ماده ۱ – آییندادرسی مدنی، مجموعه اصول و مقرراتی است که در مقام رسیدگی به امور حسبی و کلیه دعاوی مدنی و بازرگانی در دادگاههای عمومی، انقلاب، تجدیدنظر، دیوانعالی کشور و سایر مراجع که بهموجب قانون موظف به رعایت آن میباشند، به کار میرود.
هدف اصلی، تعیین تشکیلات، صلاحیت و حدود اختیارات مراجع قضایی و همچنین تنظیم قواعد و مقرراتی است که برای رسیدگی و صدور حکم در مورد کلیه دعاوی مدنی لازمالاجرا است تا حقوق طرفین در چارچوب قانون تضمین شود.
طبق نص صریح ماده ۱، مرجع رسمی و اصلی رسیدگی به تمامی دعاوی و امور حقوقی، دادگاههای دادگستری (دادگاههای عمومی و انقلاب) هستند، مگر در مواردی که قانون صراحتاً مرجع دیگری را تعیین کرده باشد.
در امور مالیاتی، اگرچه هیئتهای حل اختلاف مالیاتی مرجع اولیه هستند، اما در نهایت، دعاوی مربوط به تصمیمات نهایی این هیئتها و همچنین شکایات علیه آنها، از طریق دیوان عدالت اداری (که زیرمجموعه قوهقضائیه است) یا در مواردی خاص، دادگاههای عمومی پیگیری میشود.
بله. دادگاههای خانواده، که زیرمجموعه دادگاههای عمومی هستند، به دعاوی خانوادگی رسیدگی میکنند و تابع اصول کلی دادرسی مدنی هستند که مبنای آن در همین ماده تعریف شده است.
چگونه ماده ۱ آیین دادرسی مدنی، نحوه طرح دعوی ما را شکل میدهد؟
- شناسایی صلاحیت عمومی:
با استناد به ماده ۱، بدانید که مرجع قضایی اولیه شما (جز در موارد استثنا) دادگاه عمومی محل اقامت خوانده است.
- تهیه دادخواست استاندارد:
قوانین مربوط به نحوه تنظیم و تقدیم دادخواست (که در مواد بعدی آد.م آمده) باید رعایت شود تا دعوی در مرجع تعریف شده در ماده ۱، پذیرفته شود.
- پیگیری اصول دادرسی عادلانه:
اطمینان حاصل کنید که دادگاه، فرایند دادرسی (مانند ابلاغ، رسیدگی، فرصت دفاع) را طبق اصول تعریف شده در این قانون مادر و ماده ۱ انجام میدهد.
