صورتجلسه شورای عالی مالیاتی – تبصره 1 ماده 149 قانون مالیات‌های مستقیم

تاریخ سند: 1402/12/20
شماره سند: 201-9
کد سند: م/149/1402/9
وضعیت سند: معتبر

موضوع صورتجلسه

ابهامات در نحوه اجرای صحیح مقررات تبصره 1 ماده 149 قانون مالیات‌های مستقیم، شامل:

• شرایط بهره‌مندی از معافیت موضوع تبصره (1) ماده 149
• شمول یا عدم شمول مالیات بر برگشت مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها

پیشینه و ارجاع

• نامه شماره 210/63178/د مورخ 1402/09/12 معاون محترم حقوقی و فنی مالیاتی در خصوص ابهامات فوق، در جلسه مورخ 1402/12/20 شورای عالی مالیاتی مطرح شد.
• مبنای قانونی:
  • تبصره 1 ماده 149 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب 1394
  • آیین‌نامه اجرایی مصوبه شماره 3874/ت 52793هـ مورخ 1395/01/21
  • بخشنامه شماره 200/95/10 مورخ 1395/02/05
  • اصلاحات مرتبط در قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور (1398) و ماده 10 آیین‌نامه اجرایی آن

شرح ابهام

الف) شرط رعایت استانداردهای حسابداری

1. استناد تاریخی:
   • احکام مالیاتی قوانین بودجه سال‌های 1390 تا 1392
   • ماده 17 قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور مصوب 1391
2. نظریه‌ها:
   • صرفاً موارد سه‌گانه مندرج در ماده 10 آیین‌نامه، عدم رعایت استانداردهای حسابداری تلقی می‌شوند. سایر مواد آیین‌نامه، صرفاً تشریفات اداری محسوب شده و از مصادیق عدم رعایت استانداردهای حسابداری نیستند.
   • هرگونه عدم رعایت موارد آیین‌نامه و استانداردهای حسابداری توسط مودی، منجر به عدم بهره‌مندی از معافیت تبصره (1) ماده 149 می‌شود.

ب) برگشت مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها و ثبت اصلاحی

• استناد قانونی: تبصره 4 ماده 2 آیین‌نامه اجرایی ماده 17 قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی «چنانچه مازاد حاصل از تجدید ارزیابی دارایی‌ها برگشت شود، درآمد محسوب نشده و مشمول مالیات نمی‌شود.»
• ابهام:
  • عدم پیش‌بینی برگشت از حساب مازاد تجدید ارزیابی در مقررات تبصره 1 ماده 149
  • دو دیدگاه مطرح شده:
    1. ثبت اصلاحی تجدید ارزیابی خارج از امر تجدید ارزیابی دارایی‌ها تلقی شده و مازاد حاصل، درآمد محسوب و مشمول مالیات است.
    2. ثبت اصلاحی مطابق مقررات است و مازاد برگشت شده مشمول مالیات نخواهد بود.

اظهارنظر شورای عالی مالیاتی

1. ابهام بند الف – شرط رعایت استانداردهای حسابداری

نظر اکثریت:

• صرفاً موارد ماده 10 آیین‌نامه اجرایی تبصره 1 ماده 149 موجب تحقق درآمد و مشمول مالیات بر درآمد است.
• عدم رعایت سایر موارد آیین‌نامه، مشمول مالیات بر درآمد نمی‌شود.

2. ابهام بند ب – برگشت مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها

• چنانچه اشخاص حقوقی نسبت به تجدید ارزیابی دارایی‌ها اقدام کنند، مازاد تجدید ارزیابی برگشت شده طبق آیین‌نامه، مشمول مالیات نخواهد بود، مگر مواردی که خارج از چارچوب آیین‌نامه باشد.