[1396/10/02][200/96/525][دستورالعمل] دستورالعمل تکمیلی نحوه رسیدگی به تراکنش های بانکی مشکوک برای عملکرد سنوات 1391 لغایت 1394

تاریخ سند: 1396/10/02
شماره سند: 200/96/525
کد سند: م/219/1396/525
وضعیت سند: معتبر

دستورالعمل تکمیلی نحوه رسیدگی به تراکنش های بانکی مشکوک برای عملکرد سنوات 1391 لغایت 1394

پیرو دستورالعمل شماره 505/96/200 مورخ 24/2/1396 موضوع نحوه رسیدگی به تراکنش‌های بانکی مشکوک و با عنایت به سئوالات و ابهامات ماموران مالیاتی در خصوص رسیدگی هرچه بهتر و صحیح‌تر به اطلاعات واصله و در راستای تعامل بیشتر با مؤدیان محترم مالیاتی ضمن تاکید بر اجرای مفاد بندهای مقرر در دستورالعمل مذکور، موارد زیر مورد تاکید قرار می‌گیرد.

الف) مؤدیانی که دارای سابقه و پرونده مالیاتی می‌باشند

1- با اتخاذ ملاک از حد آستانه تعیین شده برای دریافت اطلاعات انواع حساب‌های بانکی اشخاص حقیقی موضوع ماده (8) آیین‌نامه تبصره (5) ماده 169 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحیه مصوب 31/4/1394، چنانچه جمع گردش بدهکار یا بستانکار مجموع حساب‌های بانکی اشخاص حقیقی در طی یکسال بیشتر از پنجاه میلیارد ریال (50,000,000,000 ریال) باشد، دفتر بازرسی ویژه مبارزه با پولشویی و فرار مالیاتی موظف به استعلام، دریافت و ارسال اطلاعات تراکنش‌های بانکی مشکوک واصله به ادارات کل امور مالیاتی ذیربط خواهد بود. در غیر اینصورت با توجه به تعیین حد نصاب مذکور، حسابرسی مالیاتی در خصوص این تراکنش‌ها فاقد موضوعیت می‌باشد.

2- در هر یک از ادارات کل امور مالیاتی، کمیته ویژه‌ای متشکل از مدیر کل امور مالیاتی، معاون مالیاتی اداره کل، رئیس امور مالیاتی حسابرسی ویژه، دادیار دادستانی مقیم ادارات کل و مسئول حراست اداره کل تشکیل می‌گردد و کمیته مزبور پس از دریافت اطلاعات تراکنش‌های بانکی مشکوک از اداره اطلاعات و خدمات مالیاتی، با امعان نظر به مفاد قسمت اخیر بند (13) دستورالعمل صدرالاشاره مبنی بر اینکه کلیه اقلام پولی وارده به حساب‌های بانکی مؤدیان دلیلی بر وجود درآمد نبوده و لذا باید واقعیت امر مدنظر قرار گیرد، و قبل از دعوت از مؤدی و ورود به امر حسابرسی مالیاتی، می‌بایستی حجم ریالی گردش حساب‌های بانکی واصله را با سوابق مالیاتی و حجم فعالیت‌های تشخیصی مؤدی مطابقت داده و در صورتی که اکثریت اعضای این کمیته، اطلاعات تراکنش‌های بانکی واصله برای هر سال را با عملکرد مالیاتی همان سال مؤدی و مالیات‌های تشخیصی و مطالبه شده به صورت تقریبی همخوان بدانند، الزامی به حسابرسی این تراکنش‌ها نبوده و از این حیث درآمد یا مالیات متممی برای مؤدی متصور نخواهد بود.
در راستای این بند صرفاً باید صورتجلسه‌ای مبنی بر عدم نیاز به صدور برگ تشخیص مالیات توسط کمیته مذکور تهیه و از طریق اداره کل ذیربط برای دفتر بازرسی ویژه مبارزه با پولشویی و فرار مالیاتی ارسال شود.

3- در صورتی که با بررسی تراکنش‌های بانکی واصله با رعایت مفاد دستورالعمل صدرالاشاره و بند (2) فوق، درآمد کتمان‌شده‌ای برای مؤدی متصور باشد، برای تعیین درآمد مشمول مالیات از ضرایب مالیاتی متناسب با فعالیت مؤدی و مرتبط به سال مالیاتی مربوط مندرج در دفترچه ضرایب مالیاتی موضوع ماده (154) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند 1366 و اصلاحیه‌های بعدی آن استفاده شود.
بدیهی است در صورتی که برای تعیین درآمد مشمول مذکور در دفترچه ضرایب سال عملکرد مربوط ضریبی تعیین نشده باشد، از طریق تبصره (3) ماده (154) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 27/11/1380 اقدام لازم صورت پذیرد.

در راستای سیاست‌های اصولی سازمان مبنی بر تعامل با مؤدیان محترم مالیاتی و رعایت اصل اعتماد به‌منظور ارتقاء فرهنگ خوداظهاری مالیاتی و با توجه به اینکه اطلاعات حساب‌های بانکی فی‌نفسه مؤید درآمد اشخاص نمی‌باشد مقرر می‌دارد کلیه ادارات امور مالیاتی در فرآیند حسابرسی مالیاتی تراکنش‌های بانکی مشکوک برای جمع‌آوری اسناد و مدارک و ارائه توضیحات لازم توسط مؤدیان محترم مالیاتی، مهلت کافی و مورد نیاز را در نظر بگیرند.
بدیهی است در اجرای مفاد این بند، یکی از اساسی‌ترین اسناد و مدارک جهت تعیین درآمد مشمول مالیات، اظهارات مکتوب مؤدیان در خصوص تراکنش‌های بانکی می‌باشد. لذا لازم است در راستای اجرای مطلوب این بند ترتیبی اتخاذ شود تا مهلت مذکور کمتر از هفت روز کاری نباشد.

ب) مؤدیانی که دارای سابقه و پرونده مالیاتی نمی باشند

1. با رعایت مفاد دستورالعمل صدرالاشاره و به ویژه بند (13) آن، در صورت احراز کسب هر گونه درآمد توسط صاحبان حسابهای بانکی دارای تراکنشهای بانکی مشکوک، اداره امور مالیاتی و مراجع حل اختلاف مالیاتی حسب مورد، می‌بایست با رعایت جزء (3) بند الف این دستورالعمل نسبت به تعیین درآمد مشمول مالیات اقدام نمایند.
2. بدیهی است در خصوص مؤدیان بند (ب) این دستورالعمل نیز، در صورت عدم احراز کسب درآمد مشمول مالیات، الزامی به صدور برگ تشخیص مالیات نبوده و صرفاً می‌بایست گزارشی مبنی بر عدم نیاز به صدور برگ تشخیص مالیات عنوان دفتر بازرسی ویژه، مبارزه با پولشویی و فرار مالیاتی تهیه و از طریق اداره کل امور مالیاتی ذیربط ارسال شود.

ج) سایر موارد

1. تمامی نکات مندرج در بندهای این دستورالعمل در خصوص مؤدیان نظام مالیات بر ارزش افزوده با رعایت کلیه مقررات و دستورالعمل‌های مربوطه حسب مورد قابل تسری است.
2. با توجه به مهلت زمانی کافی و لازم مورد نیاز مأموران مالیاتی و مؤدیان محترم مالیاتی حسب مورد برای حسابرسی مالیاتی و یا ارائه اسناد و مدارک و با توجه به هماهنگی‌های به عمل آمده با نهادهای ارسال‌کننده اطلاعات، مقرر می‌دارد از این پس ادارات کل امور مالیاتی نسبت به اطلاعات تراکنش‌های بانکی مشکوک واصله از دفتر بازرسی ویژه، مبارزه با پولشویی و فرار مالیاتی که حداکثر تا یک ماه قبل از انقضای مهلت رسیدگی (مرور زمان موضوع ماده 157 قانون مالیات‌های مستقیم) دریافت می‌کنند، اقدام نمایند و در صورت دریافت اطلاعات تراکنش‌های بانکی از سایر مراجع، مراتب را برای ثبت و نگهداری سوابق به دفتر مذکور اعلام نمایند.
3. به منظور اجرای صحیح مفاد دستورالعمل 505/96/200 مورخ 24/2/1396 و همچنین مفاد این دستورالعمل، نظارت عالیه بر کلیه اقدامات ادارات کل امور مالیاتی در خصوص فرآیند حسابرسی تراکنش‌های بانکی مشکوک و قطعیت مالیات ناشی از آن، به دفتر فنی و حسابرسی مالیاتی و دفتر رسیدگی و استرداد معاونت ارزش افزوده حسب مورد محول می‌شود.