هدر سایت مالیاتی

دسته: قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

🏦💵📜 قانون بانک مرکزی | ساختار، وظایف و اختیارات بانک مرکزی در تنظیم سیاست‌های پولی و اعتباری کشور

  • ماده۳۷ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۷ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۷ـ

    الف ـ انجام هرگونه عملیات بانکی، ارائه انواع خدمات بانکی، صرافی، واسپاری (لیزینگ) و مانند آن و نیز ایجاد و ثبت «اشخاص تحت نظارت»، ایجاد شعبه، باجه یا نمایندگی و هر نوع فعالیت در نظام پرداخت، صرفاً با مجوز بانک مرکزی و در چهارچوب مقررات مصوب هیأت­عالی با رعایت قانون اصلاح مواد (۱) و (۷) قانون اجرای سیاست­های کلی اصل (۴۴) قانون اساسی مصوب ۱۳۹۹/۱۱/۱۵ و قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار مصوب ۱۴۰۰/۱۲/۲۴ مجاز است.

    همچنین انجام عملیات و ارائه خدمات بانکی از طریق پایگاه‌های اینترنتی، برنامه‌های کاربردی بر بستر تلفن همراه و مشابه آن، بجز مواردی که با تصویب هیأت­عالی از دریافت مجوز معاف می­باشد، منوط به کسب مجوز از بانک مرکزی است. اقدام به فعالیت‌های مذکور در این ماده بدون کسب مجوز، جرم تلقی می­شود. بانک مرکزی موظف است اسامی و اطلاعات کلیه «اشخاص تحت نظارت» مجاز را به طرق مقتضی از جمله درج در پایگاه اطلاع­رسانی خود اعلام عمومی نموده و به اطلاع فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و قوه قضائیه برساند. فرماندهی مزبور به­عنوان ضابط قضائی موظف است فعالیت اشخاص حقیقی یا حقوقی را که اقدام به فعالیت‌های مذکور در صدر این بند می­کنند اما نام آنها در فهرست اعلامی بانک مرکزی وجود ندارد، بدون نیاز به دستور مقام قضائی متوقف کند.

    وزارت اطلاعات و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظفند در صورت اطلاع از انجام فعالیت‌های مذکور در صدر این بند توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی بدون کسب مجوز از بانک مرکزی، مراتب را بلافاصله به معاونت تنظیم­گری و نظارت بانک مرکزی و دادستان مرکز استان کتباً گزارش نمایند.

    فعالیت صندوق‌های قرض‌الحسنه کوچک که بدون ثبت رسمی و داشتن شخصیت حقوقی و بدون اعلام عمومی و تبلیغات فعالیت می­کنند، نظیر صندوق‌های قرض­الحسنه خانوادگی، نیاز به اخذ مجوز از بانک مرکزی ندارد. تشخیص مصادیق بر اساس معیارهای اخیر­الذکر بر عهده بانک مرکزی است.

    ب ـ بانک مرکزی موظف است علیه اشخاصی که بدون اخذ مجوز، به انجام فعالیت‌هایی که مستلزم اخذ مجوز از بانک مرکزی است مبادرت می­کنند، نزد دادسرای ویژه جرائم پولی و بانکی اقامه دعوی کند.

    پ ـ اشخاصی که بدون اخذ مجوز از بانک مرکزی مبادرت به اقدامات مذکور در بند «الف» این ماده نمایند، به شرح زیر مجازات می­شوند:

    ۱ـ چنانچه مرتکب شخص حقیقی باشد، علاوه بر الزام به بازپرداخت وجوهی که دریافت آنها مستلزم اخذ مجوز از بانک مرکزی است و پرداخت جزای نقدی حداکثر معادل دو برابر وجوه مزبور به مجازات درجه پنج یا شش موضوع ماده (۱۹) قانون مجازات­اسلامی محکوم می‌گردد.

