ماده ۲۲ – دعاوی راجع به ورشکستگی شرکتهای بازرگانی که مرکز اصلی آنها در ایران است، همچنین دعاوی مربوط به اصل شرکت و دعاوی بین شرکت و شرکاء و اختلافات حاصله بین شرکاء و دعاوی اشخاص دیگر علیه شرکت تا زمانی که شرکت باقی است و نیز در صورت انحلال تا وقتی که تصفیه امور شرکت در جریان است، در مرکز اصلی شرکت اقامه میشود.
زمانی که دو یا چند دادگاه در حوزههای قضایی مختلف (مثلاً دادگاه اصفهان و دادگاه یزد)، بر سر رسیدگی به یک پرونده با هم دچار اختلاف صلاحیت شوند (چه مثبت و چه منفی).
اگر اختلاف صلاحیت بین دادگاههای یک استان باشد، مرجع حل اختلاف دادگاه تجدیدنظر همان استان است. دیوان عالی کشور زمانی وارد عمل میشود که اختلاف بین دادگاههای دو استان یا بیشتر باشد.
خیر. رأی صادره توسط دیوان عالی کشور در خصوص تعیین مرجع صالح، برای تمام مراجع قضایی لازمالاتباع و قطعی است. دادگاهی که دیوان آن را صالح تشخیص داده، باید فوراً رسیدگی را آغاز کند و نمیتواند مجدداً ایراد عدم صلاحیت بگیرد.
خیر. ماده ۲۲ ناظر بر تعارض بین دادگاههای عمومی و انقلاب است. تعارض بین مراجع قضایی عادی (دادگاههای عمومی) و مراجع اختصاصی (مثل دیوان عدالت اداری) تابع قواعد و قوانین خاص خود است.
چگونه یک وکیل میتواند با استفاده از ماده ۲۲، یک پرونده را که دچار تعارض صلاحیت شده، به دیوان عالی کشور ارجاع دهد؟
- ایجاد تعارض رسمی:
وکیل باید اجازه دهد که دادگاه اول قرار عدم صلاحیت صادر و پرونده را به دادگاه دوم ارسال کند، و سپس دادگاه دوم نیز قرار عدم صلاحیت صادر کرده و پرونده را جهت حل اختلاف نزد مرجع حلکننده (دیوان عالی کشور) بفرستد.
- ارسال پرونده:
پرونده از طریق دبیرخانه دادگاهی که آخرین قرار عدم صلاحیت را صادر کرده است، به دیوان عالی کشور ارسال میشود.
- پیگیری در دیوان:
وکیل باید شعبه رسیدگیکننده به پرونده حل اختلاف را در دیوان عالی کشور پیگیری کند. رأی دیوان قطعی بوده و پرونده را مستقیماً به دادگاه صالح تعیین شده ارسال میدارد.
