ماده ۴۱ – وکلاء مکلفند در هنگام محاکمه حضور داشته باشند مگر اینکه دارای عذر موجهی باشند. جهات زیر عذر موجه محسوب میشود:
۱ – فوت یکی از بستگان نسبی یا سببی تا درجه اول از طبقه دوم.
۲ – ابتلاء به مرضی که مانع از حرکت بوده یا حرکت، مضر تشخیص داده شود.
۳ – حوادث قهری از قبیل سیل و زلزله که مانع از حضور در دادگاه باشد.
۴ – وقایع خارج از اختیار وکیل که مانع از حضور وی در دادگاه شود.
وکیل معذور موظف است عذر خود را به طور کتبی با دلایل آن برای جلسه محاکمه به دادگاه ارسال دارد. دادگاه در صورتی به آن ترتیب اثر میدهد که عذر او را موجه بداند، در غیر اینصورت جریان محاکمه را ادامه داده و مراتب را به مرجع صلاحیتدار برای تعقیب انتظامی وکیل اطلاع خواهد داد.
در صورتیکه جلسه دادگاه به علت عذر وکیل تجدید شود، دادگاه باید علت آن و وقت رسیدگی بعدی را به موکل اطلاع دهد. در اینصورت، جلسه بعدی دادگاه به علت عدم حضور وکیل، تجدید نخواهد شد.
خیر. با فوت موکل، رابطه وکالت (که مبتنی بر عقد جایز است) باطل میشود و وکیل دیگر سمتی برای ادامه دادرسی ندارد، مگر آنکه ورثه او را مجدداً به وکالت بپذیرند.
وکیل باید فوراً فوت یا حجر موکل خود را به دادگاه اطلاع دهد. در این صورت، دادگاه نسبت به توقف دادرسی و تعیین جانشین قانونی اقدام میکند.
توقف دادرسی به این معناست که دادگاه حق انجام اقدامات قضایی در ماهیت دعوا را ندارد. توقف تا زمانی ادامه مییابد که جانشین قانونی موکل (ورثه، قیم یا ولی) یا وکیل جدیدی را معرفی کند یا شخصاً برای پیگیری دعوا در دادگاه حاضر شود.
طبق ماده ۴۱، زوال سمت موکل (مثل عزل یا انقضای دوره مدیرعاملی) نیز موجب بطلان وکالت میشود و نماینده قانونی جدید شرکت باید نسبت به تعیین تکلیف وکالت اقدام کند.
چگونه میتوان از بطلان وکالت به دلیل فوت یا حجر موکل مطلع شد و اقدامات لازم را انجام داد؟
- احراز فوت یا حجر:
طرف مقابل یا وکیل، پس از اطلاع از فوت یا حجر موکل، باید با ارائه مدارک مثبته (گواهی فوت یا حکم حجر) این موضوع را کتباً به دادگاه اعلام کند
- صدور قرار توقف دادرسی:
دادگاه موظف است پس از احراز فوت/حجر، قرار توقف دادرسی صادر کند و این امر را به طرف دیگر ابلاغ نماید.
- پیگیری تعیین جانشین قانونی:
وکیل باید منتظر بماند تا ورثه، قیم یا ولی موکل تعیین شوند و سپس وکالت جدیدی از آنها اخذ کند یا جانشین قانونی شخصاً برای ادامه دادرسی اقدام نماید.