    ۲ـ چنانچه با ایجاد شخص حقوقی اقدام به انجام اعمال مجرمانه موضوع بند «الف» این ماده شده باشد، علاوه بر انحلال شخص حقوقی ایجادشده، اعضای هیأت‌مدیره، هیأت‌عامل، مدیران و سهامداران مؤثر شخص حقوقی به مجازات درجه پنج یا شش موضوع ماده (۱۹) قانون مجازات­اسلامی محکوم می‌شوند. این افراد در قبال خسارات وارده به اشخاص ثالث مسؤولیت تضامنی خواهند داشت. جرائم موضوع این ماده، از جرائم پولی و بانکی محسوب می‌گردد.

    ت ـ قوه قضائیه موظف است شعب ویژه دادسرا و دادگاه رسیدگی به جرائم پولی و بانکی را دایر کند. شعب یادشده موظفند به شکایات بانک مرکزی، با رعایت موارد اهم لازم الرعایه، خارج از نوبت رسیدگی کنند.

  • ماده۳۶ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۶ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    مبحث سوم ـ پیگیری جرائم پولی و بانکی

    ماده۳۶ـ دادسرای ویژه جرائم پولی و بانکی موظف است به کلیه جرائم موضوع این قانون با شکایت بانک مرکزی یا اشخاص دیگر رسیدگی کند. سایر جرائمی که در دیگر قوانین، دارای عنوان یا محتوای جرم پولی و بانکی باشد، مشمول این حکم خواهد بود.

  • ماده۳۵ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۵ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    مبحث دوم ـ رسیدگی به اختلافات «اشخاص تحت نظارت» با یکدیگر و دعاوی حقوقی مشتریان و سایر ذی­نفعان علیه «اشخاص تحت نظارت» و بالعکس

    ماده۳۵ـ

    الف ـ اختلافات حقوقیِ «اشخاص تحت نظارت» با یکدیگر و با مشتریان آنها و سایر اشخاص ذی­ربط، که مرتبط با موضوع فعالیت مصرّح در اساسنامه «اشخاص تحت ­نظارت» باشد، توسط شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی رسیدگی می‌شود. شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی با استفاده از امکانات و نیروی انسانی موجود قوه قضائیه و در محدوده امکانات آن قوه در مراکز استان­ها و شهرهای پرجمعیت تشکیل می­شود. شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی شامل شعب بدوی و تجدیدنظر هستند.

    ب ـ بانک مرکزی می­تواند با تأیید هیأت عالی، کارشناسانی را برای ارائه مشاوره به قضات شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی به رئیس قوه قضائیه معرفی کند. کارشناسان مذکور، از طریق رؤسای کل دادگستری استان­ها به شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی معرفی می­شوند. قضات شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی موظفند قبل از انشای رأی، نظر کارشناس یا کارشناسان معرفی شده به شعبه را استعلام کنند و در صورتی که رأی آنان خلاف نظر کارشناس یا کارشناسان معرفی شده باشد، باید در متن رأی خود، دلایل رد نظر کارشناسی را تصریح نمایند.

    پ ـ شعب ویژه رسیدگی به اختلافات بانکی از حیث دادرسی و هزینه دادرسی تابع قوانین مربوط هستند.

    ت ـ حق­الزحمه کارشناسان موضوع این ماده توسط هیأت عالی تعیین و از محل بودجه بانک مرکزی پرداخت می­شود.

    ث ـ کارشناسان مذکور در بند «ب» این ماده نباید هیچ­گونه رابطه مالکیتی، مدیریتی یا مشاوره­ای با «شخص تحت نظارتِ» طرف دعوی داشته باشند.

    ج ـ «اشخاص تحت نظارتِ» مشمول قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴/۹/۱ باید برای رسیدگی به اختلافات فیمابین خود، به هیأت داوری موضوع ماده (۳۶) قانون یادشده مراجعه و طرح دعوی نمایند.

  • ماده۳۴ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۴ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۴ ـ در صورتی که مؤسسه اعتباری نسبت به مصوبه هیأت‌عالی مبنی بر تعیین هیأت سرپرستی موقت یا گزیر معترض باشد، می‌تواند اعتراض خود را ظرف سه‌روز کاری از زمان ابلاغ، به دبیرخانه هیأت انتظامی بانک مرکزی تسلیم نماید. هیأت انتظامی بانک مرکزی موظف است ظرف یک هفته نسبت به اعتراض واصله، رسیدگی و اقدام به صدور رأی نماید. مهلت رسیدگی و صدور رأی، با اعلام رئیس هیأت انتظامی بانک مرکزی به رئیس‌کل، تا سه روز دیگر قابل تمدید است. سایر ترتیبات رسیدگی به اعتراض‌ها موضوع این ماده، مشابه ترتیبات مذکور در ماده (۲۲) این قانون است.

  • ماده۳۳ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۳ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    گزیر مؤسسه اعتباری

    ماده۳۳ ـ چنانچه رئیس‌کل در دوره‌ای که مؤسسه اعتباری توسط هیأت سرپرستی موقت اداره می‌شود یا قبل از آن، به این نتیجه برسد که شاخص‌های ناظر به وضعیت سرمایه و نقدینگی مؤسسه اعتباری قابل اصلاح نمی‌باشد، موظف است پیشنهاد گزیر مؤسسه اعتباری را به هیأت‌عالی ارائه کند. در صورت تصویب پیشنهاد رئیس‌کل توسط هیأت‌عالی، مؤسسه اعتباری با ترتیبات زیر وارد مرحله گزیر می‌شود:

    ۱ ـ مدیریت گزیر مؤسسات اعتباری بر عهده صندوق ضمانت سپرده‌ها است. صندوق ضمانت سپرده‌ها موظف است ظرف حداکثر پنج روز کاری پس از لازم‌الاجرا شدن مصوبه هیأت‌عالی، فرایند گزیر مؤسسه اعتباری موردنظر را آغاز نموده و با کمترین هزینه مالی و اجتماعی و با هدف صیانت و رعایت غبطه سپرده‌گذاران، به‌ویژه سپرده‌گذاران خُرد و سایر ذی‌نفعان، گزیر مؤسسه اعتباری موردنظر را مطابق قانون به انجام برساند.

    ۲ ـ اعطای تسهیلات جدید، صدور ضمانتنامه، گشایش اعتبار اسنادی و افتتاح حساب توسط مؤسسه اعتباری تحت گزیر، مجاز نمی‌باشد. در عین حال، مدیر گزیر موظف است در چهارچوب مصوبات هیأت‌عالی، فعالیت‌های اصلی مؤسسه اعتباری را که عدم انجام آن در دوران گزیر به تشخیص هیأت‌عالی منجر به ایجاد بی‌ثباتی مالی می‌گردد، تا زمان خاتمه فرایند گزیر ادامه دهد.

    تبصره۱ ـ

    در دو سال نخست اجرای این قانون، هیأت‌عالی می‌تواند اجرای مصوبات خود را که ناظر به تعیین هیأت سرپرستی موقت برای مؤسسات اعتباری یا گزیر آنها است، صرفاً در مورد مؤسسات اعتباری که دستورات بانک مرکزی را به‌طور کامل رعایت کنند، تعلیق نماید.

    تبصره۲ ـ

    مدیر گزیر می‌تواند در چهارچوب این قانون، نسبت به پیشنهاد موارد زیر به هیأت عالی اقدام نماید:

    ۱ ـ فروش یا واگذاری تمام یا بخشی از دارایی‌ها و بدهی‌های مؤسسه اعتباری در حال گزیر به مؤسسه اعتباری دیگر
    ۲ ـ انتقال باقیمانده دارایی‌ها و بدهی‌های مؤسسه اعتباری در حال گزیر به یک «مؤسسه اعتباری انتقالی»
    ۳ ـ تبدیل بخشی از بدهی‌های ضمانت‌نشده مؤسسه اعتباری در حال گزیر به سهام در چهارچوب قوانین مربوط
    ۴ ـ ادغام مؤسسه اعتباری در حال گزیر در یک مؤسسه اعتباری دیگر با تأیید مجمع عمومی مؤسسه اعتباری ادغام‌شونده
    ۵ ـ انحلال مؤسسه اعتباری در حال گزیر

    تبصره۳ ـ

    منظور از «مؤسسه اعتباری انتقالی» در تبصره (۲)، مؤسسه اعتباری است که با مجوز بانک مرکزی و به‌منظور مدیریت بهتر دارایی‌ها و بدهی‌های مؤسسه اعتباری تحت گزیر، به‌صورت موقت (با طول عمر حداکثر سه‌سال) توسط مدیر گزیر تأسیس می‌شود.

  • ماده۳۲ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۲ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۲ ـ پس از انتصاب هیأت سرپرستی موقت:

    الف ـ هرگونه اقدام و فعالیت مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی که بدون إذن یا اجازه مستقیم یا غیرمستقیم هیأت سرپرستی موقت انجام شود، ملغی‌الاثر و باطل است.

    ب ـ مدیران مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی باید تمامی دارایی‌ها، اسناد، دفاتر، نرم‌افزارها و بانک‌های اطلاعاتی، مُهرها و تمامی اطلاعات مربوط به عملیات و فعالیت مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی را در اختیار هیأت سرپرستی موقت قرار دهند؛ به گونه‌ای که معاون تنظیم‌گری و نظارت از آغاز اداره مؤسسه اعتباری توسط هیأت سرپرستی موقت اطمینان حاصل نماید. همچنین کلیه افرادی که تا پنج‌سال قبل از تعیین هیأت سرپرستی موقت در مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی مسؤولیت داشته یا مشغول به‌کار بوده‌اند، موظفند بنا به درخواست هیأت سرپرستی موقت با وی همکاری نموده و اسناد، مدارک و اطلاعات لازم را در اختیار وی قرار دهند. فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است با درخواست هیأت سرپرستی موقت و حکم دادستان، همکاری لازم را برای در اختیار گرفتن مدیریت ساختمان‌ها، املاک، دارایی‌ها، تجهیزات، دفاتر و اسناد مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی انجام دهد.

    پ ـ هزینه‌های مرتبط با سرپرستی از محل منابع قابل تصرف شرعی مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی تأمین می‌شود.

    ت ـ بانک مرکزی مسؤول تصمیمات و اقدامات اعضای هیأت سرپرستی موقت است و اعضای هیأت مذکور به بانک مرکزی پاسخگو هستند. اعضای هیأت سرپرستی موقت به‌واسطه تصمیمات و اقداماتی که در چهارچوب این قانون انجام داده‌اند، طرف دعوی قرار نمی‌گیرند؛ مگر در مواردی که موضوع دعوی، انتساب جرم باشد.

    ث ـ اشخاصی که از تصمیمات و اقدامات هیأت سرپرستی موقت متضرر شده‌اند، می‌توانند با رعایت بند «ت» این ماده، به هیأت انتظامی بانک مرکزی شکایت کنند. هیأت انتظامی بانک مرکزی موظف است به دعاوی مطروحه مطابق ترتیبات مذکور در ماده (۲۲) این قانون رسیدگی کند.

  • ماده۳۱ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۱ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۱ـ هیأت سرپرستی موقت علاوه بر کلیه وظایف و اختیاراتی که در اساسنامه مؤسسه اعتباری برای هیأت‌مدیره و هیأت‌عامل پیش‌بینی شده است، وظایف و اختیارات زیر را دارا می‌باشد:

    الف ـ وظایف:

    ۱ـ استفاده از کلیه ظرفیت‌های قانونی برای خاتمه دادن یا اعمال تغییر در قراردادها که به تشخیص هیأت سرپرستی موقت، ثبات و سلامت مؤسسه اعتباری را در معرض مخاطره قرار داده است.

    ۲ـ بررسی کلیه قراردادها، عملیات و اقدامات مهمی که در مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی انجام و به تشخیص هیأت سرپرستی موقت و تأیید معاون تنظیم‌گری و نظارت منجر به وارد آمدن خسارت عمده به مؤسسه اعتباری شده است؛ مشتمل بر:

    ۱ـ۲ـ فروش دارایی‌های ثابت مؤسسه اعتباری به قیمت‌های پایین‌تر از قیمت بازار و یا هدیه دادن آنها

    ۲ـ۲ـ خرید دارایی ثابت مؤسسه اعتباری به قیمت‌های بالاتر از قیمت بازار

    ۳ـ۲ـ اعطای تسهیلات به اشخاص فاقد صلاحیت اعتباری

    ۴ـ۲ـ پرداخت پاداش به مدیران مؤسسه اعتباری و توزیع سود بین سهامداران در شرایطی که سود و پاداش توزیع شده متناسب با سوددهی واقعی مؤسسه اعتباری نبوده است

    ۵ـ۲ـ اقداماتی که ظن ارتکاب اختلاس، سوءاستفاده و غصب اموال مؤسسه اعتباری در آن وجود داشته باشد

    ۶ـ۲ـ اعطای تخفیفات، امتیازات یا ترجیحات خاص برای برخی مشتریان که در شرایط مشابه به سایر مشتریان اعطا نمی‌گردیده است

    ۷ـ۲ـ اعطای تسهیلات به «اشخاص مرتبط» یا قبول تعهدات به نفع آنها به صورت مستقیم یا با واسطه بدون رعایت الزامات و مقررات قانونی

    ۸ـ۲ـ ارزیابی وثایق تودیع‌شده نزد مؤسسه اعتباری بیشتر از ارزش واقعی آنها

    تبصره ـ هیأت سرپرستی موقت موظف است در صورت احراز وقوع شرایط مندرج در این جزء، ابطال قراردادهای یادشده و جبران خسارت وارده را از مرجع قضائی ذی‌صلاح درخواست کند. مرجع قضائی مزبور باید با توجه به موارد اهم لازم‌الرعایه، به این دعاوی به فوریت و خارج از نوبت رسیدگی کند.

    ۳ـ شناسایی مدیران، سهامداران مؤثر و کارکنان مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی که مسؤول اقدامات موضوع اجزای (۱) و (۲) این بند بوده‌اند، تهیه اظهارنامه علیه آنان و مطالبه جبران فوری خسارات وارده به مؤسسه اعتباری.

    تبصره ـ رئیس هیأت سرپرستی موقت موظف است همزمان از مرجع ذی‌صلاح، اعمال اقدامات تأمینی نظیر ممنوعیت خروج از کشور را علیه این اشخاص درخواست نماید. چنانچه اشخاص یادشده ظرف مدت مذکور در اظهارنامه اقدام به جبران خسارات ننمایند، رئیس هیأت سرپرستی موقت موظف به طرح دعوی علیه آنان می‌باشد. دادگاه یا هیأت رسیدگی به اختلافات بانکی حسب مورد موظف است با رعایت موارد اهم لازم‌الرعایه، به این دعاوی به فوریت و خارج از نوبت رسیدگی کند.

    ۴ـ سایر اموری که توسط معاون تنظیم‌گری و نظارت به هیأت سرپرستی موقت ابلاغ می‌شود.

    ب ـ اختیارات:

    ۱ـ تعلیق حق برداشت سپرده «اشخاص مرتبطِ» مؤسسه اعتباری مازاد بر مبلغ سپرده ضمانت‌شده توسط صندوق ضمانت سپرده‌ها تا زمان تعیین تکلیف مؤسسه اعتباری

    ۲ـ تعلیق حق برداشت سپرده سایر سپرده‌گذاران مازاد بر ده برابر مبلغ سپرده ضمانت‌شده توسط صندوق ضمانت سپرده‌ها حداکثر به مدت دو سال با اذن هیأت عالی

    تبصره ـ سپرده‌گذارانی که بدهی حال‌شده به مؤسسه اعتباری دارند علاوه بر محدودیت‌های اجزای (۱) و (۲) این بند، حق برداشت سپرده آنها تا سقف مانده بدهی حال‌شده آنان تعلیق می‌شود.

    ۳ـ تهیه گزارش ارزیابی کیفیت دارایی‌ها و اصلاح صورت‌های مالی به‌منظور شفاف شدن میزان و کیفیت دارایی‌ها در چارچوب قوانین و مقررات مربوط

    ۴ـ خاتمه دادن به خدمت برخی از کارکنان مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی با حفظ کلیه حقوق قانونی آنان با رعایت قوانین مربوط

    ۵ـ بکارگیری اشخاص مورد وثوق و امین در مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی به‌صورت موقت

    ۶ـ پیشنهاد گزیر مؤسسه اعتباری

  • ماده۳۰ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۰ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۳۰ـ تعیین هیأت سرپرستی موقت برای مؤسسه اعتباری

    چنانچه مؤسسه اعتباری از اجرای اقدامات پیشگیرانه و اصلاحی استنکاف کرده یا حسب تشخیص معاون تنظیم‌گری و نظارت، آنها را به طور کامل یا مؤثر اجرا نکند، معاون تنظیم‌گری و نظارت موظف است پیشنهاد سلب اختیار از مجمع عمومی، هیأت‌مدیره و هیأت‌عامل مؤسسه اعتباری را پس از تأیید رئیس‌کل به هیأت‌عالی ارائه کند. در صورت تصویب هیأت عالی، معاون تنظیم‌گری و نظارت موظف است برای مؤسسه اعتباری موردنظر هیأت سرپرستی موقت تعیین کند.

    نصب هیأت سرپرستی موقت برای مؤسسات اعتباری تابع ترتیبات زیر است:

    ۱ـ معاون تنظیم‌گری و نظارت موظف است ظرف حداکثر پنج روز کاری پس از لازم‌الاجرا شدن مصوبه هیأت‌عالی، هیأت سرپرستی موقت را به رئیس‌کل پیشنهاد و پس از موافقت رئیس‌کل، حکم وی را صادر نماید و مراتب را به نحو مقتضی برای درج در روزنامه رسمی کشور ارسال کند. معاونان مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی به پیشنهاد رئیس هیأت سرپرستی موقت با حکم معاون تنظیم‌گری و نظارت منصوب می‌شوند. همچنین معاون تنظیم‌گری و نظارت مجاز است با موافقت رئیس‌کل نسبت به عزل هیأت سرپرستی موقت مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی اقدام کند.

    ۲ـ پس از انتصاب هیأت سرپرستی موقت، کلیه وظایف و اختیارات هیأت‌مدیره و هیأت‌عامل به هیأت سرپرستی موقت منتقل شده و اعضای هیأت‌مدیره و هیأت‌عامل برکنار می‌شوند. همچنین در طول مدتی که مؤسسه اعتباری توسط هیأت سرپرستی موقت اداره می‌شود، اختیارات مجمع عمومی عادی و فوق‌العاده مؤسسه اعتباری توسط هیأت‌عالی اعمال خواهد شد.

    ۳ـ مدت سرپرستی حداکثر یک سال است. هیأت‌عالی می‌تواند با پیشنهاد رئیس‌کل، مدت سرپرستی را برای دو دوره دیگر تمدید کند. تمدید بیش از دو دوره منوط به تصویب دو سوم اعضای هیأت‌عالی است.

    ۴ـ از تاریخ قطعی‌شدن انتصاب هیأت سرپرستی موقت، اقدامات و دستورات هیأت مزبور در چهارچوب این قانون و مقررات و دستورات ابلاغی بانک مرکزی برای سهامداران، بستانکاران، سپرده‌گذاران، بدهکاران، مدیران و کارکنان مؤسسه اعتباری تحت سرپرستی لازم‌الاتباع است.

    ۵ ـ چنانچه رئیس‌کل در هر مرحله از دوره‌ای که مؤسسه اعتباری توسط هیأت سرپرستی موقت اداره می‌شود، به این نتیجه برسد که شاخص‌های ناظر به وضعیت سرمایه و نقدینگی مؤسسه اعتباری به شرایط مطلوب برگشته است، باید مراتب را به هیأت‌عالی گزارش کند. در صورت تأیید گزارش رئیس‌کل توسط هیأت‌عالی، معاون تنظیم‌گری و نظارت موظف است با دعوت از سهامداران مؤسسه اعتباری و تشکیل مجمع عمومی، مدیریت مؤسسه اعتباری را به مدیران منتخب مجمع منتقل نماید.

    ۶ ـ هیأت سرپرستی موقت متشکل از حداقل سه یا پنج عضو است که از بین افراد خبره بانکی، صاحب‌صلاحیت، مورد وثوق، امین و دارای پنج‌سال تجربه مدیریت ارشد بانکی انتخاب می‌شوند. معاون تنظیم‌گری و نظارت با تأیید رئیس‌کل یک نفر از اعضای هیأت سرپرستی موقت را به‌عنوان رئیس هیأت و یک نفر دیگر را به‌عنوان نایب‌رئیس منصوب می‌کند. وظایف و اختیارات رئیس هیأت‌مدیره و مدیرعامل مؤسسه اعتباری به رئیس هیأت سرپرستی موقت منتقل می‌شود.

    ۷ـ در صورت ورود مؤسسه اعتباری به فرایند گزیر، اختیارات و وظایف هیأت سرپرستی موقت به مدیر گزیر منتقل می‌شود. سایر اختیارات و وظایف مدیر گزیر در حدود قوانین به تصویب هیأت‌عالی می‌رسد و مدیر گزیر بر اساس اختیارات و وظایف محوله در مقابل هیأت‌عالی پاسخگوست. به منظور پیشبرد اجرای فرایند گزیر، مدیر گزیر می‌تواند برای هر یک از مؤسسات اعتباری فرایند گزیر، هیأت اجرای گزیر منصوب نماید. هیأت اجرای گزیر متشکل از سه یا پنج نفر متخصص بانکی، مورد وثوق، امین و دارای حداقل ده‌سال سابقه کاری مرتبط و آشنا با روش‌های گزیر خواهد بود.

  • ماده۲۹ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۲۹ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    اقدامات اصلاحی

    ماده۲۹ ـ در صورتی که معاون تنظیم ­گری و نظارت اقدامات پیشگیرانه را کافی نداند، می‌تواند پس از کسب موافقت رئیس­ کل، مؤسسه اعتباری را ملزم کند تا ظرف یک­ماه برنامه بازسازی خود را که قبلاً به تأیید شورای تنظیم ­گری و نظارت بانکی رسیده است، به موقع به­اجرا بگذارد؛ یا حسب درخواست معاون تنظیم ­گری و نظارت، برنامه بازسازی خود را اصلاح و پس از تأیید، اجرا نماید. در صورتی که ظرف مهلت مقرر برنامه بازسازی مؤسسه اعتباری به بانک مرکزی ارائه نشود یا برنامه ارائه­شده به تأیید شورای تنظیم­ گری و نظارت نرسد، معاون تنظیم ­گری و نظارت، برنامه بازسازی مؤسسه اعتباری موردنظر را رأساً تهیه و جهت تصویب به شورای مزبور ارائه می‌نماید.

    برنامه بازسازی می‌تواند مشتمل بر تمام یا بخشی از اقدامات زیر باشد:

    ۱ـ فروش بخشی از دارایی‌ها

    ۲ـ افزایش سرمایه با سلب حق تقدم از سهامداران یا بدون آن با تصویب هیأت­ عالی

    ۳ـ افزایش اندوخته‌ها و ذخایر

    ۴ـ کاهش شعب یا محدودیت در توسعه آن

    ۵ـ فروش شرکت‌های تابعه

    ۶ـ تبدیل مطالبات حال­شده سهامداران به سرمایه

    ۷ـ تبدیل بدهی‌های تبعی غیرسپرده‌ای به سهام

    ۸ـ تغییر سهامداران مؤثر از طریق الزام ایشان به­کاهش سهام خود با تصویب هیأت­ عالی

    تبصره۱ـ در صورتی که مؤسسه اعتباری که به‌موجب این ماده ملزم به افزایش سرمایه شده است، دولتی باشد، دولت موظف است منابع موردنیاز برای افزایش سرمایه مؤسسه اعتباری موردنظر را در لایحه اصلاحیه قانون بودجه همان سال یا لایحه بودجه سال بعد با تخصیص صددرصد (۱۰۰%) پیش‌بینی کند. در صورتی که دولت به این حکم عمل نکرده یا پیشنهاد دولت مورد موافقت مجلس قرار نگیرد، افزایش سرمایه مؤسسات اعتباری دولتی موضوع این تبصره از محل عائدی دولت از سود خالص بانک مرکزی با رعایت اصل پنجاه و سوم (۵۳) قانون اساسی انجام خواهد شد.

    تبصره۲ـ در صورتی‌که به تشخیص معاون تنظیم‌گری و نظارت، تأیید رئیس‌کل و تصویب دو سوم اعضای هیأت‌عالی، اجرای برخی از اقدامات اصلاحی مذکور در برنامه بازسازی مؤسسه اعتباری، مقدم بر انجام اقدامات پیشگیرانه، ضرورت داشته باشد، معاون تنظیم‌گری و نظارت موظف است مؤسسه اعتباری را ملزم به اجرای اقدامات اصلاحی موردنظر نماید.

  • ماده۲۸ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    ماده۲۸ قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

    اقدامات پیشگیرانه

    ماده۲۸ـ چنانچه معاون تنظیم­گری و نظارت در نتیجه اقدامات اکتشافی یا از طرق دیگر تشخیص دهد که مؤسسه اعتباری از حدود مجاز شاخص‌های مذکور در ماده (۲۰) این قانون تخلف کرده، یا در آستانه تخلف از آنها قرار دارد، می‌تواند پس از کسب موافقت رئیس­کل، مؤسسه اعتباری را با رعایت تناسب ملزم به اجرای تمام یا بخشی از اقدامات پیشگیرانه زیر کند:

    ۱ـ الزام هیأت­مدیره به تغییر تمام یا بخشی از اعضای هیأت­عامل

    ۲ـ الزام مجمع عمومی به تغییر تمام یا بخشی از اعضای هیأت­مدیره

    ۳ـ افزایش حدود ذخیره مطالبات مشکوک­الوصول

    ۴ـ کاهش یا ممنوعیت توزیع سود و ممنوعیت توزیع اندوخته بین سهامداران

    ۵ـ اصلاح ترکیب دارایی‌ها و بدهی‌ها

    ۶ـ توقف یا تحدید عملیات یا فعالیت‌های پرمخاطره

    ۷ـ افزایش دارایی‌های نقد یا بهبود کیفیت نقدشوندگی دارایی‌ها

    ۸ـ ارتقای نظام حاکمیت شرکتی و نظارت (کنترل)‌های داخلی

    ۹ـ محدودکردن هزینه‌های عملیاتی

    ۱۰ـ محدودکردن اعطای تسهیلات یا ایجاد تعهدات

    ۱۱ـ ممنوعیت یا محدودیت در انجام برخی از خدمات یا عملیات بانکی

    ۱۲ـ ممنوعیت پرداخت پاداش به مدیران مؤسسه اعتباری

    ۱۳ـ تشدید شاخص‌های احتیاطی مذکور در بند «الف» ماده (۲۰) این قانون

    تبصره ـ اعمال محدودیت‌های مذکور در اجزای (۱)، (۲)، (۴) و (۱۳) این ماده منوط به تصویب هیأت­عالی است.