تعهد پرداخت مالیات توسط خریدار

تعهد پرداخت مالیات توسط خریدار در حق واگذاری محل | رأی هیأت عمومی شورایعالی مالیاتی و نحوه محاسبه درآمد مشمول مالیات

گزارش 30/5/4103 مورخ 1370/12/13 دفتر فنی مالیاتی در خصوص نحوه محاسبه درآمد مشمول مالیات حق واگذاری محل در مواردی که به موجب قرارداد منعقده بین متعاملین انتقال گیرنده تعهد پرداخت مالیات را نموده است، عنوان معاونت محترم درآمدهای مالیاتی حسب ارجاع مشارالیه در اجرای بند 3 ماده 255 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 در هیات عمومی شورای عالی مالیاتی مطرح و به شرح آتی مبادرت به صدور رای گردید.

رای اکثریت:

به طور کلی نظر به اینکه مستنداً به بندهای 2 و 3 و 4 و 5 ماده یک قانون موصوف اشخاص حقیقی و حقوقی نسبت به درآمدهای مکتسبه طبق مقررات مربوط مشمول مالیات شناخته شده اند، بنابراین قطع نظر از اینکه مالیات از چه محلی و توسط چه شخصی پرداخت می شود، مطالبه مالیات باید از صاحب درآمد به عمل آید.

حال در مواردی که خریدار تعهد پرداخت مالیات را نموده است مورد از مصادیق ماده 10 قانون مدنی (قرارداد خصوصی بین اشخاص) بوده و تا جایی که مغایر موازین قانونی نباشد بین متعاملین معتبر است، اما از نظر محاسبه درآمد مشمول مالیات چنان چه قرارداد مورد قبول ماموران تشخیص واقع شود، چون علی القاعده مالیات به درآمد تحصیل شده تعلق می گیرد حکم منطقی و قانونی این است که شخص مشمول مالیات، مالیات متعلقه را از درآمد مشمول مالیات پرداخت نماید و در موضوع مورد بحث از حیث تطبیق با مقررات با عنایت به حکم مذکور واقعیت این است که انتقال دهنده درآمدی را کسب کرده است که مالیات آن کسر شده است (درآمد خالص) بنابراین مامورین تشخیص و مراجع حل اختلاف باید با توجه کامل به مفاد مدارک ماخوذه و رعایت سایر جوانب موضوع، از دریافتی انتقال دهنده مبالغ پرداختی و سایر وجوهی را که باید طبق قانون موضوع شود، کسر نموده و اگر باقیمانده ای بود آن را درآمد پس از کسر مالیات منظور و با مراجعه به نرخ های مالیاتی مربوط مبلغ کل درآمد مشمول مالیات را تعیین نمایند.

بنابراین موارد فوق و از حیث وضوح مطلب به ذکر مثالی مبادرت می شود:

شخصی در سال 1368 حق واگذاری مغازه ای را به مبلغ 20330000 ریال خریداری و در سال 1369 مبادرت به انتقال حق مذکور بر اساس مدارکی که مورد قبول ماموران تشخیص قرار گرفته است به مبلغ 28000000 ریال به دیگری نموده و در مدارک مزبور انتقال گیرنده تعهد پرداخت مالیات را کرده است.

در فرض مذکور برای محاسبه درآمد مشمول مالیات به شرح زیر عمل می شود:

درآمد خالص پس از کسر مالیات 7670000 = 20330000-28000000 که با مراجعه به نرخ مشخص می شود. مبلغ واقعی (درآمد مشمول مالیات قبل از کسر مالیات) 12000000 ریال می باشد که مالیات آن معادل 4330000 ریال (بر اساس نرخ ماده 131 قبل از اصلاحیه) می باشد و در حقیقت انتقال دهنده حق خود را به مبلغ 32330000 ریال واگذار نموده است.

بدیهی است رای فعلی ناظر به معاملات تا آخر سال 1370 می باشد و در مواردی که حسب تحقیقات به عمل آمده مدارک ارائه شده یا ماخوذه بنا به جهات قانونی مورد قبول ماموران و مراجع ذیصلاح واقع نمی شود، دریافتی بابت حق واگذاری محل باید با عنایت به سایر موازین قانونی از طریق تحقیقات و جمع آوری اطلاعات تعیین و مبنای محاسبات لازم قرار گیرد.

محمدتقی نژاد عمران- علی اکبر سمیعی- محمد طاهر – مجیدمیرهادی- علی اکبر نوربخش- رضا زنگنه- محمد علی سعیدزاده

نظر اقلیت:

با عنایت به قسمت اخیر تبصره 2 ماده 73 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366، محول نمودن پرداخت مالیات به عهده خریدار (که معمولاً با تنظیم وکالتنامه، خریدار در این گونه معاملات مراجعه به واحدهای و مراجع مالیاتی را نیز عهده دار می شود) از مصادیق بارز تحصیل امتیاز تلقی می گردد و دریافت مقداری از ارزش حق واگذاری به پول نقد دلیل بر عدم دریافت امتیاز نمی باشد.

لذا در این قبیل موارد باید ارزش حق واگذاری محل طبق مقررات فوق الاشعار و یا حسب مورد تبصره 3 ماده 28 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 1345 از طریق برآورد ارزش حق واگذاری محل وسیله مامورین تشخیص ذیربط تعیین گردد.

محمد رزاقی- محمود حمیدی