مازندران آمل خیابان طالقانی – مشاور رسمی مالیاتی وحید اکبری | 09113252050

آیین‌نامه مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روش‌های نگهداری و نمونه اظهارنامه مالیاتی و نحوه ارایه برای رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات موضوع ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم

آیین‌نامه شماره 2/153304 مورخ 1404/08/21 وزیر امور اقتصادی و دارایی، در اجرای ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم تصویب شده و از ابتدای سال 1404 لازم‌الاجرا است. این آیین‌نامه شامل تعاریف پایه (دفاتر قانونی، سامانه دفاتر الکترونیکی، اظهارنامه مالیاتی، صورتحساب الکترونیکی و غیره)، گروه‌بندی مؤدیان صاحبان مشاغل در سه گروه، نحوه تنظیم و تسلیم اظهارنامه مالیاتی برای هر گروه، مقررات مربوط به نگهداری دفاتر دستی و الکترونیکی، مهلت‌های بارگذاری اطلاعات در سامانه دفاتر تجاری الکترونیکی، ضوابط صدور صورتحساب الکترونیکی در سامانه مؤدیان، و نحوه ارائه دفاتر و اسناد مالیاتی به اداره امور مالیاتی است. این آیین‌نامه دارای ۷ فصل، ۸ ماده و ۱۶ تبصره بوده و چارچوب اصلی تکالیف مؤدیان در خصوص دفاتر، مستندات و اطلاعات مالیاتی را تعیین می‌کند.
تصویر وحید اکبری

وحید اکبری

فهرست مطالب


نوع: آیین نامه

شماره: 2/153304

تاریخ صدور: 1404/08/21

مرجع تصویب: وزیر امور اقتصادی و دارایی


فصل اول: تعاریف


ماده 1

در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح ذیل، به کار می‌روند:

  • سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور.
  • قانون: قانون مالیات‌های مستقیم مصوب سال 1366 و اصلاحیه‌های بعدی آن.
  • دفتر روزنامه: دفتر روزنامه دفتری است که کلیه معاملات و رویدادهای مالی و محاسباتی با رعایت اصول و ضوابط مربوط به تنظیم دفاتر تجاری موضوع قانون تجارت، اصول و ضوابط و استانداردهای حسابداری، در آن ثبت می‌گردد. دفتر مذکور می‌تواند به صورت دستی یا الکترونیکی (ماشینی-مکانیزه) باشد.
  • دفتر کل: دفتری است که عملیات ثبت شده در دفتر یا دفاتر روزنامه برحسب سرفصل یا کدگذاری حساب‌ها در صفحات مخصوص آن ثبت می‌شود به ترتیبی که تنظیم صورت‌های مالی لازم از آن امکان‌پذیر باشد. دفتر مذکور می‌تواند به صورت دستی یا الکترونیکی (ماشینی-مکانیزه) باشد.
  • سایر دفاتر: دفاتری که به استناد مقررات قانونی مربوط از جمله قانون محاسبات عمومی و قانون شهرداری‌ها به عنوان دفاتر مورد استفاده قرار می‌گیرند.
  • دفاتر الکترونیکی (ماشینی- مکانیزه): اطلاعاتی که با شماره کد رهگیری دریافتی از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در سامانه دفاتر تجاری الکترونیکی ثبت می‌شود.
  • سامانه دفاتر تجاری الکترونیکی: سامانه‌ای است که به منظور فراهم ساختن بستر ثبت اطلاعات دفاتر الکترونیکی توسط سازمان راه‌اندازی شده و من بعد تکمیل و به روز می‌گردد.
  • اظهارنامه مالیاتی: اظهارنامه مالیاتی فرمی است به منظور اظهار درآمدها، هزینه‌ها، دارایی‌ها، بدهی‌ها، سرمایه، معافیت‌ها، درآمد مشمول مالیات، مالیات، بخشودگی مالیاتی و همچنین اطلاعات هویتی و مکانی حسب مورد که برای صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقی موضوع قانون، بر حسب نوع و حجم فعالیت اشخاص موصوف مطابق نمونه‌هایی که توسط سازمان، تهیه و اعلام می‌شود.
  • سند حسابداری: فرمی است دستی یا الکترونیکی (ماشینی-مکانیزه) که یک یا چند رویداد مالی و محاسباتی طبق اصول و ضوابط حسابداری در آن ثبت و حاوی تجزیه حساب‌ها و توضیحات مربوط، متکی به مدارک بوده و با تأیید اشخاص مجاز، قابل ثبت در دفاتر می‌باشد.
  • مدارک حساب: عبارت از مستنداتی است دستی یا الکترونیکی (ماشینی- مکانیزه) که بیانگر وقوع یک یا چند فعالیت یا رویداد مالی یا محاسباتی بوده و اسناد حسابداری یا دفاتر بر مبنای آن‌ها تنظیم و تحریر می‌گردد.
  • صورتحساب فروش کالا یا ارائه خدمات: فرمی است دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی که در نوع الکترونیکی آن، اطلاعات در حافظه مالیاتی ذخیره می‌شود. مشخصات و اقلام اطلاعاتی صورتحساب، متناسب با نوع کسب و کار توسط سازمان تعیین و اعلام می‌شود. در مواردی که از دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی به عنوان پایانه فروشگاهی استفاده می‌شود، رسید یا گزارش الکترونیکی پرداخت خرید صادره با رعایت مقررات در حکم صورتحساب است.
  • مصرف کننده نهایی: شخص حقیقی است که کالا و خدمات را متناسب با نیاز خود برای مصارف شخصی خریداری کند و از آن برای عرضه کالاها و خدمات به دیگران استفاده ننماید.
  • شماره منحصر به فرد مالیاتی: شماره‌ای شامل بیست و دو کاراکتر و دارای چهار بخش است؛ شناسه حافظه مالیاتی (شش کاراکتر)، تاریخ صورتحساب (پنج کاراکتر)، سریال صورت حساب (ده کاراکتر) و ارقام کنترلی (یک کاراکتر) که به هر صورتحساب اختصاص داده می‌شود.
  • پایانه فروشگاهی: رایانه، دستگاه کارتخوان بانکی (POS)، درگاه پرداخت الکترونیکی یا هر وسیله دیگری که امکان اتصال به شبکه‌های الکترونیکی پرداخت رسمی کشور و سامانه مؤدیان را داشته و از قابلیت صدور صورتحساب الکترونیکی برخوردار باشد.
  • سامانه مؤدیان: سامانه‌ای است تحت مدیریت سازمان که در آن به هر مؤدی کارپوشه ویژه‌ای اختصاص یافته و تبادل اطلاعات میان مؤدیان و سازمان منحصراً از طریق آن کارپوشه انجام می‌شود. مؤدیان می‌توانند با استفاده از هرگونه سخت‌افزار یا نرم‌افزار اعم از رایانه شخصی، پایانه فروشگاهی، سامانه‌های ابری یا هر وسیله دیگری که حافظه مالیاتی به آن متصل شده باشد، به سامانه مؤدیان متصل شوند. مرجع نهایی ثبت، صدور و استعلام صورتحساب الکترونیکی، سامانه مؤدیان است.

فصل دوم: گروه بندی مؤدیان صاحبان مشاغل

ماده 2


صاحبان مشاغل براساس شاخص‌ها و معیارهایی از قبیل نوع و حجم فعالیت به شرح ذیل گروه بندی می‌شوند:

  1. گروه اول
  2. گروه دوم
  3. گروه سوم

الف- گروه اول

اشخاص ذیل از لحاظ انجام تکالیف موضوع این آیین‌نامه جزو مؤدیان گروه اول محسوب می‌شوند:

  1. کلیه واردکنندگان و صادرکنندگان.
  2. صاحبان کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی و بهره‌برداران معادن دارای پروانه بهره‌برداری از وزارتخانه یا مراجع ذی‌ربط.
  3. صاحبان هتل‌های سه ستاره و بالاتر.
  4. صاحبان بیمارستان‌ها، زایشگاه‌ها، درمانگاه‌ها، کلینیک‌های تخصصی (مصادیق ذکر شده در این بند صرفاً مربوط به امور انسانی می‌باشد).
  5. صاحبان مشاغل صرافی.
  6. صاحبان فروشگاه‌های زنجیره‌ای دارای مجوز فعالیت از وزارتخانه و یا مراجع ذی‌ربط.
  7. صاحبان مؤسسات حمل و نقل موتوری، زمینی، دریایی و هوایی اعم از مسافری و یا باربری.
  8. سایر صاحبان مشاغل و حرفی که درآمد ابرازی (فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت) براساس اظهارنامه مالیاتی عملکرد دو سال قبل (اظهارنامه تسلیمی خرداد ماه هر سال مبنای تعیین گروه‌بندی سال بعد از تسلیم اظهارنامه عملکرد است. به عنوان مثال مبلغ فروش و سایر درآمدهای مندرج در اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال ۱۴۰۲ مبنای گروه‌بندی سال ۱۴۰۴ می‌باشد) یا آخرین درآمد قطعی شده (فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت) آن‌ها بیش از مبلغ چهارصد و پنجاه میلیارد ریال باشد (مشروط به ابلاغ برگ قطعی حداکثر تا پایان دی ماه سال قبل به شخص مؤدی یا نماینده قانونی وی).

ب- گروه دوم

سایر صاحبان مشاغل و حرفی که درآمد ابرازی (فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت) دو سال قبل آن‌ها و یا آخرین درآمد قطعی شده آن‌ها (فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت) بیش از یکصد و پنجاه میلیارد ریال و مساوی یا کمتر از مبلغ چهارصد و پنجاه میلیارد ریال باشد (مشروط به ابلاغ برگ قطعی حداکثر تا پایان دی ماه سال قبل به شخص مؤدی یا نماینده قانونی وی).


ج- گروه سوم

صاحبان مشاغلی که در گروه‌های اول و دوم قرار نمی‌گیرند، جزو گروه سوم محسوب می‌شوند.


تبصره 1

سازمان می‌تواند در صورت تشخیص ضرورت تا پایان دی ماه هر سال فهرست مشاغل افزوده شده به گروه اول براساس نوع فعالیت را تهیه و از طریق درج آگهی در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار و یا از طریق تشکل‌های صنفی و حرفه‌ای ذی‌ربط به مؤدیان مالیاتی اعلام نماید. مؤدیان اخیرالذکر از ابتدای سال مالیاتی بعد از اعلام مکلف به اجرای تکالیف تعیین شده مربوط به گروه اول خواهند بود.


تبصره 2

در مواردی که مؤدیان صرفاً به فعالیت ارائه خدمت اشتغال داشته باشند، پنجاه درصد (50%) نصاب‌های تعیین شده مبنای گروه‌بندی می‌باشد.


تبصره 3

در مشاغل مشارکتی اعم از اختیاری یا قهری، درآمد ابرازی و یا قطعی شده مشارکت ملاک عمل می‌باشد.


تبصره 4

تعیین گروه‌بندی صاحبان مشاغل و حرف موضوع این آیین‌نامه در دو سال اول شروع فعالیت (به استثناء مؤدیانی که به واسطه موضوع فعالیت جزو گروه اول طبقه‌بندی شده‌اند)، بنا به انتخاب ایشان خواهد بود و از سال سوم فعالیت به بعد می‌بایست بر اساس نصاب‌های مقرر طبقه‌بندی شده و نسبت به انجام تکالیف قانونی عمل نمایند.


تبصره 5

تسلیم اظهارنامه گروه‌های بالاتر توسط صاحبان مشاغلی که در گروه‌های پایین‌تر قرار دارند (صاحبان مشاغل گروه سوم اظهارنامه گروه اول یا دوم ارائه نمایند یا صاحبان مشاغل گروه دوم اظهارنامه گروه اول تسلیم نمایند) منعی ندارد؛ لکن صرف انجام این امر مؤدی را در گروه‌های بالاتر قرار نخواهد داد.


