مازندران آمل خیابان طالقانی – مشاور رسمی مالیاتی وحید اکبری | 09113252050

ماده 15 قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی

ماده ۱۵ قانون مالیات بر سوداگری، پرداخت مالیات را به شرطِ انتقال دارایی تبدیل کرده است. وحید اکبری در این مطلب توضیح می‌دهد که سازمان مالیاتی موظف است امکان استعلام آنلاین را برای دفاتر اسناد رسمی و پلیس فراهم کند. طبق این ماده، مالیات به صورت علی‌الحساب در لحظه معامله دریافت می‌شود و در صورت عدم واریز، هیچ سندی ثبت نخواهد شد. همچنین برای اولین بار، مفهوم «حساب‌های امانی» برای ایمن‌سازی جابجایی پول و کسر خودکار تکالیف قانونی معرفی شده است.
تصویر وحید اکبری

وحید اکبری

فهرست مطالب


ماده ۱۵ – الحاق ماده ۴۹ به فصل اول باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم

ماده ۴۹ – نرخ و نحوه اعمال مالیات بر عایدی سرمایه اشخاص غیرتجاری

در هر سال، مجموع عایدی سرمایه حاصل از انتقال دارایی‌های موضوع ماده (۴۶) این قانون با دوره تملک یک سال و بیشتر از آن که به اشخاص غیرتجاری تعلق دارند، مشمول مالیات با نرخ مقرر در ماده (131) این قانون می‌باشد.

تبصره ۱ – نرخ افزایشی برای دوره تملک کمتر از یک سال

در صورتی که دوره تملک دارایی‌های موضوع این ماده کمتر از یک سال باشد، مجموع عایدی سرمایه حاصل از انتقال دارایی‌های مذکور، با نرخ ده واحد درصد (10%) بیشتر از بالاترین نرخ مقرر در ماده (131) این قانون مشمول مالیات می‌باشد.

تبصره ۲ – کسر عایدی ناشی از تورم

عایدی ناشی از تورم از عایدی سرمایه مشمول مالیات حاصل از انتقال دارایی‌های موضوع ماده (۴۶) این قانون با رعایت مقررات مربوط کسر می‌شود.
عایدی ناشی از تورم عبارت است از مازاد «قیمت خرید تعدیل‌شده» از «قیمت خرید».

تبصره ۳ – شرط استهلاک زیان سرمایه

صرفاً در صورتی که قیمت خرید بیشتر از قیمت فروش باشد، زیان حاصل از انتقال دارایی قابل استهلاک خواهد بود.

تبصره ۴ – معافیت عایدی املاک غیرمسکونی و حق واگذاری محل

از مجموع عایدی سرمایه حاصل از انتقال املاک با کاربری غیرمسکونی و حق واگذاری محل در صورتی که دوره تملک آنها بیش از دو سال باشد، پس از رعایت تبصره (۲) این ماده، تا آستانه ده برابر معافیت موضوع ماده (84) این قانون کسر می‌شود و مازاد آن با رعایت مقررات این ماده، مشمول مالیات می‌شود.

اشخاص موضوع این فصل صرفاً در یک سال از هر پنج سال می‌توانند از این معافیت استفاده کنند.
شرط دوره تملک بیش از دو سال مذکور در این تبصره، در هر پنج‌سال، صرفاً برای یک دارایی در نظر گرفته نمی‌شود.

تبصره ۵ – مقایسه مالیات نقل و انتقال با مالیات بر عایدی سرمایه

در انتقال دارایی‌های موضوع بندهای (۱) و (۲) ماده (۴۶) این قانون با دوره تملک یک سال و بیشتر از آن که عایدی سرمایه آن مشمول مالیات این فصل می‌باشد، در صورتی که حسب مورد:

  • مالیات نقل و انتقال و حق واگذاری محل موضوع ماده (۵۹) این قانون، یا
  • مالیات نقل و انتقال موضوع ماده (۳۰) قانون مالیات بر ارزش افزوده

آن دارایی بیشتر از مالیات بر عایدی سرمایه انتقال همان دارایی باشد، عایدی سرمایه دارایی مذکور مشمول مالیات نخواهد بود.

در صورتی که عایدی سرمایه انتقال مشمول مالیات این فصل باشد و مالیات متعلق بیشتر از مالیات نقل و انتقال مذکور باشد، مالیات نقل و انتقال پرداختی، به عنوان علی‌الحساب مالیات بر عایدی سرمایه در نظر گرفته می‌شود.

در انتقال دارایی‌های فوق که شامل زیان سرمایه شده باشند، مالیات نقل و انتقال فوق قطعی است.

تبصره ۶ – دارایی‌های تملک‌شده از طریق ارث

در انتقال دارایی‌های موضوع ماده (۴۶) این قانون که به صورت ارث تملک شده‌اند:

  • مبنای محاسبه دوره تملک، تاریخ فوت شخص اعم از واقعی یا فرضی است؛
  • مبنای محاسبه قیمت خرید، حسب مورد ارزش روز دارایی موضوع تبصره (۱) ماده (۴۸) این قانون در تاریخ مذکور است.

در صورتی که دوره تملک یک سال یا کمتر از یک سال باشد، حکم تبصره (1) این ماده برای عایدی سرمایه حاصل از انتقال دارایی‌های مذکور جاری نمی‌باشد.

تبصره ۷ – انتقال بلاعوض به اعضای خانواده

در انتقال بلاعوض دارایی‌های موضوع ماده (۴۶) این قانون به اعضای خانوار یا پدر یا مادر یا اجداد یا فرزندان،
مبنای محاسبه دوره تملک و قیمت خرید در انتقال بعدی، تاریخ تملک و قیمت خرید اولیه دارایی با رعایت مفاد ماده (۴۸) این قانون است.

تبصره ۸ – استهلاک زیان سرمایه

مجموع زیان سرمایه هر شخص غیرتجاری حاصل از انتقال دارایی‌های موضوع ماده (۴۶) این قانون با دوره تملک یک سال و بیشتر،
از مجموع عایدی سرمایه دارایی‌های موضوع ماده (۴۶) این قانون در همان سال یا سال‌های بعد برای شخص مذکور قابل استهلاک است.

حکم این تبصره در خصوص دارایی‌هایی که عایدی سرمایه حاصل از انتقال آنها مشمول مالیات نمی‌باشد، جاری نخواهد بود.

تبصره ۹ – معافیت سالانه اشخاص غیرتجاری

در خصوص اشخاص غیرتجاری بالای هجده سال، در هر سال به میزان معافیت موضوع ماده (84) این قانون از مجموع عایدی سرمایه حاصل از انتقال دارایی‌های مشمول مالیات این فصل با دوره تملک یک سال و بیش از یک سال کسر می‌شود.

در صورت عدم استفاده کامل از معافیت مذکور، میزان معافیت کسرنشده، برای دارایی‌های با دوره تملک کمتر از یک سال نیز قابل استفاده خواهد بود.

تبصره ۱۰ – آیین‌نامه اجرائی

آیین‌نامه اجرائی این ماده حداکثر یک سال پس از تاریخ لازم‌الاجراشدن این ماده، توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه می‌شود و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.


سوالات ماده 15 قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی

آیا برای فروش خودروی شخصی هم باید در مرکز تعویض پلاک مالیات بدهیم؟

بله، طبق تبصره ۱ ماده ۱۵، فرماندهی انتظامی (پلیس) موظف است قبل از تعویض پلاک، میزان مالیات سوداگری را استعلام و وصول علی‌الحساب آن را بررسی کند.

اگر مالیات را هم‌زمان با معامله پرداخت نکنیم چه اتفاقی می‌افتد؟

صراحت ماده ۱۵ بیان می‌کند که در صورت عدم پرداخت مالیات، اشخاص مجاز به انتقال دارایی (ثبت سند یا تعویض پلاک) نخواهند بود و سامانه اجازه پیشروی به سردفتر یا افسر پلیس را نمی‌دهد.

حساب امانی که در قانون آمده اجباری است؟

خیر، طبق تبصره ۲، استفاده از حساب‌های امانی برای واریز ثمن معامله و کسر خودکار مالیات، اختیاری و منوط به درخواست طرفین معامله است.

تشخیص وضعیت مودی در قانون سوداگری

مراحل واریز مالیات و ثبت سند در قانون سوداگری

  1. استعلام بدهی در سامانه

    پیش از مراجعه به دفترخانه، از طریق کارپوشه خود در سامانه مودیان، میزان مالیات علی‌الحساب متعلق به ملک یا خودروی خود را مشاهده کنید.

  2. پرداخت علی‌الحساب

    مبلغ مالیات را از طریق درگاه‌های متصل به سامانه ثبت یا پلیس پرداخت کنید. این مبلغ به عنوان پیش‌پرداخت مالیات نهایی شما لحاظ می‌شود.

  3. دریافت تاییدیه سیستمی

    پس از پرداخت، کد رهگیری مالیاتی به صورت خودکار در سیستم دفترخانه یا تعویض پلاک سبز می‌شود.

  4. نهایی کردن معامله

    با تایید پرداخت، سردفتر اجازه امضای سند قطعی و انتقال مالکیت را پیدا می‌کند.

خدمات تخصصی مالیاتی

مشاوره مالیاتی و سامانه مؤدیان

راهکار تخصصی برای مالیات، سامانه مؤدیان، دفاع مالیاتی، تنظیم لوایح و مشاوره حرفه‌ای کسب‌وکارها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *