گردش کار پرونده شماره ۹۲/۳۳۸

شماره دادنامه: ۴۸

تاریخ دادنامه: ۱۳۹۶/۱/۲۹

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای صفر مراقی به وکالت از شرکت کابل مسین

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه‌های شماره ۳۱۰۹۱-۱۳۸۸/۱۲/۲۶ و ۱۸۳۳-۱۳۹۰/۲/۱۱ سازمان امور مالیاتی

شرح شکایت شاکی

آقای صفر مراقی به وکالت از شرکت کابل مسین، به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه‌های شماره ۳۱۰۹۱-۱۳۸۸/۱۲/۲۶ و ۱۸۳۳-۱۳۹۰/۲/۱۱ سازمان امور مالیاتی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

1. شرکت موکل با در نظر گرفتن ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده، پس از انجام کلیه مراحل قانونی و تشریفات گمرکی و پرداخت هزینه‌های متعلقه اقدام به ورود مقادیری شکر در ابتدای سال ۱۳۸۷ به کشور نموده و آن را فروخته است.

ماده ۱۲ قانون فوق‌الذکر عرضه و ارائه کالاها و خدماتی از جمله شکر و نیز واردات آن به کشور را از پرداخت مالیات معاف نموده است.

2. متأسفانه سازمان امور مالیاتی کشور با صدور بخشنامه‌هایی به شماره‌های ۳۱۰۹۱-۱۳۸۸/۱۲/۲۶ و ۱۸۳۳-۱۳۹۰/۲/۱۱ بخشی از کالاهایی را که طی ماده ۱۲ قانون اخیرالذکر از پرداخت مالیات معاف نموده بود، از شمول معافیت مالیاتی خارج کرده و تاریخ اجرای این بخشنامه را از ۱۳۸۷/۷/۱ تعیین نموده است؛ بدین ترتیب، در اسفند ماه ۱۳۸۸ به موجب این بخشنامه، کالاهایی که در سال ۱۳۸۷ مشمول معافیت مالیاتی بوده، پس از ترخیص و فروش، مشمول پرداخت مالیات شده‌اند.
3. صدور بخشنامه با چنین ضوابطی برخلاف اصل ۱۶۹ قانون اساسی و همچنین ماده ۴ قانون مدنی (قانون عطف به ماسبق نمی‌شود) می‌باشد و اجرای آن باعث خسارت و زیان‌های فراوان به موکل و سایر شرکت‌های واردکننده شده است.
4. به موجب دادنامه هیأت حل اختلاف مالیاتی، بر اساس بخشنامه‌های مورد اعتراض، شرکت موکل محکوم به پرداخت مبلغ ۰۲۲/۵۷۰/۰۷۹/۲ ریال شده که موضوع در شعبه ۱۴ دیوان عدالت اداری تحت رسیدگی است (شماره پرونده ۹۲۰۹۹۸۰۹۰۰۰۲۶۹۵۸ و شماره بایگانی ۹۲۰۸۵۲).
5. با توجه به موارد فوق و جهت جلوگیری از ورود ضرر و زیان‌های گزاف به موکل و سایر شرکت‌های مربوطه، ابطال بخشنامه‌ها با دقت و بررسی کامل موضوع مورد استدعاست. اظهار شده که این شرکت‌ها صرفاً با توجه به ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده اقدام به ورود کالاهای موضوع ماده نموده‌اند؛ در غیر این صورت واردات انجام نمی‌شده است.

متن بخشنامه‌های مورد اعتراض

الف) بخشنامه شماره ۳۱۰۹۱-۱۳۸۸/۱۲/۲۶

مخاطبین:

• روسای محترم امور مالیاتی شهر و استان تهران
• مدیران کل محترم مالیات بر ارزش افزوده شهر و استان تهران
• مدیرکل محترم امور مالیاتی مودیان بزرگ
• مدیران کل محترم امور مالیاتی استان‌ها

موضوع:

فهرست عناوین کالاها و خدمات مندرج در ماده (۱۲) قانون مالیات بر ارزش افزوده

فهرست عناوین کالاها و خدمات معاف با کد HS جهت اطلاع و اقدام لازم پیوست ارسال شده است.

در خصوص سایر کالاها و خدماتی که در فهرست درج نشده، سوالات مرتبط با معافیت آنها پس از کسب نظر دفتر امور فنی، حقوقی و اعتراضات این معاونت قابل اقدام است.

ادارات کل امور مالیاتی بایستی نظرات خود را برای بررسی و به‌روزرسانی‌های بعدی اعلام نمایند.

ب) بخشنامه شماره ۱۸۳۳-۱۳۹۰/۲/۱۱

مخاطبین:

• روسای محترم امور مالیاتی شهر و استان تهران
• مدیران کل محترم مالیات بر ارزش افزوده شهر و استان تهران
• مدیرکل محترم مودیان بزرگ
• مدیران کل محترم امور مالیاتی استان‌ها

موضوع:

فهرست عناوین کالاها و خدمات مندرج در ماده (۱۲) قانون مالیات بر ارزش افزوده

فهرست عناوین کالاها و خدمات معاف، همراه با کد HS جهت اطلاع و اقدام لازم پیوست شده است.

این فهرست جایگزین فهرست قبلی بخشنامه شماره ۳۱۰۹۱-۱۳۸۸/۱۲/۲۶ می‌باشد.

فرم پیوست بخشنامه‌های مورد اشاره

لایحه پاسخ سازمان امور مالیاتی

در پاسخ به شکایت، مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور به موجب لایحه شماره ۲۱۵۲۴/۲۱۲/د-۱۳۹۲/۸/۱ بیان کرده است:

احتراماً، در خصوص پرونده کلاسه ۹۲/۳۳۸ (شماره پرونده ۹۲۰۹۹۸۰۹۰۰۰۳۱۰۲۶) موضوع دادخواست شرکت کابل مسین برای ابطال بخشنامه‌های ۳۱۰۹۱-۱۳۸۸/۱۲/۲۶ و ۱۸۳۳-۱۳۹۰/۲/۱۱ معاونت مالیات بر ارزش افزوده ضمن ارسال تصویر نامه شماره ۲۶۸۰/۲۶۰-۱۳۹۲/۷/۳ اعلام می‌دارد:

• بند ۴ ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده مشخصاً کالاهایی را برشمرده که همگی مصرفی بوده و در سبد مصرفی خانوار قرار دارند. قانونگذار در این بند هدف معافیت مالیاتی مصرف‌کننده نهایی این کالاهاست.
• شکر که در زمره کالاهای مصرفی محسوب می‌شود، در کنار آرد خبازی، نان، گوشت و غیره قرار گرفته است.
• آرد خبازی که مورد استفاده نانوا (خباز) است، و مصرف‌کننده نهایی آن معاف گردیده، اما آرد مصرفی سایر اصناف مشمول معافیت نیست.
• شیرخشک مخصوص تغذیه کودکان، که مصرف‌کننده نهایی دارد، از سایر اقلام شیر خشک جدا شده است.
• در مورد شکر نیز، شکر مصرفی مورد استفاده مصرف‌کننده نهایی معاف است ولی شکر خام تصفیه نشده، شکر صنعتی و شکر به‌عنوان ماده اولیه کالاهای وارداتی (مثلاً شیرینی‌پزی) از شمول معافیت خارج‌اند.
• اگر منظور قانونگذار معافیت شکر خام یا مواد اولیه آن بود، می‌بایست صراحتاً در ماده ۱۲ ذکر می‌شد.

بنابراین بخشنامه‌های مورد اعتراض مطابق قانون صادر شده و مغایرتی با آن ندارند.

تاریخ اجرای بخشنامه مطابق ماده ۵۳ قانون از اول مهرماه ۱۳۸۷ (تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون) است.

از هیأت محترم درخواست می‌گردد لایحه را بررسی و دادخواست شاکی را رد نماید تا حقوق حقه دولت تضییع نگردد.

نتیجه رسیدگی هیأت عمومی

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۳۹۶/۱/۲۹ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا، مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی، با اکثریت آراء به صدور رأی مبادرت کرده است.

رای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

مطابق بند ۴ ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۳۸۷/۲/۱۷، عرضه آرد خبازی، نان، گوشت، قند، شکر، برنج، حبوبات، سویا، شیر، پنیر، روغن نباتی و شیرخشک مخصوص تغذیه کودکان و واردات آنها از پرداخت مالیات معاف است.

نظر به اینکه سازمان امور مالیاتی کشور با صدور بخشنامه‌های مورد شکایت، معافیت را به قند و شکر آماده مصرف اختصاص داده و اجرای آن را به تاریخ ۱۳۸۷/۷/۱ تسری داده است،

بخشنامه‌های مورد شکایت مغایر حکم قانونی فوق‌الذکر بوده و به جهت ایجاد محدودیت و عطف به ماسبق شدن، مغایر ماده ۴ قانون مدنی و خارج از اختیار بوده است.

بر این اساس و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲،

ابطال بخشنامه‌های مذکور صادر می‌شود.

امضاء:

مرتضی علی اشراقی

معاون قضایی دیوان عدالت اداری