تبصره 6

چنانچه صاحبان مشاغل گروه‌های بالاتر اقدام به تسلیم اظهارنامه گروه‌های پایین‌تر در موعد مقرر نمایند، در صورتی که کلیه اقلام اطلاعاتی مربوط به گروه بالاتر در فرم اظهارنامه مالیاتی مشاغل گروه پایین‌تر تعبیه شده باشد و مؤدی نیز موارد مزبور را تکمیل نموده باشد، به منزله تسلیم اظهارنامه توسط مؤدی خواهد بود؛ لکن در صورتی که اقلام اطلاعاتی مربوط به گروه بالاتر در فرم اظهارنامه گروه پایین‌تر تعبیه نشده باشد و یا مؤدی آن موارد را تکمیل ننموده باشد، به منزله خودداری از ارائه اظهارنامه مطابق با مقررات است، اما جریمه موضوع صدر ماده ۱۹۲ قانون، بابت عدم تسلیم اظهارنامه در خصوص آن‌ها موضوعیت ندارد.


فصل سوم: اظهارنامه مالیاتی و نحوه ارائه آن

ماده 3


فرم اظهارنامه‌های مالیاتی برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل (گروه‌های اول، دوم و سوم) موضوع این آیین‌نامه، حسب مورد شامل موارد زیر می‌باشد:


اشخاص حقوقی و گروه اول

الف) اطلاعات هویتی شامل:

  1. اطلاعات هویتی و مکانی
  2. مجوزهای فعالیت اقتصادی
  3. اطلاعات شرکاء

ب) صورت حساب سود و زیان، ترازنامه

ج) درآمد مشمول مالیات، بخشودگی‌های مالیاتی، معافیت‌های قانونی و مالیات متعلق

د) سایر اطلاعات:

  1. موجودی مواد و کالا در اول و پایان دوره
  2. واردات و صادرات کالاها و خدمات
  3. اطلاعات حساب‌های بانکی مربوط به فعالیت شغلی
  4. سایر اطلاعات حسب نوع فعالیت و شرایط مؤدی

گروه دوم

الف) اطلاعات هویتی شامل:

  1. اطلاعات هویتی و مکانی
  2. مجوزهای فعالیت اقتصادی
  3. اطلاعات شرکاء

ب) صورت درآمد و هزینه

(اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات و هزینه‌های مربوط)

ج) درآمد مشمول مالیات، بخشودگی‌های مالیاتی، معافیت‌های قانونی و مالیات متعلق

د) سایر اطلاعات:

  1. موجودی مواد و کالا در اول و پایان دوره
  2. اطلاعات اموال و دارایی‌های مربوط به فعالیت شغلی
  3. اطلاعات حساب‌های بانکی مربوط به فعالیت شغلی

گروه سوم

الف) اطلاعات هویتی شامل:

  1. اطلاعات هویتی و مکانی
  2. مجوزهای فعالیت اقتصادی
  3. اطلاعات شرکاء

ب) خالصه درآمد و هزینه

(اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات و هزینه‌های مربوط)

ج) درآمد مشمول مالیات، بخشودگی‌های مالیاتی، معافیت‌های قانونی و مالیات متعلق

د) سایر اطلاعات:

  1. اطلاعات حساب‌های بانکی مربوط به فعالیت شغلی
  2. سایر

تبصره

در مواردی که هریک از اقلام اطلاعاتی فرم اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل برای هریک از مؤدیان فاقد موضوعیت باشد، عدم تکمیل آن خللی به اعتبار اظهارنامه وارد نخواهد کرد.


ماده 4


مؤدیان موضوع این آیین‌نامه مکلف‌اند اظهارنامه مالیاتی خود را برای هر سال مالیاتی (به صورت انفرادی یا مشارکت) در موعد مقرر قانونی به صورت الکترونیکی از طریق درگاه‌های الکترونیکی سازمان تسلیم نمایند.

سازمان می‌تواند در مواردی که مقتضی بداند، تسلیم اظهارنامه غیرالکترونیکی را بپذیرد.


تبصره

تسلیم اظهارنامه در اجرای ماده 178 قانون، مورد پذیرش می‌باشد.


فصل چهارم: مشخصات دفاتر

ماده 5


ماده 5- انواع دفاتر موضوع این آیین‌نامه عبارتند از:

  1. دفتر روزنامه
  2. دفتر کل
  3. سایر دفاتر

فصل پنجم: تکالیف مؤدیان در خصوص نگهداری دفاتر و یا اسناد و مدارک


ماده 6


ماده 6- مقررات مربوط به روش‌های نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک:


الف- صاحبان مشاغلی که در گروه اول قرار می‌گیرند و کلیه اشخاص حقوقی مکلف به نگهداری دفاتر روزنامه و کل یا سایر دفاتر حسب مورد دستی یا الکترونیکی متکی به اسناد و مدارک با رعایت موارد زیر می‌باشند:


الف-1) استفاده از دفاتر دستی (کاغذی):

  1. رویدادهای مالی باید بر اساس استانداردهای حسابداری و روزانه به ترتیب تاریخ وقوع در دفتر روزنامه ثبت و حداکثر تا پانزدهم ماه بعد به دفتر کل منتقل گردد.
  2. مؤدیانی که دفاتر دستی (کاغذی) نگهداری می‌نمایند، مکلفند برای هر سال مالیاتی فقط از دفاتری که طی سال مالیاتی قبل نزد مراجع قانونی ذی‌ربط ثبت شده استفاده نمایند. در مواردی که دفاتر ثبت شده موصوف در هر سال برای ثبت عملیات مالی مؤدیان تا پایان سال مالیاتی کفایت ننماید، مجاز به استفاده از دفاتر ثبت شده طی همان سال می‌باشند.
  3. مؤدیانی که برای ثبت رویدادهای مالی خود از نرم‌افزارهای حسابداری دارای قابلیت ثبت معاملات و رویدادهای مالی استفاده نموده و سپس اطلاعات را به صورت دست‌نویس در دفاتر ثبت می‌نمایند، مکلفند حداقل ماهی یک بار خالصه عملیات ثبت شده نرم‌افزار حسابداری را در دفاتر روزنامه ثبت و حداکثر تا پانزدهم ماه بعد این اطلاعات را به دفتر کل منتقل نمایند. در این صورت مؤدیان باید هنگام رسیدگی ضمن ارائه دستورالعمل نحوه کار با نرم‌افزار مالی و حسابداری مربوط، امکان دسترسی لازم به اطلاعات نرم‌افزار را ارائه نمایند. عدم ارائه دستورالعمل و یا عدم امکان دسترسی به اطلاعات، در حکم عدم تسلیم دفاتر خواهد بود.
  4. نگهداری دفتر روزنامه واحد برای ثبت کلیه عملیات و یا دفاتر روزنامه متعدد برای هر بخش از عملیات مجاز است.
  5. اشتباه در شماره‌گذاری صفحات و همچنین اشتباهات ناشی از ثبت دفاتر در مراجع قانونی ذی‌ربط در صورت احراز، خللی به اعتبار دفاتر وارد نخواهد کرد.
  6. نوشتن دفاتر با وسایلی که به سهولت قابل محو است (مانند مواد گرافیت) در دفاتر دستی ممنوع است.
  7. دفاتر و اسناد حسابداری می‌بایست بر اساس واحد پول رایج کشور و همچنین به زبان فارسی تحریر شود.
  8. در مواردی که دفاتر موضوع این آیین‌نامه توسط مقامات قضائی یا سایر مراجع قانونی و یا به عللی خارج از اختیار مؤدی از دسترس مؤدی خارج شود و صاحب دفاتر از تاریخ وقوع این امر حداکثر ظرف دو ماه دفاتر جدید ثبت و عملیات آن مدت را در دفاتر جدید تحریر کند، تأخیر تحریر عملیات در این مدت به اعتبار دفاتر خللی وارد نخواهد کرد.
  9. تأخیر تحریر دفاتر در مورد اشخاص حقوقی جدیدالتأسیس از تاریخ ثبت شخص حقوقی و در مورد سایر اشخاص از تاریخ شروع فعالیت تا دو ماه مجاز خواهد بود.
  10. اشخاصی که دارای شعبه هستند مکلفند با توجه به روش‌های حسابداری مورد عمل، خلاصه عملیات شعبه یا شعب خود را در صورتی که دارای دفاتر ثبت شده باشند، لااقل سالی یک بار (تا قبل از بستن حساب‌ها) و در غیر این صورت عملیات هر ماه را تا پایان ماه بعد در دفاتر مرکز ثبت کنند.
  11. ثبت دفاتر نزد مراجع قانونی ضمن سال مالی مشروط بر این که تا تاریخ ثبت هیچ گونه فعالیت مالی و پولی صورت نگرفته باشد، مجاز است.
  12. ارائه دفاتر سفید و نانویس و ارائه دفاتر پلمب نشده در حکم عدم ارائه دفاتر محسوب می‌شود.
  13. مؤدیان مکلف به نگهداری دفاتر، باید نسبت به نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک اقدام و در صورت درخواست حسب مقررات مربوطه، به اداره امور مالیاتی ارائه نمایند.

الف-2) استفاده از دفاتر الکترونیکی:

  1. مؤدیانی که از دفاتر الکترونیکی استفاده می‌کنند می‌بایست برای ثبت اطلاعات در سامانه دفاتر تجاری الکترونیکی، نسبت به دریافت کد رهگیری پلمب دفاتر الکترونیکی از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور برای سال مالی مورد نظر اقدام نمایند.
  2. مؤدیان مکلفند برای ثبت اطلاعات سال مالی مورد نظر اطلاعات رویدادهای مالی خود را، مطابق نمونه اعلامی توسط سازمان، در دوره زمانی مندرج در جدول زیر، حداکثر تا مهلت‌های تعیین شده، در سامانه «دفاتر تجاری الکترونیکی» بارگذاری کنند.
ردیفسال مالیدوره زمانیحداکثر مهلت بارگذاری
1برای سال مالی که شروع آن تا 1403/12/30 باشد.یک سالهتا پایان بهمن ماه سال ۱۴۰۴ و یا چهار ماه پس از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع مواد 100 و 110 قانون مالیات‌های مستقیم هر کدام که موخر باشد.
2برای سال مالی که شروع آن در سال 1404 باشد.شش ماههبرای شش ماه اول تا تاریخ 1405/02/31 و یا چهار ماه پس از دوره زمانی شش ماهه هر کدام موخر باشد و برای شش ماهه منتهی به پایان سال مالی تا قبل از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع مواد 100 و 110 قانون.
3برای سال مالی که شروع آن در سال 1405 باشد.سه ماههبرای دوره سه ماهه منتهی به پایان سال مالی تا قبل از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع مواد 100 و 110 قانون و برای سایر دوره‌های سه ماهه تا دو ماه پس از دوره زمانی.
4برای سال مالی که شروع آن از سال 1406 و به بعد باشد.یک ماههبرای ماه منتهی به پایان سال مالی تا قبل از انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی موضوع مواد 100 و 110 قانون و برای سایر ماه‌ها تا پایان دو ماه بعد.
  1. ثبت اطلاعات مالی مطابق نمونه اعلامی توسط سازمان در سامانه دفاتر تجاری الکترونیکی سازمان، به منزله تنظیم دفاتر قانونی محسوب می‌شود و داده‌های مزبور با رعایت مقررات مربوطه می‌تواند در فرآیند رسیدگی مبنا قرار گیرد. با توجه به دسترسی سازمان به اطلاعات دفاتر الکترونیکی، مأموران مالیاتی می‌توانند در مواردی که مؤدیان مالیاتی با رعایت قوانین و مقررات مربوطه برای حسابرسی انتخاب شده‌اند، بر اساس نوع حسابرسی مالیاتی نسبت به مطالبه اسناد و مدارک وی برای رسیدگی اقدام نمایند.
  2. عدم بارگذاری بخشی از اطلاعات مربوط به یک سال مالی در سامانه دفاتر تجاری الکترونیکی در حکم عدم ارائه دفاتر محسوب نمی‌شود.
  3. مؤدیانی که از دفاتر الکترونیکی استفاده می‌نمایند باید نسبت به نگهداری اسناد و مدارک اقدام و در صورت درخواست حسب مقررات مربوطه به اداره امور مالیاتی ارائه نمایند.
  4. مؤدیانی که اطلاعات خود را به صورت تجمیعی در سامانه دفاتر تجاری الکترونیکی ثبت می‌کنند، مکلفند از نرم‌افزارهای دارای قابلیت ثبت معاملات و رویدادهای مالی مرتبط با فعالیت‌های خود استفاده نمایند، در این صورت مؤدیان باید هنگام رسیدگی ضمن ارائه دستورالعمل نحوه کار با نرم‌افزار مالی و حسابداری مربوط، امکان دسترسی لازم به اطلاعات نرم‌افزار را ارائه نمایند. عدم ارائه دستورالعمل و عدم امکان دسترسی به اطلاعات در حکم عدم تسلیم دفاتر می‌باشد.
  5. نمایه‌های (فیلدهای) اطلاعاتی مندرج در نمونه اعلامی توسط سازمان مطابق قوانین و مقررات مرتبط تعیین می‌گردد. در صورت تغییر نمایه‌های (فیلدهای) موصوف، تغییرات صورت‌گرفته سه ماه بعد از اطلاع‌رسانی‌های لازم مطابق قوانین و مقررات مرتبط، توسط سازمان اجرایی می‌گردد.
  6. در مواردی که مؤدی حسب مقررات اقدام به پلمب و نگهداری دفاتر دستی نموده باشد، نیازی به رعایت مقررات مربوط به دفاتر الکترونیکی ندارد.

ب- صاحبان مشاغلی که در گروه دوم قرار می‌گیرند:

مکلفند برای هر سال مالیاتی اسناد و مدارک مربوط به معاملات خود از قبیل اسناد درآمدی فروش کالا یا ارائه خدمات و سایر درآمدها و اسناد خرید کالا، خدمات و دارایی و سایر اسناد هزینه‌های انجام شده را به تفکیک و به ترتیب تاریخ وقوع هر یک از رویدادهای مالی نگهداری و صورت درآمد و هزینه خود را ماهانه به شرح فرم پیوست (1) بر اساس آن تنظیم نمایند.


پ- صاحبان مشاغلی که در گروه سوم قرار می‌گیرند:

مکلفند برای هر سال مالیاتی اسناد و مدارک مربوط به معاملات خود از قبیل اسناد درآمدی فروش کالا یا ارائه خدمات و سایر درآمدها و اسناد خرید کالا و خدمات و سایر اسناد هزینه‌های انجام شده را نگهداری و خالصه درآمد و هزینه سالانه خود را به شرح فرم پیوست (2 ) بر اساس آن تنظیم نمایند.


ت- نگهداری دفاتر قانونی برای مؤدیان گروه دوم و سوم الزامی نیست


فصل ششم: صورتحساب فروش و نحوه صدور و ارائه آن

ماده 7 – صدور و نگهداری صورتحساب معاملات:


1. صورتحساب الکترونیکی

صورتحسابی با شماره منحصر به فرد مالیاتی که در سه نوع زیر صادر می‌شود:

  • نوع اول (صورتحساب با اطلاعات کامل):
    • شامل اطلاعات کامل فروش (نوع فروش، نوع خریدار، تاریخ و زمان صدور)
    • اطلاعات هویتی فروشنده و خریدار (نام، کد ملی یا اقتصادی، نشانی و شماره پستی، شماره شعبه)
    • مشخصات کالا یا خدمات (کد کالا، شرح، واحد، مقدار، مبلغ واحد، مبلغ کل، تخفیفات، مالیات بر ارزش افزوده، عوارض و میزان پرداخت نقدی/نسیه)
    • تبصره‌ها:
  • برای معاملات طلا، جواهر و پلاتین اقلامی همچون ارزش اصل، اجرت ساخت، حق‌العمل و سود فروشنده الزامی است.
  • برای حق‌العملکاری، شماره یکتا قرارداد حق‌العمل کاری در سامانه مؤدیان اضافه می‌شود.
  • قبوض آب، برق، گاز، مخابرات باید شماره یکتای قبض داشته باشند.
  • بلیط هواپیما باید نوع پرواز و شماره گذرنامه برای پرواز خارجی در صورتحساب ذکر شود.
  • در صورتحساب با مبالغ ارزی (مثل صادرات) نوع ارز، نرخ تبدیل و در صورت وجود پروانه گمرکی، شماره آن و کد گمرک اضافه می‌شود.
  • شماره یکتای قرارداد مرتبط در صورت وجود در صورتحساب درج می‌شود.
  • لازم نیست اقلام غیرمرتبط با فعالیت مؤدی درج شود.
  • اگر خریدار مصرف‌کننده نهایی نباشد، صدور این نوع صورتحساب الزامی است.
  • نوع دوم:
    • شامل اطلاعات کامل فروشنده و مشخصات کالا/خدمات ولی بدون اطلاعات خریدار
    • اعتبار مالیاتی برای خریدار ندارد.
  • نوع سوم:
    • همان رسید پرداخت وجه صادر شده از دستگاه کارتخوان یا درگاه پرداخت الکترونیکی
    • شامل مبلغ پرداختی، شماره سوئیچ، شماره پذیرنده، شماره پایانه، شماره پیگیری و زمان پرداخت است
    • اعتبار مالیاتی برای خریدار ندارد.

2. صورتحساب غیرالکترونیکی (کاغذی)

  • برای اشخاصی که امکان صدور صورتحساب غیرالکترونیکی دارند
  • شامل کلیه اقلام صورتحساب الکترونیکی به جز اقلامی که از سامانه مؤدیان اضافه می‌شوند
  • معمولاً پرداخت نقدی در این نوع محسوب می‌شود و اطلاعات پرداخت نسیه ندارد
  • تبصره:
    • سازمان در ابتدای هر دوره مالی بنا به تشخیص تعدادی شماره منحصر به فرد مالیاتی صورتحساب به مؤدیان می‌دهد
    • مؤدی می‌تواند درخواست افزایش این شماره‌ها را ارائه کند
    • شماره منحصر به فرد مالیاتی روی صورتحساب‌های کاغذی درج می‌شود و پس از امکان صدور صورتحساب الکترونیکی، ثبت و ارسال آن‌ها انجام می‌شود.

فصل هفتم: نحوه ارائه دفاتر و اسناد و مدارک

ماده 8


  • دفاتر، صورت درآمد و هزینه ماهانه، خالصه درآمد و هزینه سالانه و اسناد و مدارک بر اساس درخواست کتبی اداره امور مالیاتی یا گروه رسیدگی
  • تحویل در روز و محل تعیین شده (محل اقامتگاه قانونی مؤدی، محلی که قبلاً اعلام شده، یا اداره امور مالیاتی)
  • تحویل توسط مؤدی انجام و توسط اداره امور مالیاتی صورت مجلس می‌شود

موخره


  • این آیین‌نامه در اجرای ماده 95 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب سال 1394 به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور و در هفت فصل، 8 ماده و 16 تبصره تصویب شده
  • از تاریخ 01/01/1404 لازم‌الاجرا است

خدمات تخصصی مالیاتی

مشاوره مالیاتی و سامانه مؤدیان

راهکار تخصصی برای مالیات، سامانه مؤدیان، دفاع مالیاتی، تنظیم لوایح و مشاوره حرفه‌ای کسب‌وکارها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *