ماده ۸۶ – در صورتی که خوانده اهلیت نداشته باشد، میتواند از پاسخ در ماهیت دعوا امتناع کند.
دادگاه موظف است نسبت به ایرادات مطرحشده، رسیدگی کند و بر اساس نوع ایراد و موجه بودن آن، تصمیم مقتضی (مانند قرار رد دعوا، قرار عدم صلاحیت یا قرار موقوفی رسیدگی) اتخاذ نماید.
طبق ماده ۸۶ (با تصحیح اشاره به بندهای ماده ۸۴)، اگر ایرادات مربوط به صلاحیت ذاتی، امر مطروحه، امر مختومه و منع قانونی از اقامه دعوا باشد، دادگاه قرار رد دعوا (عدم استماع) صادر میکند.
اگر ایرادات مربوط به نمایندگی، اهلیت، عدم توجه دعوا به خوانده، عدم ذکر تمام اصحاب دعوا (ماند ایراد لزوم ورود ثالث یا جلب ثالث) و ایراد به بهای خواسته باشد، دادگاه قرار لازم (عموماً رفع نقص یا موقوفی تا زمان رفع ایراد) صادر میکند.
بله. دادگاهها عموماً موظف هستند که ایرادات شکلی و موانع قانونی رسیدگی را قبل از ورود به ماهیت دعوا بررسی و تعیین تکلیف کنند، زیرا این ایرادات، مسیر اصلی دادرسی را مشخص میکنند.
چگونه میتوان از تصمیم دادگاه در مورد ایرادات (ماده ۸۶) برای تعیین تکلیف دادرسی استفاده کرد؟
- تفکیک نوع ایراد:
خوانده باید بداند که اگر ایراد او منجر به قرار رد دعوا شود (مانند ایراد امر مختومه)، پرونده مختومه میشود؛ اما اگر ایراد او منجر به قرار موقوفی (مانند ایراد نقص بهای خواسته) شود، فرصت رفع نقص برای خواهان فراهم میشود و دعوا به طور کلی رد نمیشود.
- پیگیری قرار صادره:
اگر دادگاه قرار رد دعوا صادر کرد، خواهان میتواند پس از رفع نقص (در صورت قابل رفع بودن) یا اعتراض به قرار، مجدداً اقامه دعوا کند. اگر قرار موقوفی صادر شد، خواهان باید اقدام به رفع ایراد مورد نظر دادگاه کند.
- تجدیدنظرخواهی:
قرارهای صادره در خصوص ایرادات (مانند قرار رد دعوا) قابل تجدیدنظرخواهی هستند و طرفین دعوا میتوانند در مهلت قانونی نسبت به آن اعتراض کنند.
