ماده ۴۵ – حق دعوی وراث یا قائممقام قانونی در صورت فوت، جنون یا حجر طرف دعوی و تخلف مستدعی ثبت
موضوع ماده:
- موارد مشمول:
- اگر به واسطه عدم اقدام در مواد ۱۷، ۱۸ و ۱۹، ملکی به ثبت رسیده و بعداً معلوم شود که عدم تعقیب یا عدم ابراز تصدیق به علت فوت، جنون یا حجر طرف دعوی با مستدعی ثبت بوده است.
- همچنین اگر اخطار موضوع ماده ۴۴، هرچند مستدعی ثبت از فوت، جنون یا حجر عالم بوده، انجام نشده باشد.
- حق اقدام قائممقام قانونی:
- قائممقام قانونی متوفی، مجنون یا محجور میتواند ظرف پنج سال، بابت قیمت ملک، اجور و خسارات، در محاکم حقوقی و از طریق عرضحال جدید علیه مستدعی ثبت دعوی اقامه نماید.
- مبدأ پنج سال:
- برای وراث کبیر و وراثی که ولی خاص (پدر، جد پدری یا وصی منصوب مسلمالوصایه) دارند: از تاریخ فوت.
- در سایر موارد: از تاریخ تعیین قیمت یا مدیر تصفیه.
- مجازات مستدعی ثبت در صورت فرار از حق طرف مقابل:
- اگر مستدعی ثبت محکوم شود و ملک قبلاً به دیگری منتقل شده و در موقع اجرای حکم مفلس باشد و ثابت شود که برای فرار از ادای حق، طرف خود را مفلس کرده است، به حبس تأدیبی از یک تا دو سال محکوم خواهد شد.
- تعقیب جزائی در این مورد منوط به شکایت مدعی خصوصی است و با استرداد شکایت، تعقیب موقوف میشود.




