[1399/03/07][200/99/508][دستورالعمل] نحوه انتخاب مؤدیان برای حسابرسی پرونده ­های مالیاتی عملکرد سال 1398 اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل که شروع سال مالی آنها بعد از تاریخ 1397/05/27 می­باشد

تاریخ سند: 1399/03/07
شماره سند: 200/99/508
کد سند: م/نحوه اجرای مفاد ماده 97 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31
وضعیت سند: معتبر
امضا کننده: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور (امیدعلی پارسا)

نحوه انتخاب مؤدیان برای حسابرسی پرونده­های مالیاتی عملکرد سال 1398 اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل که شروع سال مالی آنها بعد از تاریخ 1397/05/27 می­باشد

مخاطبان/ ذینفعان

امور مالیاتی شهر و استان تهران
ادارات کل امور مالیاتی

موضوع
نحوه انتخاب مؤدیان برای حسابرسی پرونده­های مالیاتی عملکرد سال 1398 اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل که شروع سال مالی آنها بعد از تاریخ 1397/05/27 می­باشد

نظر به اهمیت اجرای دقیق­تر مفاد ماده (97) قانون مالیات­های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31، به منظور انتخاب مؤدیان برای حسابرسی مالیاتی عملکرد سال 1398 اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل که سال مالی آنها از 1397/05/27 و به بعد شروع شده است، به شرح ذیل مقرر می­دارد:

1. با عنایت به مفاد ماده (3) آیین­نامه اجرایی تبصره (3) ماده (169) قانون مالیات­های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31، نظر به این‌که شناسایی و ثبت­نام اشخاص حقیقی صاحبان مشاغل در نظام مالیاتی وابسته به مکان فعالیت و هویت صاحب یا صاحبان فعالیت شغلی می‌باشد، لذا مؤدیانی که تا پایان سال 1397 به دلایلی از جمله واگذاری محل فعالیت، اعلام تعطیلی کسب و کار (تعلیق دائم یا موقت فعالیت)، تخریب محل فعالیت و فوت مؤدی که منتج به غیرفعال شدن کد رهگیری ثبت­نام آنها شده است، الزامی به تسلیم اظهارنامه مالیاتی برای عملکرد سال 1398 ندارند. بنابراین مأموران مالیاتی حوزه کاری شناسایی و ثبت­نام مؤدیان، فهرست این قبیل مؤدیان منضم به کد رهگیری ثبت­نام آنها را با رعایت مقررات حداکثر تا تاریخ 1399/05/25 در سامانه مدیریت اطلاعات ثبت نام درج و مودی را غیر فعال نمایند. همچنین معاونت فناوری­های مالیاتی ضمن اتخاذ تدابیر لازم، مؤدیان مذکور را از فهرست مؤدیان مشمول تولید اظهارنامه برآوردی برای عملکرد سال 1398 خارج می‌کند. در اجرای حکم مذکور در صدر این بند، صاحبان مشاغلی که در طی سال 1398 اقدام به تغییر محل فعالیت خود نموده­اند، مکلف به ثبت نام جدید برای محل فعالیت جدید بوده و برای عملکرد سال 1398 مکلف به ارائه اظهارنامه مجزا حسب مورد برای هریک از فعالیت­های خود در مکان­های مجزا و به نسبت مدت اشتغال در هر محل خواهند بود. بدیهی است که این حکم در خصوص مؤدیان موضوع تبصره­های (1) و (3) ماده (3) آیین­نامه مزبور جاری نمی‌باشد.
2. با عنایت به تصریح قانون‌گذار مبنی بر تکلیف سازمان به تهیه اظهارنامه مالیاتی برآوردی بر اساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی مکتسبه از طرح جامع مالیاتی برای مؤدیانی که از ارائه اظهارنامه مالیاتی در مهلت مقرر قانونی و مطابق مقررات اجتناب نموده­اند، با استناد به ماده (22) آیین­نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات­های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31 لازم است مأموران مالیاتی حوزه کاری شناسایی و ثبت­نام مؤدیان با استناد به مواد (18) الی (20) آیین‌نامه مذکور، حداکثر تا تاریخ 1399/05/25 نسبت به شناسایی و ثبت­نام اشخاص فاقد ثبت‌نام که لغایت پایان سال 1398 دارای فعالیت بوده‌اند، اقدام نمایند. همچنین مأموران مالیاتی موظفند آن بخش از مؤدیانی که در سامانه­های تک منبعی سازمان دارای سابقه بوده و در سال 1398 فعالیت داشته‌اند، اما در سامانه مدیریت اطلاعات ثبت نام نشده‌اند را ثبت‌نام نمایند. معاونت فناوری‌های مالیاتی موظف به یکپارچه‌سازی سامانه ثبت‌نام و اصلاح اطلاعات مؤدیان می‌باشد. بدیهی است در فرآیند تکمیل ثبت­نام (حداکثر تا پایان خرداد 1399)، وضعیت الزام به تسلیم اظهارنامه­های مالیاتی مؤدیان می‌بایستی اعمال شود. مدیران کل امور مالیاتی باید تأییدیه اتمام فرآیند را به صورت مکتوب در بازه زمانی تعیین شده به معاونت فناوری­های مالیاتی اعلام نمایند.
3. با توجه به عدم تسری حکم ماده (97) قانون مالیات‌های مستقیم نسبت به مالیات بر ارزش افزوده، معاونت فناوری­های مالیاتی حداکثر ظرف یک ماه پس از سررسید، اقدامات لازم را به منظور بارگذاری اظهارنامه­های مالیات بر ارزش افزوده دوره‌های عملکرد سال 1398 فراهم نماید تا فرآیند حسابرسی به‌خصوص درباره صادرکنندگان از ابتدای تیرماه امکان‌پذیر باشد.
4. معاونت فناوری­های مالیاتی موظف است حداکثر ظرف 45 روز پس از دریافت تأییدیه موضوع بند (2)، ترتیبات لازم برای تولید اظهارنامه برآوردی و صدور اوراق تشخیص مالیات برآوردی را به صورت سیستمی انجام دهد. ادارات کل امور مالیاتی مکلف اند اوراق تشخیص صادره را حداکثر ظرف یک ماه ابلاغ نمایند. در صورت عدم امکان سیستمی، معاونت فناوری موظف است امکان انجام فرآیند حسابرسی مالیاتی را برای این مؤدیان فراهم نماید. معاونت درآمدهای مالیاتی نیز باید نظارت و گزارش عملکرد را به شورای معاونان ارائه کند.
5. معاونت فناوری­های مالیاتی موظف است براساس معیارهای ریسک تأیید شده توسط معاونت حقوقی و فنی مالیاتی، سامانه سنجش ریسک مؤدیان را فعال نموده و رتبه ریسک مؤدیان را حداکثر ظرف 45 روز پس از اتمام مهلت اظهارنامه مشخص و به صورت محرمانه به معاونت درآمدهای مالیاتی گزارش نماید.
6. معاونت درآمدهای مالیاتی موظف است ظرف 15 روز از سررسید اظهارنامه هر منبع، فهرست مؤدیانی که باید صرف‌نظر از رتبه ریسک حسابرسی شوند را به معاونت فناوری‌های مالیاتی اعلام کند. همچنین موظف است پس از دریافت گزارش رتبه‌بندی ریسک، پیشنهاد محدوده طبقات ریسک (بالا، متوسط، پایین) را برای هر اداره کل و برای اشخاص حقوقی و حقیقی تهیه و ظرف 7 روز پس از مصوبه شورای معاونان، به معاونت فناوری اعلام نماید.
7. معاونت فناوری­های مالیاتی حداکثر ظرف 10 روز پس از دریافت محدوده مصوب رتبه‌بندی ریسک، آن را در سامانه­ها اعمال نموده تا مؤدیان مشمول حسابرسی مالیاتی خودکار در انباره حسابرسی قرار گیرند. علاوه بر این، برای اعتبارسنجی عملکرد سامانه سنجش ریسک، معاونت درآمدهای مالیاتی موظف است نمونه‌ای از مؤدیان با ریسک پایین (حداکثر پنج درصد) را نیز برای حسابرسی انتخاب و به معاونت فناوری اعلام نماید تا در انباره حسابرسی قرار گیرند. گزارش نتایج حسابرسی به همراه میزان مالیات­های ابرازی و قطعی شده، به عنوان بازخورد کنترلی در اختیار معاونت حقوقی و فنی مالیاتی قرار خواهد گرفت.

8. در اجرای مفاد ماده (24) آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31، معاونت فناوری‌های مالیاتی موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که از ابتدای دی ماه سال‌جاری اوراق قطعی مالیات عملکرد سال 1398 مؤدیانی که برای حسابرسی مالیاتی انتخاب نشده‌اند (مؤدیان با رتبه ریسک پایین) توسط سامانه‌های نوین سازمان به صورت سیستمی و بر اساس درآمد مشمول مالیات و مالیات ابرازی در اظهارنامه مالیاتی تسلیمی و حسب مورد با اعمال جرایم دیرکرد پرداخت مالیات، صادر شود. در اجرای این بند، رسیدگی به مالیات حقوق و سایر مالیات‌های تکلیفی و نحوه اجرای مقررات ماده (169) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31 مؤدیانی که برای حسابرسی مالیاتی انتخاب نمی‌شوند، فاقد موضوعیت می‌باشد. بدیهی است این موضوع در خصوص آن بخش از مؤدیان مالیاتی که به صورت مستند و یا بر اساس گزارش‌های دریافتی از سامانه‌های مالیات حقوق، مالیات‌های تکلیفی و معاملات فصلی، عدم انجام تکالیف مقرر توسط ایشان محرز می‌شود، نافذ نبوده و مسئول حوزه کاری حسابرسی موظف است در اجرای تبصره (1) ماده (24) آیین‌نامه موضوع ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31 نسبت به انتخاب این قبیل مؤدیان برای حسابرسی مالیاتی همان منبع، اقدام مقتضی را به عمل آورد. این حکم در مورد مؤدیانی که به صورت سیستمی برای حسابرسی مالیاتی انتخاب نشده‌اند اما حسب اطلاعات متقن و مستند واصله به ادارات امور مالیاتی، لزوم حسابرسی مالیاتی آنها مورد پذیرش مسئول حوزه کاری حسابرسی قرار می‌گیرد نیز لازم‌الاجرا می‌باشد. معاونت فناوری‌های مالیاتی موظف است، تمهیدات سیستمی لازم به منظور انجام فرآیندهای فوق را فراهم نماید. مأموران مالیاتی حوزه کاری خدمات مؤدیان به منظور انجام وظایف محوله در اجرای مفاد ماده (40) آیین‌نامه موضوع ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31 و به منظور بهره‌مندی مؤدیان از مزایا و مشوق‌های قانونی، موظف می‌باشند کلیه اوراق قطعی مالیات را حداکثر ظرف دو ماه پس از صدور اوراق قطعی مالیاتی به مؤدیان ذی‌ربط ابلاغ نمایند (به استثنای اوراقی که در راستای ابلاغ الکترونیکی، مستقیماً از طریق معاونت فناوری‌های مالیاتی بصورت الکترونیکی ابلاغ می‌شوند).

9. نظر به اجرای صحیح مفاد ماده (97) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31 برای کلیه اظهارنـامه‌های مالیاتی که در اجرای مفاد بندهای (4)، (6)، (7) و (8) این دستورالعمل برای حسابرسی مالیاتی انتخاب می‌شوند، ضمن تأکید بر الزامی بودن رعایت ترتیبات حسابرسی مالیاتی موضوع ماده (41) آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31 برای کلیه حسابرسان مالیاتی و اعضای هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی، با ملحوظ نظر قرار دادن مفاد دستورالعمل شماره 60694/230/د مورخ 1398/11/26، یادآور می‌شود در زمان حسابرسی مالیاتی اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل گروه اول، ارجاع پرونده مالیاتی مؤدیان به هیأت سه نفری حسابرسان موضوع بند (3) ماده (97) قانون مالیات‌های مستقیم پیش از اصلاحیه 1394/04/31، موضوعیت نخواهد داشت.

10. در ارتباط با تسلیم اظهارنامه مالیاتی مشارکت‌های مدنی، نظر به اینکه تعیین تکلیف زمانی از حیث نحوه تسلیم اظهارنامه مالیاتی مشارکتی به صورت قهری و یا اختیاری در مفاد بند (6) ماده (43) آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31 احصاء شده است، لذا معاونت فناوری‌های مالیاتی مکلف است در بازه زمانی دریافت اظهارنامه‌های عملکرد 1398 صاحبان مشاغل، با برقراری ارتباطات وب‌سرویـسی با اداره ثبت احوال، از دریافت اظهارنامه‌های مشارکتی قهری که تاریخ فوت احدی از شرکای آن مشارکت، قبل از سال 1398 می‌باشد، جلوگیری نموده و با ثبت پیام خطا در زمان تسلیم اظهارنامه، مؤدیان را در اجرای مفاد بند مذکور به تسلیم اظهارنامه مشارکت اختیاری هدایت نمایند.

11. با عنایت به مفاد بند (7) ماده (43) آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31، نظر به اینکه در صورت فوت مؤدی دارای پرونده شغلی انفرادی در طی سال، شماره اقتصادی پرونده مالیاتی وی ابطال و وراث تنها امکان ارسال اظهارنامه و انجام کلیه فرآیندهای مالیاتی تا زمان فوت متوفی را دارا می‌باشند، لذا معاونت فناوری‌های مالیاتی مکلف است در بازه زمانی دریافت اظهارنامه‌های عملکرد سال 1398 صاحبان مشاغل، با برقراری ارتباطات وب‌سرویـسی با اداره ثبت احوال، ترتیبی اتخاذ نماید که ضمن ابطال شماره اقتصادی متوفی در تاریخ فوت، اطلاع‌رسانی لازم به وراث به منظور انجام ثبت‌نام جدید در نظام مالیاتی به عنوان مشارکت اختیاری و ارائه اظهارنامه مالیاتی مشارکتی بابت مدت فعالیت از تاریخ فوت لغایت پایان سال 1398 علاوه بر ارائه اظهارنامه مالیاتی برای دوره حیات متوفی صورت پذیرد.

امید علی پارسا
رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور