تاریخ سند: 1403/10/08
شماره سند: 200/1403/510
کد سند: م/106/219/238/244/247//
وضعیت سند: معتبر
امضا کننده: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور (سید محمد هادی سبحانیان)
دستورالعمل شماره: 510
سال: 1403
موضوع قوانین مرتبط: مواد 106، 219، 238، 244 و 247 قانون مالیاتهای مستقیم و مواد (1)، (2) و (4) قانون مالیات بر ارزش افزوده
مخاطبان/ذینفعان:
ادارات کل امور مالیاتی
موضوع:
ترتیبات حسابرسی پرونده مالیاتی صاحبان مشاغل نمایشگاه خودرو و مشاورین املاک
با عنایت به مشکلات مطرح شده در رسیدگی به پرونده مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده صاحبان مشاغل نمایشگاه خودرو و مشاوران املاک، ضمن تاکید بر رعایت مفاد بخشنامه های شماره 83826/200/د مورخ 1402/12/02 و شماره 16/99/200 مورخ 31/1/1399 (به ویژه بندهای 18 و 20)، ضروری است ادارات کل امور مالیاتی در حسابرسی مالیاتی اشخاص مزبور، ترتیبات ذیل را مدنظر قرار دهند:
1- در اجرای ماده 29 آیین نامه اجرایی ماده 219 قانون مالیاتهای مستقیم لازم است با ابلاغ برگ دعوت ارائه دفاتر، اسناد و مدارک، کلیه مدارک و مستندات مربوط به فعالیت مودی اعم از قراردادها، مبایعهنامههای تنظیمی، صورتحسابهای بانکی و … (حسب مورد) اخذ و در صورتمجلس ارائه دفاتر، اسناد و مدارک تنظیمی درج شود.
در مواردی که مودی مستند به صورتمجلس تنظیمی، اسناد و مدارک درآمدی و هزینهای خود را درخصوص هر یک از درآمدهای ابرازی ارائه نموده باشد، مسئول حسابرسی موظف است در راستای ماده 44 آییننامه اجرایی موضوع ماده 219 قانون مالیاتهای مستقیم و سایر مقررات مربوط، نسبت به حسابرسی و تعیین درآمد مشمول مالیات بر اساس اسناد و مدارک تسلیمی اقدام نماید.
2- نظر به اینکه از مهمترین مستندات قابل رسیدگی درخصوص صاحبان مشاغل مزبور، صورتحسابهای بانکی، قراردادها و مبایعهنامههای خرید و فروش خودرو/ملک یا صورتحسابهای ارائه خدمات (کمیسیون) میباشد، لذا ماموران مالیاتی موظفاند در رسیدگیهای خود ضمن توجه ویژه به نوع و شیوه کسب و کار این قسم از مودیان، با استفاده از شواهد کافی و قابل اطمینان از جمله توضیحات کتبی مودی، اخذ تاییدیه از طرف حساب و ردیابی و طبقهبندی تراکنشها متکی به مدارک اخذشده، تجزیه و تحلیل اطلاعات دریافتی و استفاده از سایر روشهای حسابرسی به منظور تفکیک ماهیت و انواع تراکنشهای بانکی واصله به شرح بند(9) بخشنامه شماره 16/99/200 مورخ 31/1/1399 اقدام نمایند.
بدیهی است در بررسی تراکنشهای واریزی از طریق دستگاه کارتخوان بانکی (POS) یا درگاه پرداخت الکترونیکی میبایست شیوه فعالیت و عرف متداول حوزه کسب و کار مشاغل فوق مانند دریافت و پرداختهایی که صرفاً برای دریافت وجه نقد (وجوه امانی متعاملین) و بدون ماهیت درآمدی انجامشده، مدنظر قرار گیرد.
3- پس از تفکیک مبالغ واریزی با ماهیت درآمدی از غیردرآمدی و کسر واریزیهای غیر درآمدی از سرجمع گردش تراکنشهای بانکی مودی که از طریق دستگاههای کارتخوان بانکی و یا سایر طرق به حسابهای بانکی تجاری واریز گردیده و اخذ قراردادها، مبایعهنامهها و مستندات فروش خودرو/املاک یا کارمزد دریافتی، میبایست وجوه واریزی از حیث ماهیت (بهای فروش خودرو/ملک، کارمزد (کمیسیون) و وجوه امانی) و اشخاص واریزکننده با قراردادها و مستندات مربوط به خرید و فروش خودرو/ملک و ارائه خدمات (کمیسیون) تطبیق داده شود.
پس از بررسی وجوه واریزی به تفکیک بهای فروش خودرو/ملک متعلق به مودی، کارمزد (کمیسیون) و وجوه امانی مشتریان در گزارشها و کاربرگهای حسابرسی مالیاتی تفکیک و پس از کسر وجوه امانی مشتریان، درآمد/ماخذ مشمول مالیات و مالیات متعلقه بر اساس ماهیت هر یک از فعالیتهای درآمدی وفق قانون و مقررات موضوعه تعیین شود.
4- در صورت عدم ارائه دفاتر، اسناد و مدارک یا ارائه مدارک ناقص حسب مورد، مسئول حسابرسی میبایست با توجه به اسناد و مدارک تسلیمی یا بدست آمده، با در نظر داشت میزان متعارف حقالعمل فروش خودروهای امانی یا کمیسیون معاملات املاک یا تنظیم قرارداد رهن / اجاره، با بررسی و ردیابی وجوه واریزی به حساب و برداشت از حساب و مستندات، قراردادها و مبایعهنامههای ارائه شده، مبتنی بر قضاوت حرفهای و واقعیت امر کسب و کار، نسبت به تفکیک وجوه واریزی وفق مفاد بند (3) این دستورالعمل اقدام و با رعایت ماده (44) آییننامه اجرایی ماده 219 قانون مالیاتهای مستقیم، با اعمال نسبت سود فعالیت متناسب با هر یک از منابع درآمدی اشخاص مزبور نسبت به تعیین درآمد مشمول مالیات اقدام نماید.
5- در مواردی که مودی مستند به اسناد مثبته، بخشی از درآمد خود را در هر یک از منابع درآمدی کتمان نموده باشد، ماموران مالیاتی میبایست با توجه به مفاد آییننامه مورد اشاره نسبت به تعیین درآمد مشمول مالیات درآمد/فعالیت کتمان شده اقدام نمایند.
6- درخصوص شمول مالیات بر ارزش افزوده نمایشگاه داران خودرو و بنگاههای املاک با توجه به آنکه این دسته از مشاغل در فراخوان مرحله چهارم (بند 6 فراخوان) مشمول ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده شدهاند، لذا مادامی که این دسته از مودیان در قبال دریافت حقالعمل (کارمزد) اقدام به انجام امور واسطهگری و دلالی خودرو/ملک نمایند، صرفاً نسبت به کارمزد دریافتی بابت خدمات ارائه شده، مشمول مالیات بر ارزش افزوده خواهند بود.
لیکن در خصوص نمایشگاه داران خودرو چنانچه طبق اسناد مثبته و غیر قابل انکار نسبت به خرید خودرو و فروش آن اقدام نموده باشند، در دوره فروش، از ماخذ بهای فروش موضوع ماده (5) قانون مالیات بر ارزش افزوده مشمول مالیات بر ارزش افزوده میباشند.
لذا در صورت عدم وجود اسناد و مدارک مثبته مبنیبر فروش خودرو توسط اشخاص فوق، ماخذ محاسبه مالیات بر ارزش افزوده، کارمزد دریافتی خواهد بود.
سید محمدهادی سبحانیان
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور