[1403/03/08][42978][ایین نامه] آیین نامه اجرایی موضوع تبصره (5) ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 در خصوص مالیات و عوارض ارزش افزوده عرضه آب، برق، گاز طبیعی، نفت تولیدی (نفت خام میعانات گازی و گاز طبیعی) خام و فرآورده های تولیدی و وارداتی

تاریخ سند: 1403/03/08
شماره سند: 42978
کد سند: ال/تبصره 5 ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400//
وضعیت سند: معتبر

آیین نامه اجرایی موضوع تبصره (5) ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 در خصوص مالیات و عوارض ارزش افزوده عرضه آب، برق، گاز طبیعی، نفت تولیدی (نفت خام میعانات گازی و گاز طبیعی) خام و فرآورده های تولیدی و وارداتی

فصل اول – تعاریف

ماده 1: مفاهیم و اصطلاحات زیر در این آیین‌نامه دارای تعاریف مشروح ذیل می‌باشند:

الف) کالاهای زنجیره: کلیه کالاها و خدمات مرتبط با کالاهای زنجیره مصرح در تبصره (5) ماده 17 قانون شامل:

• آب (آب تحویلی و خدمات انتقال آب)
• برق (برق تحویلی، آمادگی تولید، خدمات انتقال و توزیع برق)
• نفت تولیدی (نفت خام، میعانات گازی و گاز طبیعی خام) و خدمات مرتبط با نفت تولیدی توسط شرکت‌های تابعه شرکت ملی نفت ایران
• فرآورده‌های تولیدی و وارداتی شامل پنج فرآورده اصلی نفتی (بنزین، نفت گاز، نفت سفید، نفت کوره و گاز مایع) و سوخت هوایی و سایر فرآورده‌های نفتی تولیدی (افزودنی‌های تولید پالایشگاه‌های داخل که به فرآورده‌های اصلی نفتی اضافه می‌شود)

گاز طبیعی: مخلوطی از متان و مقادیر جزئی ترکیبات هیدروکربوری در حالات فیزیکی مختلف (LNG، CNG و NG) که به منظور تأمین انرژی یا سوخت توسط شرکت ملی گاز ایران و شرکت‌های تابعه به اشخاص تولیدکننده یا مصرف‌کننده فروخته می‌شود.

ب) اشخاص زنجیره: کلیه اشخاص فعال در زنجیره تولید، انتقال، توزیع و فروش مرتبط با کالاها و خدمات زنجیره.

پ) سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور

ت) قانون: قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02

ماده 2: اشخاص زنجیره مرتبط با کالاها و خدمات زنجیره موضوع این آیین‌نامه به سه گروه تفکیک می‌شوند:

الف) زنجیره مرتبط با نفت تولیدی، فرآورده‌های نفتی اصلی و وارداتی و سایر فرآورده‌های نفتی تولیدی و گاز

1. اشخاص انتهای زنجیره:
   • شرکت ملی نفت ایران (نفت خام، میعانات گازی و گاز طبیعی خام)
   • شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران
   • شرکت‌های پالایش نفت
   • شرکت ملی گاز و شرکت‌های توزیع گاز استانی
2. اشخاص ماقبل انتهای زنجیره: شامل شرکت‌های تابعه شرکت ملی نفت ایران، پتروشیمی‌ها، شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران، شرکت ملی مهندسی و ساختمان نفت ایران، پالایشگاه‌ها، شرکت نفت ستاره خلیج فارس، شرکت انتقال گاز ایران، مجتمع گاز پارس جنوبی و شرکت‌های ذخیره‌سازی گاز طبیعی

ب) زنجیره مرتبط با آب

1. اشخاص انتهای زنجیره: شرکت‌های آب منطقه‌ای، شرکت سهامی آب و برق خوزستان، شرکت‌های آب و فاضلاب استانی و شرکت‌های تبصره (1) و (2) قانون تشکیل شرکت‌های آب و فاضلاب (مصوب 1369)
2. اشخاص ماقبل انتهای زنجیره: شامل کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی دولتی یا غیر دولتی که ماقبل انتهای زنجیره به امر تولید، تصفیه و عرضه آب و فاضلاب و خدمات انتقال اشتغال دارند

ج) زنجیره مرتبط با برق

1. اشخاص انتهای زنجیره: شرکت‌های برق منطقه‌ای و شرکت‌های توزیع نیروی برق
2. اشخاص ماقبل انتهای زنجیره: کلیه اشخاص حقیقی یا حقوقی دولتی یا غیر دولتی که ماقبل انتهای زنجیره به امر تولید و عرضه کالاها و خدمات مرتبط با برق اشتغال دارند

فصل دوم – مقررات

ماده 3: اشخاص زنجیره بابت عرضه کلیه کالاها و خدمات خود اعم از کالاهای زنجیره و سایر کالاها و خدمات، مکلف به صدور صورتحساب هستند. عرضه و فروش کالاهای زنجیره و ارائه خدمات مرتبط به استثنای اشخاص انتهای زنجیره بابت فروش به خارج از زنجیره، مستلزم محاسبه و درج مالیات و عوارض در صورتحساب نخواهد بود.

ماده 4: نحوه ثبت مالیات بر ارزش افزوده و اعتبار مالیاتی به شرح زیر است:

1. عرضه کالاها و خدمات غیر مرتبط با زنجیره به اشخاص زنجیره مستلزم صدور صورتحساب و درج مالیات و عوارض می‌باشد.
2. یارانه پرداختی دولت به شرکت‌های زنجیره مأخذ محاسبه مالیات و عوارض ارزش افزوده نمی‌باشد و مالیات و عوارض پرداختی بابت خرید نهاده‌ها با رعایت سایر مقررات به طور کامل قابل پذیرش است.
3. اعتبار مالیاتی شرکت‌های ماقبل انتهای زنجیره، حسب درخواست قابل استرداد یا انتقال است.
4. مأخذ محاسبه مالیات بر ارزش افزوده فروش در انتهای زنجیره قیمت فروش مصوب داخلی می‌باشد.
5. اعتبار مالیاتی شرکت‌های انتهای زنجیره بابت خرید کالاها و خدمات مشمول غیر از کالاهای زنجیره، با رعایت ماده 8، قابل پذیرش است.

فصل سوم – سایر مقررات

ماده 5: وزارت نفت و وزارت نیرو (شرکت توانیر، شرکت مادر تخصصی مدیریت منابع آب ایران و شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور) مکلفند اشخاص زنجیره موضوع تبصره (5) ماده 17 را حداکثر ظرف یک ماه پس از ابلاغ آیین‌نامه به همراه فهرست کالاها و خدمات قابل ارائه هر شرکت به حلقه بعدی با ذکر شناسه کالاها و خدمات، به سازمان امور مالیاتی اعلام نمایند. تغییرات در فهرست توسط وزارتخانه‌های ذی‌ربط به سازمان اعلام می‌شود.

ماده 6: آن بخشی از نفت خام، میعانات گازی و گاز طبیعی خام که توسط وزارت نفت به شرکت‌های داخل زنجیره تولید فرآورده‌های نفتی و واردات بنزین، سوخت هواپیما و گاز طبیعی فروخته می‌شود، در این مرحله مستلزم محاسبه و دریافت مالیات و عوارض ارزش افزوده نیست و مالیات و عوارض فروش فرآورده‌ها در مراحل بعدی محاسبه و وصول خواهد شد.

آیین‌نامه فوق در اجرای تبصره (5) ماده 17 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400/03/02 در سه فصل و شش ماده تنظیم شده و مقررات آن از تاریخ اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده (1400/10/10) لازم‌الاجرا می‌باشد.

جواد اوجی – وزیر نفت
سید احسان خاندوزی – وزیر امور اقتصادی و دارایی
علی اکبر محرابیان – وزیر نیرو