دادنامه هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری – عدم ابطال بند (د) تبصره (8) ماده (29) آئین‌نامه اجرایی ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم

تاریخ سند: 1403/12/11
شماره سند: 140331390002952507
کد سند: م/219//
وضعیت سند: معتبر
امضا کننده: محمدعلی برومندزاده، رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری

1- موضوع شکایت و خواسته

• طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور
• خواسته شاکی: ابطال بند (د) تبصره (8) ماده (29) آئین‌نامه اجرایی ماده (219) قانون مالیات‌های مستقیم به شماره 180718 مورخ 1398/09/13

2- متن مقرره مورد شکایت

بند (د) تبصره (8) ماده 29 – بازبینی بعد از خاتمه حسابرسی:

• اداره امور مالیاتی می‌تواند نسبت به انتخاب برخی از گزارش‌های حسابرسی به منظور بررسی و ارزیابی کیفیت آنها اقدام نماید.
• در صورت ضرورت، اداره امور مالیاتی می‌تواند با مراجعه به مودی و بررسی دفاتر، اسناد و مدارک حسب مورد، گزارش لازم تهیه نماید.
• گزارش نهایی حسابرسی بازبینی می‌تواند منجر به موارد زیر گردد:
  1. تهیه گزارش حسابرسی متمم یا اصلاحی
  2. تهیه گزارشات تخلفات ماموران مالیاتی
  3. گزارشاتی در جهت تشویق و ارتقای ماموران مالیاتی با رعایت مقررات قانونی مربوط
• بازبینی می‌تواند با درخواست دادستانی انتظامی مالیاتی و حسب مورد سایر مراجع ذی‌صلاح مالیاتی ذیربط از جمله اداره کل امور مالیاتی مربوط، واحدهای ستادی ذیربط و شورای عالی مالیاتی و توسط حوزه کاری حسابرسی انجام شود.

3- دلایل شاکی برای ابطال

• شاکی معتقد است جمله پایانی بند (د) تبصره (8) به گونه‌ای است که هر واحد ستادی ذی‌ربط یا شورای عالی مالیاتی می‌تواند از حوزه کاری حسابرسی بدون دلیل درخواست بازبینی در پرونده‌ای داشته باشد.
• طبق فصل چهارم باب پنجم قانون مالیات‌های مستقیم، شرح وظایف و اختیارات هر واحد مشخص شده است:
  • شورای عالی مالیاتی: صرفاً مجاز به انجام وظایف مصرح در مواد (255) و (256) قانون مالیات‌های مستقیم است و حق ورود و بررسی پرونده به صورت ماهوی را ندارد.
  • درخواست بازبینی توسط دادستانی انتظامی مالیاتی مطابق مواد (264) و (265) قانون مجاز است و سایر واحدهای ذی‌ربط نمی‌توانند مستقیماً از حوزه کاری حسابرسی درخواست بازبینی نمایند.

4- مدافعات طرف شاکی (سازمان امور مالیاتی)

4-1 اختیارات قانونی و ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم

• طبق ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم:
  • شناسایی و تشخیص درآمد مشمول مالیات، مطالبه و وصول مالیات به سازمان امور مالیاتی کشور محول شده است.
  • نحوه انجام تکالیف و استفاده از اختیارات هر مأمور مالیاتی و اداره امور مالیاتی، و ترتیبات اجرای احکام در آئین‌نامه مربوط تعیین می‌شود.

4-2 هدف از بند (د) ماده 29 آئین‌نامه

• پس از خاتمه حسابرسی، اداره امور مالیاتی می‌تواند برخی گزارش‌های حسابرسی را برای بررسی و ارزیابی کیفیت آنها انتخاب نماید.
• بازبینی حسابرسی می‌تواند با درخواست:
  • دادستانی انتظامی مالیاتی
  • حسب مورد سایر مراجع ذی‌صلاح مالیاتی ذیربط
  • اداره کل امور مالیاتی مربوط
  • واحدهای ستادی ذی‌ربط
  • شورای عالی مالیاتی
    انجام شود.

4-3 اهداف بازبینی

1. تهیه گزارش متمم حسابرسی مالیاتی و صدور برگ تشخیص مالیات متمم
2. ارزیابی کیفی گزارش حسابرسی مالیاتی تهیه شده توسط حسابرسان مالیاتی

• همچنین مطابق بند (1) ماده 270 قانون مالیات‌های مستقیم:
  • در صورت تشخیص درآمد مودی کمتر یا بیشتر از واقع توسط مأموران تشخیص یا نمایندگان وزارت امور اقتصادی و دارایی، متخلف علاوه بر جبران خسارت، به مجازات اداری حداقل سه ماه تا حداکثر پنج سال انفصال از خدمات دولتی محکوم می‌شود.
  • تعیین میزان خسارت در بسیاری از موارد نیازمند درخواست بازبینی گزارش حسابرسی است.

4-4 جمع‌بندی مدافعات سازمان

• بند (د) ماده 29 آئین‌نامه، در راستای اختیارات ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم، نحوه برخورداری مأموران مالیاتی و اداره امور مالیاتی از صلاحیت‌ها و ترتیبات اجرای احکام را برای تحقق عدالت مالیاتی و رعایت حقوق مودیان تعیین کرده است.
• درخواست بازبینی از سوی مراجع متخلف سازمانی منافی قانون نیست و به منزله گسترش اختیارات مراجع نیست.
• تهیه گزارش موضوع بند (د) صرفاً برای ارزیابی کیفیت گزارش حسابرسی و پیشبرد وظایف سازمان است و محدود به اختیارات دادستان انتظامی مالیاتی نیست.

5- رسیدگی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی

• پرونده کلاسه: هـ ت 0300111
• تاریخ جلسه: 1403/11/14

رأی هیأت

• نتیجه: بند (د) تبصره (8) ماده 29 آئین‌نامه اجرایی ماده 219 قانون مالیات‌های مستقیم مغایرتی با قوانین ندارد و رد شکایت شاکی صادر شد.
• تبیین حقوقی:
  • بند مذکور مربوط به بازبینی پس از خاتمه حسابرسی و ارزیابی کیفیت گزارش‌های حسابرسی است.
  • اقدامات قانونی شامل:
    • ارائه گزارش به هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی
    • دادستان انتظامی مالیاتی
    • هیأت تخلفات اداری
    • اعمال مواد 156 و 157 قانون در خصوص مالیات متمم
    • اعمال ماده 217 قانون مالیات‌های مستقیم و تشویق مأمورین مالیاتی
• این اقدامات مطابق قانون و مقررات انجام می‌شود.

6- شرایط اعتراض

• رأی مذکور ظرف بیست روز پس از صدور، از سوی ریاست دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است.

امضا: محمدعلی برومندزاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری