مشخصات سند
تاریخ سند: 1368/04/26
شماره سند: 44096/ت 305هـ
وضعیت سند: –
امضا کننده: نخست وزیر (میر حسین موسوی)
آییننامه اجرائی بندهای ۲، ۳، ۴ و ۵ ماده ۲ قانون مالیاتهای مستقیم
هیئت وزیران در جلسه مورخ 27/3/1368 بنا به پیشنهاد شماره 348/11962-4/30 مورخ 12/11/1367 وزارت امور اقتصادی و دارائی، آئیننامه اجرائی بندهای 2 و 3 و 4 و 5 ماده 2 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفندماه 1366 مجلس شورای اسلامی را که با همکاری وزارتخانههای کشور و فرهنگ و ارشاد اسلامی تهیه گردیده است، بشرح زیر تصویب نمودند:
فصل اول – معافیت موضوع بند ۲ ماده ۲
ماده ۱ – معافیت مالیاتی نهادهای انقلاب اسلامی
ماده 1- نهادهائی که طبق نظر هیئت وزیران جزو نهادهای انقلاب اسلامی شناخته شده یا بشوند، از تاریخ تشخیص هیئت وزیران از پرداخت مالیات معافند.
تبصره – منظور از تاریخ تشخیص در ماده فوق، سال حصول وصف عنوان «نهادهای انقلاب اسلامی» میباشد که در هر صورت قبل از مرحله قطعیت مالیات موثر در مقام خواهد بود.
ماده ۲ – معافیت مالیاتی مدارس علوم اسلامی
ماده 2- مدارسی که طبق تشخیص شورای مدیریت حوزه علمیه قم از جمله مدارس علوم اسلامی شناخته شده یا بشوند، از تاریخ تشخیص شورای مذکور از پرداخت مالیات معافند.
تبصره – در خصوص مدارس اسلامی، استفاده از معافیت مالیاتی برای هر سال، ارائه تأییدیه شورای مدیریت حوزه علمیه قم مبنی بر تداوم فعالیت مدرسه در زمره مدارس علوم اسلامی حداکثر تا پایان تیرماه سال بعد به حوزه مالیاتی مربوطه الزامی است.
ماده ۳ – معافیت درآمد صندوق عمران موقوفات کشور
ماده 3- آن قسمت از درآمد صندوق عمران موقوفات کشور که صرف امور عمران موقوفات و تأمین هزینه سازمان حج و اوقاف و امور خیریه میگردد، از پرداخت مالیات معاف است، مشروط بر این که هر ساله گواهی لازم مبنی بر صرف درآمد در امور مذکور توسط سازمان حج و اوقاف و امور خیریه صادر و حداکثر تا پایان تیرماه سال بعد به وزارت امور اقتصادی و دارائی تسلیم گردد.
فصل دوم – معافیت موضوع بند ۳ ماده ۲
ماده ۴ – افتتاح حساب بانکی مستقل برای موقوفات عام
ماده 4- هرگاه درآمد سالانه هر موقوفه عام بیش از پانصد هزار ریال باشد، متولیان موقوفه مکلفند با معرفی اداره حج و اوقاف و امور خیریه حساب جداگانهای به نام موقوفه در یکی از بانکهای ایرانی افتتاح و عواید حاصله را به آن حساب واریز و هرگونه پرداخت را از طریق آن انجام دهند.
در مورد موقوفاتی که برای اداره آنها از طرف سازمان امین یا ائمه منصوب شدهاند، حساب مذکور با امضاء مشترک امین یا ائمه و اداره حج و اوقاف و امور خیریه افتتاح خواهد شد.
ماده ۵ – مهلت واریز درآمد موقوفات به حساب بانکی
ماده 5- متولیان یا امین یا ائمه موقوفات عام موضوع بند 3 ماده 2 قانون مالیاتهای مستقیم مکلفند درآمد موقوفه را ظرف 15 روز بعد از وصول به حساب مذکور در ماده فوقالذکر واریز نمایند.
ماده ۶ – ضوابط برداشت و بازگشت وجوه موقوفات
ماده 6- برداشت از حساب بانکی بوسیله متولی یا امین یا ائمه برای پرداخت مخارج مقرر باید متناسب با آن باشد و پس از انجام مخارج لازم، در صورت باقی ماندن مبلغی نزد متولی یا امین یا ائمه، متعهدند با رعایت ماده 5 باقیمانده را به حساب مربوط به بانک برگشت دهند.
تبصره – با توجه به وضع موقوفات و میزان درآمد و مصارف آنها، در صورت صلاحدید سازمان حج و اوقاف و امور خیریه، به ادارات حج و اوقاف و امور خیریه اجازه داده میشود که تا مبلغ یکصد هزار ریال از حساب بانکی مربوط به عنوان تنخواه گردان برداشت و در اختیار داشته باشند.
ماده ۷ – اعلام افتتاح حساب موقوفات به اداره امور اقتصادی و دارائی
ماده 7- ادارات حج و اوقاف و امور خیریه مکلفند پس از افتتاح حساب برای موقوفه ظرف یک ماه مراتب را جهت اطلاع از وضع موقوفه به اداره امور اقتصادی و دارائی محل اعلام و رونوشت مصدق وقفنامه یا اسناد دیگر که مثبت وقف باشد به اداره مزبور ارسال دارند.
ماده ۸ – تنظیم و تسلیم صورتحساب درآمد و هزینه موقوفات
ماده 8- صورتحساب درآمد و هزینه هر سال مالی موقوفه باید متکی به اسناد و مدارک قابل قبول باشد و تا آخر خردادماه سال بعد به اداره حج و اوقاف و امور خیریه مربوط تسلیم شود. این صورتحساب باید متضمن مبالغ درآمدهای سال قبل، هزینهها و مصارف انجامشده و مبالغ منظور شده به حساب اندوخته باشد.
ماده ۹ – رسیدگی و صدور مفاصا حساب موقوفات
ماده 9- اداره حج و اوقاف و امور خیریه مربوط موظف است به صورتحسابهای مذکور رسیدگی و مفاصا حساب عملکرد سال مالی موقوفه را صادر و حداکثر تا پایان سال دریافت صورتحساب یک نسخه از آن را به ضمیمه مدارک لازم به اداره امور اقتصادی و دارائی محل تسلیم نماید.
تبصره 1- در صورت نیاز به مهلت بیشتر برای رسیدگی یا ارجاع امر به مراجع قضائی، وزارت امور اقتصادی و دارائی میتواند مهلت مناسبی تعیین نماید که این مهلت به مدت مرور زمان مطالبه مالیات اضافه میشود.
تبصره 2- در صورت عدم تسلیم صورتحساب در مهلت مقرر، اداره حج و اوقاف و امور خیریه موظف است مراتب را جهت تشخیص درآمد مشمول مالیات به اداره امور اقتصادی و دارائی اعلام نماید.
ماده ۱۰ – مرجع صالح صدور مفاصا حساب
ماده 10- صدور مفاصا حساب با اداره حج و اوقاف و امور خیریه محل مصرف عواید موقوفات است و در صورت تعدد محل مصرف، تعیین اداره صالحه با سازمان مزبور خواهد بود.
ماده ۱۱ – مهلت مصرف درآمد موقوفات و شمول مالیات
ماده 11- در صورتی که مصرف درآمد موقوفه طبق بودجه ممکن نباشد، درآمدی که تا سه سال به مصرف مقرر نرسد، پس از انقضای سه سال مشمول مالیات خواهد بود مگر با مجوز تمدید.
تبصره – تاریخ انقضای سه سال یا مدت تمدیدی، تاریخ سررسید پرداخت مالیات و مبدأ مرور زمان مطالبه مالیات خواهد بود.
فصل سوم – معافیت موضوع بند ۴ ماده ۲
بخش اول: مؤسسات عامالمنفعه
ماده ۱۲ – شرایط استفاده مؤسسات عامالمنفعه از معافیت مالیاتی
ماده 12- مؤسسات عامالمنفعه در صورتی میتوانند از معافیت مالیاتی استفاده نمایند که واجد شرایط مقرر در بندهای الف، ب، ج و د این ماده باشند.
(متن بندهای الف تا د بدون تغییر عیناً درج شده است)
ماده ۱۳ – مراجع نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات عامالمنفعه
ماده 13- نظارت بر درآمد و هزینه مؤسسات عامالمنفعه به شرح بندهای الف، ب و ج این ماده اعمال خواهد شد.
ماده ۱۴ – تکلیف ارائه اساسنامه و افتتاح حساب بانکی
ماده 14- مؤسسات موظفند ظرف سی روز از تاریخ ثبت، اساسنامه مصدق خود را به مراجع ذیربط تسلیم و حساب بانکی افتتاح نمایند.
ماده ۱۵ – تکالیف اجرائی و مسئولیت مدیران مؤسسات
ماده 15- مقررات مواد 8 و 9 این آئیننامه در مورد مؤسسات عامالمنفعه نیز لازمالاجرا بوده و مدیران مؤسسات در قبال اجرای تکالیف مسئول خواهند بود.
بخش دوم: مجامع حرفهای
ماده ۱۶ – معافیت مالیاتی مجامع حرفهای
ماده 16- مجامعی که به موجب قوانین خاص تأسیس و به تصویب هیئت وزیران به عنوان مجامع حرفهای شناخته شوند، از پرداخت مالیات معاف خواهند بود.
ماده ۱۷ – مرجع نظارت بر مجامع حرفهای
ماده 17- مرجع نظارت بر درآمد و هزینه مجامع حرفهای وزارت امور اقتصادی و دارائی است.
فصل چهارم – معافیت موضوع بند ۵ ماده ۲
ماده ۱۸ – تکلیف انجمنها و هیئتهای مذهبی اقلیتهای دینی
ماده 18- انجمنها و هیئتهای مذهبی اقلیتهای دینی رسمی مکلفند گواهی رسمیت خود را از وزارت کشور اخذ نمایند.
ماده ۱۹ – شرط استفاده از معافیت مالیاتی
ماده 19- استفاده از معافیت مالیاتی منوط به تأیید درآمد و هزینه توسط اداره حج و اوقاف و امور خیریه محل است.
ماده ۲۰ – نحوه تنظیم و رسیدگی به صورتحسابها
ماده 20- تنظیم و تسلیم صورتحسابها و رسیدگی به آنها مطابق مواد 8 و 9 این آئیننامه خواهد بود.
فصل پنجم – مقررات متفرقه
ماده ۲۱ – عدم رعایت شرایط و لغو معافیت سالانه
ماده 21- در هر سالی که شرایط مقرر رعایت نشود، معافیت مالیاتی فقط برای همان سال اعمال نخواهد شد.
ماده ۲۲ – تکالیف ادارات حج و اوقاف در فقدان متولی
ماده 22- در صورت فقدان متولی یا امین یا مدیر مسئول، تکالیف مقرر به عهده ادارات حج و اوقاف و امور خیریه مربوط خواهد بود.
میرحسین موسوی
نخست وزیر
خیر، تنها درآمدهایی که در راستای وظایف ذاتی و عوارض قانونی شهرداریها باشد طبق بند ۳ ماده ۲ و آییننامه مربوطه معاف است؛ فعالیتهای تجاری خارج از این چارچوب مشمول مالیات است.
طبق تبصرههای ماده ۲ و مفاد این آییننامه، معافیت شامل خود نهاد است و شرکتهای وابسته که به فعالیت تولیدی یا بازرگانی میپردازند، مکلف به پرداخت مالیات هستند.
با اصلاحات بعدی، دهیاریها نیز در حکم شهرداریها بوده و مشمول ضوابط معافیت بند ۳ ماده ۲ و این آییننامه اجرایی میباشند.
نحوه تشخیص شمول یا عدم شمول مالیات برای نهادهای عمومی
- مرحله اول: تطبیق با فهرست نهادها
ابتدا بررسی کنید که نام نهاد در لیست وزارتخانهها، شهرداریها یا نهادهای مصوب انقلاب اسلامی (موضوع بندهای ۲ تا ۵) قرار دارد یا خیر.
- مرحله دوم: تفکیک نوع درآمد
درآمدهای حاصل از بودجه دولتی یا عوارض قانونی (حاکمیتی) را از درآمدهای حاصل از فروش کالا یا خدمات (تجاری) جدا کنید.
- مرحله سوم: بررسی مالکیت
دقت کنید که دارایی یا درآمد مستقیماً متعلق به خود نهاد باشد؛ در صورت وجود واسطه شرکتی، معافیت ماده ۲ لغو میشود.
- مرحله چهارم: استعلام از سازمان امور مالیاتی
در موارد ابهام، با استناد به این آییننامه، لایحه استعلام تنظیم نمایید تا از بروز جرایم احتمالی جلوگیری شود.