدمات، صدور، تمدید و لغو پروانه فعالیت شرکتهای یادشده صرفاً بر عهده وزارت کشور میباشد.
محمدرضا رحیمی
معاون اول رئیسجمهور
مواد قانونی وابسته
سایر قوانین…