سیاست­های اجرایی تشویق و حمایت از کارآفرینان پیشرو

تصویب نامه

شماره: 44260/ت56932هـ

تاریخ صدور: 1400/04/23

مرجع تصویب: هیئت وزیران

مقدمه و ماده 1

هیأت وزیران در جلسه 1400/4/20 به پیشنهاد شماره ۱۰۰۰۹۱ مورخ ۳/۶/۱۳۹۸ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سیاست ‌های اجرایی تشویق و حمایت از کارآفرینان پیشرو را به شرح زیر تصویب کرد:

ماده ۱

در این تصویب نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:

1- کارآفرین پیشرو: شخصی که کسب و کار بنیان‌ گذاری شده توسط او موجب ارتقای زنجیره ارزش صنعت مربوط خود شده و به سطح مشخصی از رشد شاخص ترکیبی اشتغال، فروش و صادرات دست یافته است. اولین (پیشرو بودن) می تواند در یکی از زمینه‌ های زیر رخ دهد:

الف – تولید محصول یا خدمتی که موجب حداقل یک گام ارتقای شاخص پیچیدگی محصول (PCI) شود.

ب – دستیابی به بازارهای جدید و رقابتی.

پ – دستیابی به نمانام (برند) فراملی.

ت – پیاده‌ سازی سازوکارهایی در کل زنجیره ارزش که موجب ارتقای کیفیت یا کاهش هزینه کل زنجیره ارزش صنعت مربوط شود.

تبصره ۱ – جهت انتخاب و معرفی حداکثر دو کارآفرین پیشرو در هر رسته، هر ساله رسته ‌ها و فهرست کارآفرینان پیشرو توسط دستگاه‌ های اجرایی ذی ‌ربط به منظور استفاده از مزایای این تصویب نامه، به دبیرخانه کمیته ناظر اعلام می ‌شود.

تبصره ۲ – رشد شاخص ترکیبی اشتغال، فروش و صادرات در هر رسته، هر ساله توسط کمیته ناظر تعیین خواهد شد.

ب – کمیته ناظر: کمیته ای که برای تحقق بند (۴) ماده (۳) قانون تشکیل شورای عالی اشتغال – مصوب ۱۳۷۷- و به موجب دستورالعمل مصوب شورای عالی اشتغال تشکیل می شود. کمیته مذکور نظارت بر صحت فرآیندهای شناسایی و انتخاب کارآفرینان پیشرو و پیگیری اجرا و ارائه گزارش عملکرد سالانه این تصویب نامه را بر عهده داشته و متشکل از نمایندگان دستگاه‌ های زیر است:

الف – وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی

ب – وزارت صنعت، معدن و تجارت

پ – وزارت امور اقتصادی و دارایی

ت – وزارت جهاد کشاورزی

ث – وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی

ج – وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

چ – وزارت آموزش و پرورش

ح – سازمان برنامه و بودجه کشور

خ – معاونت علمی و فناوری رییس‌جمهور

د – بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

ذ – سازمان ملی بهره‌وری ایران

ر – اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران

ز – اتاق تعاون ایران

ژ – اتاق اصناف ایران

س – کانون عالی انجمن‌ های صنفی کارفرمایی

3- هیئت های تخصصی ارزیابی: هیئت‌هایی متشکل از خبرگان بخش‌های اقتصادی، صاحب‌نظران دانشگاهی و نمایندگان کمیته ناظر که از طریق سازوکار شفاف، عادلانه و تخصصی مورد تأیید کمیته ناظر، کارآفرینان پیشرو را ارزیابی می‌نمایند. ترکیب اعضای دبیرخانه و نحوه انتخاب نمایندگان هیئت‌ها مطابق دستورالعمل اجرایی این تصویب نامه که به تصویب کمیته ناظر می‌رسد تعیین می‌شود.

ماده 2

ماده ۲ – کارآفرینان پیشرو به مدت سه سال از مشوق ‌های موضوع این تصویب نامه بهره‌مند می‌شوند و استمرار بهره‌مندی پس از مدت مذکور، منوط به ارزیابی مجدد آنها است.

ماده 3

ماده ۳ – در صورتی که کارآفرینان پیشرو به واسطه اظهارات و مدارک خلاف واقع مورد حمایت این تصویب نامه قرار گرفته و یا حمایت‌های دریافتی را برای مقاصد دیگر مصرف نمایند، کمیته ناظر ضمن محروم نمودن این افراد از بهره‌مندی مجدد، مطابق ضوابط و مقررات اقدام لازم را انجام خواهد داد.

ماده 4

ماده ۴ – وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است در چهارچوب این تصویب نامه و دستورالعمل اجرایی آن و با استفاده از ظرفیت کارکنان موجود، کمیته ناظر و دبیرخانه آن را ذیل کمیسیون تخصصی شورای عالی اشتغال تشکیل داده و ظرف دو ماه از تاریخ ابلاغ، با همکاری دستگاه های عضو، نسبت به انتخاب اعضا، شرح وظایف و سازوکار اجرایی اقدام نماید.

ماده 5 و تبصره‌های 1 و 2 آن

ماده ۵ – دبیرخانه کمیته ناظر موظف است از طریق فراخوان عمومی اقدام به ثبت‌نام متقاضیان نموده و به منظور افزایش شفافیت، صورتجلسات کمیته ناظر، فهرست کامل کارآفرینان پیشرو، حمایت‌های دریافت شده، آرا و نظرات کمیته ناظر و هیئت‌های تخصصی ارزیابی و سایر اطلاعات را از طریق بستر برخط (آنلاین) در معرض اطلاع عموم قرار دهد.

تبصره ۱ – دبیرخانه کمیته ناظر موظف است ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ، بستر برخط موضوع این ماده را راه‌اندازی نماید.

تبصره ۲ – وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان تأمین اجتماعی و سایر دستگاه ‌ها موظفند بستر ارائه داده‌های مورد نیاز به سامانه کمیته ناظر را فراهم سازند.

ماده 6

ماده ۶- دبیرخانه کمیته ناظر موظف است برای کارآفرینان پیشرو، کارت شناسایی “کارآفرین پیشرو ملی” با قابلیت احراز هویت برخط (آنلاین) صادر نماید.

ماده 7

ماده ۷ – دبیرخانه کمیته ناظر موظف است جهت آگاهی از موانع رشد کارآفرینان پیشرو، هر یک ماه یک بار نشست مشترک کارآفرینان پیشرو، کمیته ناظر و نماینده ستاد تسهیل و رفع موانع تولید را برگزار کند.

ماده 8

ماده ۸ – دانشگاه‌ها مجازند به کارآفرینان پیشرو با رعایت ضوابط، مدرک دکترای افتخاری اعطا نمایند.

ماده 9

ماده ۹ – وزارت علوم، تحقیقات و فناوری موظف است زمینه همکاری و حضور کارآفرینان پیشرو در دانشگاه‌ها را بدون لحاظ مدرک تحصیلی، به عنوان مدرس یا استاد مدعو فراهم نماید.

ماده 10

ماده ۱۰ – هر ساله سهم کارآفرینان پیشرو از تسهیلات و مشوق‌های بودجه‌ای در قوانین بودجه سنواتی منظور شده و برنامه‌های تولید و اشتغال با هماهنگی سازمان برنامه و بودجه کشور تعیین می‌شود.

ماده 11 و تبصره آن

ماده ۱۱ – صندوق‌های ضمانت دولتی موظفند درصدی از ظرفیت خود را به ضمانت تسهیلات طرح‌های سرمایه‌گذاری یا سرمایه در گردش کارآفرینان پیشرو که به تصویب بانک‌ها می‌رسد اختصاص دهند، مشروط بر اینکه اقساط سررسید گذشته آنها بیش از ۲۵ درصد مبلغ تسهیلات درخواستی نباشد.

تبصره – ضمانت‌نامه قابل صدور تا مبلغ پانصد میلیارد (500,000,000,000) ریال خواهد بود. این مبلغ هرساله به پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی توسط کمیته ناظر بازنگری می‌شود.

ماده 13

ماده ۱۳- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اعتبارسنجی، ساز و کار اجرایی لازم جهت پذیرش محصول زیر کلید تحت مالکیت کارآفرینان پیشرو، قرارداد خرید مواد اولیه و قرارداد فروش محصول (در اتصال به شرکت ‌های بین ‌المللی) را به عنوان ضمانت بانکی فراهم می ‌نماید.

ماده 14

ماده ۱۴- گمرک جمهوری اسلامی ایران موظف است ورود مواد اولیه و تجهیزات فناورانه مرتبط با فعالیت های اصلی کارآفرینان پیشرو را با تأیید دستگاه تخصصی مربوط و احراز شرایط مربوط مشمول تسهیل تشریفات گمرکی نظیر هدایت کالا در مسیر سبز گمرکی، اجازه ورود موقت و ترخیص با پته گمرکی (کالای غیرتجاری) قرار دهد. کارآفرینان پیشرو بعد از احراز شرایط جزو فعالان اقتصادی مجاز گمرک شناخته می شوند.

ماده 15

ماده ۱۵- دبیرخانه کمیته ناظر مکلف است با استناد به ماده (۴) قانون رفع موانع تولید رقابت ‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، جهت بهره‌مندی کارآفرینان پیشرو از اعتبارات بودجه ‌های سنواتی برای پروژه ‌های تحقیقاتی یا ارتقای وضعیت محیط زیستی واحدهای تولیدی خود تا سقف پنجاه درصد (۵۰ %)، پیگیری ‌های لازم را به عمل آورد.

ماده 16

ماده ۱۶- دبیرخانه کمیته ناظر مکلف است پیگیری های لازم جهت بهره مندی کارآفرینان پیشرو از مزایای موضوع بند (ب) ماده (۳۱) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور را به عمل آورد، مبنی بر اینکه:

افزایش مدت زمان معافیت مالیاتی واحدهای تولیدی و خدماتی دارای بیش از پنجاه نفر نیروی کار شاغل مشروط بر این است که در دوره معافیت هر سال نسبت به سال قبل نیروی کار شاغل خود را حداقل پنجاه درصد (۵۰%) افزایش دهند.

ماده 17

ماده ۱۷- با استناد به ماده (4) قانون رفع موانع تولید رقابت ‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، واحدهای تولیدی و صنعتی کارآفرینان پیشرو که دارای بخش تحقیقات و توسعه هستند، در صورتی که ماهیت آن بخش به تأیید شورای پژوهش ‌های علمی کشور رسیده باشد و با تأیید وزارت صنعت، معدن و تجارت و کمیته ناظر، می توانند:

حداکثر تا پنجاه درصد (50 %) از دو در هزار فروش خود را برای تحقیقات کاربردی و توسعه‌ ای هزینه نموده و مشمول مالیات صفر موضوع ماده (132) قانون مالیات ‌های مستقیم شوند.

ماده 18

ماده ۱۸- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است از طریق سازمان ‌ها و شرکت ‌های وابسته و با رعایت آیین ‌نامه اجرایی ماده (۴۴) قانون رفع موانع تولید رقابت ‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور موضوع تصویب ‌نامه شماره ۷۳۳۱۸/ت۵۲۲۳۱هـ مورخ ۸/۶/۱۳۹۴ در صندوق پژوهش و فناوری کارآفرینان پیشرو که با هدف:

• دسترسی کارآفرینان پیشرو به دانش فناورانه (Know–How) خارج از کشور
• بهره‌گیری از فناور (تکنولوژیست)، مشاور و نظایر آن
• امکان استفاده از استانداردها و آزمایشگاه ‌های فنی بین‌المللی

و با سرمایه حداقل یک هزار میلیارد (1,000,000,000,000) ریال از محل اعتبارات مصوب و با مشارکت بخش غیردولتی تشکیل می‌شود، مشارکت نماید.

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان‌ها و شرکت‌های تابع آن مجازند از محل وجوه اداره شده در اختیار، در تأمین منابع مالی صندوق تا سقف چهل و نه درصد (۴۹ %) مشارکت کنند.

ساز و کار بهره‌مندی کارآفرینان پیشرو از صندوق مزبور در دستورالعمل اجرایی این تصویب نامه تعیین می‌شود.

ماده 19

ماده ۱۹- به منظور اتصال کارآفرینان پیشرو به کارآفرینان، بازار و سرمایه‌گذاران بین ‌المللی، وزارت امور خارجه موظف است به استناد مواد (9) و (10) قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار:

• فرآیند دریافت و صدور روادید برای کارآفرینان پیشرو در سفرهای تجاری
• فراهم کردن حضور آنان به عنوان گروه همراه اقتصادی در سفرهای دیپلماسی
• انجام حمایت‌های حقوقی در فعالیت‌ها و دعاوی بین‌المللی

را تسهیل کند.

ماده 20

ماده ۲۰- کارآفرینان پیشرو در اولویت فهرست تأمین کننده/مزایده‌گر/مناقصه‌گر سامانه تدارکات الکترونیکی دولت (ستاد) قرار می‌گیرند.

ماده 21

ماده ۲۱- معاونت علمی و فناوری رییس ‌جمهور موظف است با هدف رفع نیازهای فناورانه کارآفرینان پیشرو، مشوق ‌های لازم جهت ارتقای همکاری آنها با شرکت ‌ها و مؤسسات دانش بنیان را طراحی و اجرا نماید.

ماده 22

ماده ۲۲- کارآفرینان پیشرو می ‌توانند یکی از فعالیت ‌های زیر را به عنوان مسئولیت اجتماعی و با رعایت قوانین و مقررات بر عهده بگیرند:

1- راه‌ اندازی مرکز نوآوری، باشگاه کارآفرینان نوجوان، مراکز رشد کارآفرینی یا باشگاه صادرات در منطقه خود.

2- تأسیس شتاب‌دهنده و صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی در حوزه تخصصی خود، جهت شتاب‌دهی، پرورش و رشد گروه‌ های جوان دارای ظرفیت بالا.

3- راه‌اندازی کافه کارآفرینی در زیست‌بوم پیرامونی با هدف:

الف – اتصال زیست‌بوم منطقه به دانش خارجی

ب – انتقال تجربه، یادگیری و دانش (از جمله دانش فناورانه و بازار) بین بازیگران

پ – بسترسازی برای گفتگوی سیاست‌گذاران منطقه‌ای و بازیگران زیست‌بوم

ت – تعریف کار جمعی میان بازیگران زیست‌بومی

4 – اجرای فعالیت های سبز و دوستدار محیط زیست در زنجیره فعالیت‌های اصلی و محیط پیرامونی کارآفرین پیشرو با تأیید سازمان حفاظت محیط زیست.