[1400/06/06][140009970905811446][دیوان عدالت اداری] ابطال بند 2 و 3 نامه شماره /200/4622ص-1399/04/02 سازمان امور مالیاتی کشور

تاریخ سند: 1400/06/06

شماره سند: 140009970905811446

کد سند: ال/12/20/1400/

وضعیت سند: معتبر

موضوع شکایت

ابطال بند 2 و 3 نامه شماره /200/4622ص-1399/04/02 سازمان امور مالیاتی کشور

مرجع رسیدگی

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی

شرکت بیمه دانا با وکالت آقای امیر یاقوتی

1. موضوع شکایت و خواسته

شاکی به موجب دادخواست، ابطال نامه شماره /200/4622ص-1399/04/02 سازمان امور مالیاتی کشور را خواستار شده و جهت تبیین خواسته اعلام کرده است:

1.1 توضیح شاکی

• بر اساس رأی شماره 432-1396/05/10 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، بخشی از بخشنامه سازمان امور مالیاتی که حق بیمه خدمات درمان تکمیلی را مشمول مالیات بر ارزش افزوده تلقی کرده بود، ابطال شد.
• پس از صدور رأی مذکور، طی قراردادهای بیمه تکمیلی درمان، هیچ وجهی تحت عنوان مالیات بر ارزش افزوده از مودیان دریافت نشده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت نگردیده است.
• با شکایت ریاست سازمان امور مالیاتی، هیأت عمومی به موجب رأی لاحق، رأی سابق را مغایر با قانون مالیات بر ارزش افزوده دانست و حکم به عدم ابطال بخشی از بخشنامه صادر کرد.

1.2 استدلال شاکی

• مطابق بند 9 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده، انواع دارو و لوازم مصرفی درمانی، خدمات درمانی و خدمات توانبخشی و حمایتی از پرداخت مالیات معاف هستند.
• در سطر آخر بخشنامه مورد اعتراض، پرداخت خدمات بیمه، درمان و تکمیل درمان از معافیت خارج شده است.
• این اقدام سازمان خارج از حدود اختیارات و مغایر قانون است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ابطال می‌شود.

1.3 ایراد شاکی به دستورالعمل سازمان

• سازمان امور مالیاتی طی دستورالعمل معترض عنه اعلام کرده است که در صورت جاری بودن پرونده‌های مالیاتی، بیمه‌نامه‌های صادره از 1396/05/10 تا 1398/10/10 مشمول مالیات بر ارزش افزوده می‌باشند.
• شاکی معتقد است که این تفسیر موجب بی‌اعتباری آراء صادره از سوی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری است و بار مالی غیرممکن برای مودیان ایجاد می‌کند.

2. متن مقرره مورد شکایت

نامه شماره /200/4622-1399/04/02 سازمان امور مالیاتی کشور خطاب به رئیس کل بیمه مرکزی ایران:

1. در صورت قطعی بودن حسابرسی یا رسیدگی به اعتراض مالیاتی، مشمول رأی اخیر دیوان نخواهد بود.
2. اگر مراحل حسابرسی و رسیدگی به اعتراض مالیاتی پایان نیافته و پرونده در جریان باشد، بیمه‌نامه‌های صادره با موضوع خدمات بیمه درمان و تکمیل درمان مشمول مالیات و عوارض هستند و شرکت‌ها می‌توانند با رعایت بند (15) بخشنامه 28004-1388/11/12 نسبت به مطالبه اقدام نمایند.
3. بیمه‌گذاران در صورت پرداخت هزینه از منابع خود، مالیات و عوارض پرداختی به عنوان اعتبار یا هزینه دوره محاسبه می‌شود.

3. پاسخ سازمان امور مالیاتی

مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی طی لایحه شماره 19291-1399/11/20 توضیح داده است:

• رأی شماره 432-1396/05/10 هیأت عمومی ابطال سطر پایانی بخشنامه شماره 9253-1390/07/09 را اعلام کرده و اثر ابطال بخشنامه نسبت به پرداخت‌کنندگان مستقیم مالیات بر ارزش افزوده تسری یافته است.
• شاکی حقوقی (شرکت‌های بیمه‌گر) از شمول حکم این دادنامه خارج هستند.
• مطابق قانون مالیات بر ارزش افزوده، شرکت‌های بیمه‌گر مکلف به وصول مالیات از اشخاص ثالث هستند و ذیحق محسوب نمی‌شوند.
• بنابراین، تقاضای ابطال نامه صدرالذکر فاقد وجاهت قانونی و رد شکایت شاکی مورد استدعا می‌باشد.

4. رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/06/06 پس از بررسی، با اکثریت آرا رأی صادر کرد:

4.1 اعتبار و حاکمیت رأی سابق

• دادنامه شماره 432-1396/05/10 اعلام کرده است:
  • انواع دارو، لوازم مصرفی درمانی، خدمات درمانی و توانبخشی از مالیات معاف هستند.
  • سطر آخر بخشنامه که خدمات بیمه، درمان و تکمیل درمان را خارج از معافیت کرده بود، مغایر قانون است و ابطال شد.
  • اثر ابطال فقط نسبت به پرداخت‌کنندگان مستقیم مالیات بر ارزش افزوده تسری یافت.

4.2 دادنامه شماره 2895-1398/10/10

• این دادنامه، رأی شماره 432-1396/05/10 را نقض و اعلام کرد:
  • حکم به عدم ابطال فراز پایانی بخشنامه شماره 9253-1390/07/09 صادر می‌شود.
• تا پیش از صدور این دادنامه، خدمات بیمه درمان و تکمیل درمان از مالیات معاف بوده است.

4.3 ابطال بندهای 2 و 3 نامه شماره /200/4622

• بندهای 2 و 3 این نامه مقرر کرده است که:
  • پرونده‌های در جریان مشمول مالیات و عوارض هستند.
  • شرکت‌های بیمه‌گر می‌توانند نسبت به مطالبه مالیات اقدام کنند و بیمه‌گذاران مالیات پرداختی را اعتبار یا هزینه محسوب کنند.
• دلیل ابطال:
  • در دوره حاکمیت دادنامه شماره 432-1396/05/10، اخذ مالیات بر ارزش افزوده غیرممکن بوده است.
  • مطابق ماده 20 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387، مالیات باید در تاریخ تعلق محاسبه و وصول شود.
  • بنابراین بندهای مذکور مالایطاق برای شرکت‌های بیمه‌گر است و خارج از حدود اختیارات سازمان امور مالیاتی است.

5. حکم نهایی

• ابطال بندهای 2 و 3 نامه شماره /200/4622ص-1399/04/02 سازمان امور مالیاتی کشور
• مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری

حکمتعلی مظفری
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری