تصویبنامه لغو معافیت مالیاتی دستگاهها، بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی (نص صریح قانون و رأی دیوان)
لغو معافیت دستگاه ها و بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی
بازگشت به نامه شماره 6460/1 مورخ 23/12/1382 حضرتعالی، در خصوص روال کار مربوط به موافقت با لغو معافیت دستگاه ها و بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی، با ابراز تشکر و امتنان از توجه مقام معظم رهبری، مدظله العالی، به این موضوع و ارشادهایی که در این خصوص فرمودهاند و تشکر از پیگیریها و مراقبتهای حضرتعالی و حجتالاسلام والمسلمین حجازی، مهمترین اقدامات انجام شده، به شرح زیر و به صورت فشرده ارائه میشود:
1- لغو معافیت مالیاتی کلیه دستگاهها و بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی
موافقت با لغو معافیت مالیاتی دستگاه ها، بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی یکی از بزرگترین اقدامات در برنامه اصلاح ساختار اقتصادی کشور بوده است. معافیت مالیاتی کلیه دستگاه ها، بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی که به هر شکل، در قالب مجوزهای موردی یا مجوزهای مندرج در اساسنامه آنها اخذ شده بود، لغو و بنگاههای ذیربط موظف به پرداخت مالیات قانونی شدند و این وزارت نیز، حسب وظایف قانونی، موظف به وصول مالیات شد.
2- اصلاح نظام مالیاتی کشور
لغو معافیتها همزمان با اصلاح قانون مالیاتها، تعدیل نرخهای مالیاتی مودیان (شرکتها، مشاغل و حقوقبگیران)، ظابطهمند کردن روش نگهداری دفاتر و حسابرسی در بنگاهها، ترویج روش خوداظهاری توسط مودیان، افزایش جریمه کتمان درآمدها و فرارهای مالیاتی و در عین حال تخفیفهای مالیاتی برای سرمایهگذاری در مناطق محروم و شرکتهای پذیرفته شده در بورس برای همه فعالان اقتصادی، نوید یک نظام مالیاتی منسجم و بدون تبعیض را میدهد. انتظار میرود چنین نظام مالیاتی بتواند منابع مالیاتی مورد نیاز دولت را برای ایفای تعهدات و مسئولیتهای محوله تأمین کند و همزمان ابزار موثری برای توزیع مجدد درآمد و تخصیص منابع در سرمایهگذاری باشد.
3- تضمین استمرار فعالیتهای فرهنگی نهادها
به منظور رفع نگرانی و دغدغه مقام معظم رهبری و اطمینان از عدم ایجاد اختلال در مأموریتهای فرهنگی برخی نهادهای مشمول، روش پیش از لغو معافیت برای هفت نهاد مورد نظر اعمال شد و پس از هماهنگی و ارائه گزارشها به سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، در لایحه بودجه سال 83 کل کشور پیشبینی لازم انجام شد تا نیازهای نهادهای فوق الذکر تأمین و تداوم فعالیتها و خدمات فرهنگی آنها تضمین گردد. لغو معافیت برای آن هفت نهاد از ابتدای سال 83 عملی شد و به آنها تسری یافت.
4- زمان اجرای لغو معافیت مالیاتی
تاریخ تنفیذ زمان لغو معافیت مالیاتی برای کلیه نهادها و دستگاههای مشمول، از تاریخ تصویب و ابلاغ فرمان مقام معظم رهبری، از ابتدای سال 81 تعیین شد و برای هفت نهاد مورد نظر، از ابتدای سال 83 منظور گردید. معافیت مالیاتی دوره قبل از این تاریخ، کماکان معتبر و مورد عمل قرار گرفت.
5- نهادهای مستثنی شده
سه نهاد دیگر که در ابلاغ شفاهی از لغو معافیت مستثنی شده بودند، کماکان از معافیتها استفاده میکنند. در سال جاری، جز این سه نهاد و هفت نهادی که قبلاً ذکر شد، هیچ نهاد و بنیاد یا موسسه دیگری مشمول معافیت مالیاتی نیست و از ابتدای سال 83 نیز فقط همان سه نهاد مشمول خواهند بود.
6- واکنش مدیران نهادهای مشمول
برخی مدیران و مسئولان نهادهای مشمول از تصویب، ابلاغ و اجرای لغو معافیت راضی نیستند که امری طبیعی است. پرداخت مالیات برای نهادی که پیشتر معاف بوده و مدیران به این معافیت خو کردهاند آسان نیست. لیکن این اقدام در جهت مصالح کشور، توسعه اقتصاد، شفاف شدن نظام اقتصادی و حمایت مقام معظم رهبری است و انتظار میرود مدیران مالیات عادلانه را بپردازند و صورتحسابها را به صورت شفاف، مستند و دقیق ثبت و ضبط کنند. با توجه به تعدیل ضرایب مالیاتی از حدود 64% به 25%، بار سنگینی بر دوش مدیران نیست.
7- اجرای روال لغو معافیت
روال فوق الذکر عینا در واحدهای تابعه وزارتخانه مورد عمل قرار گرفته است و مشکل بودجهای مربوط به سالهای 81 و 82 نیز در بخشهای زیرمجموعه وزارت نبوده است. در صورت مشاهده هر اقدام مغایر با نکات فوق در واحدهای دولتی، باید اعلام و بررسی شود.
8- ضرورت ادامه مسیر
اجرای این اقدام ضرورت قانونی و اقتصادی داشته و فضای سالم برای سرمایهگذاری و اقتصاد کشور را فراهم میکند. توقف یا بازگشت به وضعیت قبلی موجب احساس تبعیض و نابرابری میان مردم و فعالان اقتصادی و محدودیت در سرمایهگذاری خواهد شد.
9- ادامه اصلاح معافیتها
برای تکمیل فرآیند، سه نهاد دیگر (آستان قدس و دو آستان دیگر) نیز باید مشمول لغو مالیاتی شوند. این اقدام توزیع عادلانه فرصتها و شفافیت اقتصادی را تضمین میکند.
10- ضرورت اصلاح معافیتهای مالیاتی
با توجه به سهم قابل توجه تولید ناخالص داخلی کشور از معافیتهای مالیاتی مختلف، ادامه این وضعیت موجب کاهش درآمد دولت، افزایش وابستگی به فروش نفت و عدم شفافیت مالی بنگاهها میشود. پیشنهاد میشود تجدیدنظر کلی و اساسی در فهرست معافیتهای مالیاتی انجام شود تا مالیات عادلانه از همه فعالیتهای اقتصادی وصول و منابع حاصل به سیاستهای مورد تأیید حکومت اختصاص یابد.
11- جمعبندی و توصیه نهایی
اجرای کامل و دقیق لغو معافیت مالیاتی نهادها و بنیادها از ابتدای سال 83 ضروری است و حمایت و پشتیبانی لازم برای اجرای هرچه بهتر این فرمان مورد انتظار است. در صورت صلاحدید مقام معظم رهبری، میتوان نظر صاحبنظران و دانشگاهیان در این زمینه جمعآوری، تنظیم و تقدیم کرد.
امضاء: طهماسب مظاهری
توجه: نامه فوق طی بخشنامه 234/250-19/1/83 به اداره مالیات بر شرکتها ابلاغ گردیده است
تمامی نهادها، بنیادها و دستگاههای انقلاب اسلامی به جز سه نهاد مستثنیشده.
از ابتدای سال ۱۳۸۱ و برای هفت نهاد خاص از ابتدای سال ۱۳۸۳.
اصلاح ساختار مالیاتی، افزایش شفافیت اقتصادی و حذف تبعیض مالیاتی.
خیر؛ برای هفت نهاد فرهنگی، در بودجه سال ۱۳۸۳ پیشبینی لازم برای تأمین منابع انجام شد.
بله؛ برخی مدیران نهادها مخالفت داشتند، اما با حمایت رهبری و کاهش نرخ مالیات، اجرای آن تسهیل شد.
راهنمای تحلیل حقوقی تصویبنامه لغو معافیت نهادها
- گام ۱: بررسی مبنای قانونی
مطالعه ماده ۲ قانون مالیاتهای مستقیم و اختیارات مقام رهبری.
- گام ۲: تحلیل مفاد تصویبنامه
بررسی تاریخ اجرا، نهادهای مشمول و مستثنی، و نحوه اجرای آن.
- گام ۳: ارزیابی آثار اقتصادی
بررسی تأثیر بر درآمد دولت، شفافیت مالی و عدالت مالیاتی.
- گام ۴: بررسی واکنشها
تحلیل دیدگاههای موافق و مخالف در میان مدیران نهادها و کارشناسان اقتصادی.
- گام ۵: بررسی استمرار و اصلاحات بعدی
مطالعه روند اصلاح معافیتها و پیشنهادات برای حذف معافیت سایر نهادها.