[1400/06/06][140009970905811493][دیوان عدالت اداری] ابطال جمله پایانی از بند 2 نامه شماره 235/8664/ص-1399/05/25 مدیرکل دفتر حسابرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور

تاریخ سند: 1400/06/06
شماره سند: 140009970905811493
کد سند: م/مواد 95، 100، 131 و 169/1401/
وضعیت سند: معتبر
امضا کننده: رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری (حکمت علی مظفری)

عنوان: ابطال جمله پایانی از بند 2 نامه شماره 235/8664/ص-1399/05/25 مدیرکل دفتر حسابرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شماره دادنامه: 140009970905811493
تاریخ دادنامه: 1400/06/06
شاکی: بهمن زبردست
طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال جمله پایانی از بند 2 نامه شماره 235/8664/ص-1399/05/25 مدیرکل دفتر حسابرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور

گردش کار

1. شرح دادخواست شاکی:
شاکی به موجب دادخواست خود ابطال جمله پایانی از بند 2 نامه شماره 235/8664/ص-1399/05/25 مدیرکل دفتر حسابرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی کشور را خواستار شده و توضیح داده است:

• سازمان امور مالیاتی با برداشت از ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم در خصوص تکلیف مودیان مشمول مالیات بر درآمد مشاغل، تسلیم اظهارنامه مالیاتی «برای هر واحد شغلی یا هر محل جداگانه» را لازم دانسته است.
• مطابق این برداشت، هرگونه تغییر محل مودی، به معنی شروع فعالیت جدید وی بدون ارتباط با فعالیت‌های مشابه در محل قبلی تلقی می‌شود.
• این برداشت مشابه جزء 3 بند (ب) بخشنامه شماره 200/96/158-1396/12/07 است که با رأی شماره 9909970905811308-1399/10/13 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است.

تبصره 1 – مغایرت با ماده 3 آیین‌نامه موضوع تبصره 3 ماده 169:

• بند دوم نامه مورد اعتراض، با استناد به ماده 3 آیین‌نامه موضوع تبصره 3 ماده 169، مقرر کرده است:
  «بنابراین انتقال به محل جدید و شروع فعالیت در محل جدید به عنوان سال اول فعالیت تلقی خواهد شد.»
• مطابق تبصره 1 ماده 3 همان آیین‌نامه:
  • «در صورت داشتن بیش از یک محل فعالیت برای همان مجوز، فقط یک ثبت‌نام انجام می‌شود و یک محل به عنوان اصلی و سایر محل‌ها به عنوان شعبه منظور می‌شوند.»
• مطابق تبصره 3 ماده 3:
  • «در مورد کارگاه‌ها و واحدهای تولیدی با چند محل فعالیت، مودی می‌تواند برای همه محل‌ها یک ثبت‌نام انجام دهد و یک اظهارنامه برای کل درآمدها تسلیم نماید.»
• بنابراین، برداشت بند دوم نامه با مفاد آیین‌نامه فوق مغایرت دارد.

تبصره 2 – آثار عملی برداشت ناصحیح:

• در عمل، این برداشت باعث می‌شود مودیان با تغییر محل هر چند سال یک بار، مطالبه بخشودگی مالیاتی مربوط به سال اول فعالیت را به صورت نادرست انجام دهند.

2. لایحه تکمیلی شاکی:

• شاکی در لایحه مورخ 1400/03/26 اعلام کرده است:
  «درخواست ابطال عبارت «بنابراین انتقال به محل جدید و شروع فعالیت در محل جدید به عنوان سال اول فعالیت تلقی خواهد شد» از انتهای بند شماره 2 نامه مورد اعتراض را دارم.»

توضیحات مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی

1. معیار شناسایی مودی:
مودی در نظام مالیاتی بر اساس دو شاخص:

• هویت
• مکان فعالیت
• شخص حقیقی با فعالیت در دو محل، ابتدا به حکم دو مودی مستقل شناخته می‌شود.
• تنها استثناء: محل‌های متعدد فعالیت مودی که بر اساس مجوز فعالیت واحد تأسیس شده باشند.

2. قوانین و مقررات مرتبط:

• الف) ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم:
  • مودیان مکلف به ارائه اظهارنامه برای هر واحد شغلی یا هر محل جداگانه هستند.
• ب) ماده 18 آیین‌نامه اجرایی ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم:
  • اقدامات جهت شناخت هویت مودی، محل فعالیت و اقامتگاه قانونی، شناسایی مودی محسوب می‌شود.
• ج) ماده 3 آیین‌نامه موضوع تبصره 3 ماده 169:
  • صاحبان مشاغل برای هر واحد شغلی یا هر محل، جداگانه ثبت نام می‌شوند.
  • تبصره 1: بیش از یک محل فعالیت برای همان مجوز → یک ثبت‌نام و تعیین محل اصلی.
  • تبصره 3: کارگاه‌ها و واحدهای تولیدی با چند محل → یک ثبت‌نام و یک اظهارنامه برای کل درآمدها.

3. برداشت ناصحیح شاکی:

• شاکی تصور کرده است که بند دوم نامه، مغایر ماده 3 آیین‌نامه است.
• در واقع، این بند صرفاً ناظر بر مودیانی است که محل‌های متعدد بر اساس مجوز واحد تأسیس نشده‌اند.
• بنابراین، استناد شاکی به دادنامه 9909970905811308-1399/10/13 و تسری آن به نامه مورد اعتراض قانونی نیست.

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

تاریخ تشکیل: 1400/06/06

حکم:

1. ماده 169 قانون مالیات‌های مستقیم:

• اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موظف به ثبت‌نام در نظام مالیاتی هستند.
• باید برای انجام معاملات خود، صورتحساب صادر و شماره اقتصادی خود و طرف معامله را درج کنند و فهرست معاملات را ارائه نمایند.

2. تبصره 1 ماده 169:

• درج شماره اقتصادی طرف معامله الزامی نیست برای:
  • اشخاص حقیقی مصرف‌کننده نهایی
  • اشخاص حقیقی مشمول ماده 81

3. تبصره 3 ماده 169 و آیین‌نامه اجرایی:

• تعیین مصادیق معاملات مشمول و حد آستانه به موجب آیین‌نامه انجام می‌شود.
• تبصره 1 ماده 3 آیین‌نامه:
  • بیش از یک محل فعالیت برای همان مجوز → یک ثبت‌نام و تعیین محل اصلی.
• تبصره 3 ماده 3 آیین‌نامه:
  • کارگاه‌ها و واحدهای تولیدی با چند محل → یک ثبت‌نام و یک اظهارنامه برای کل درآمدها.

4. نتیجه‌گیری:

• انتقال به محل جدید به منزله شروع فعالیت جدید نیست.
• اطلاق بند 2 نامه شماره 235/8664/ص مورخ 1399/05/25 سازمان امور مالیاتی که انتقال به محل جدید را به عنوان سال اول فعالیت تلقی کرده، مغایر با مقررات قانونی و تخفیفات مالیاتی مودیان است.

تصمیم نهایی:

• اطلاق بند 2 نامه فوق، مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ابطال می‌شود.

امضا:
حکمت علی مظفری
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری