[1398/11/08][9809970905813105][دیوان عدالت اداری] ابطال بندهای 1 و 9 بخشنامه شماره 200/96/123-1396/09/07 سازمان امور مالیاتی کشور

مشخصات سند

• تاریخ سند: 1398/11/08
• شماره سند: 9809970905813105
• کد سند: م/169 مکرر/1398/
• وضعیت سند: معتبر
• امضا کننده: معاون قضایی دیوان عدالت اداری (مرتضی علی اشراقی)

عنوان رأی

ابطال بندهای 1 و 9 بخشنامه شماره 200/96/123 – 1396/9/7 سازمان امور مالیاتی کشور

مرجع رسیدگی

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی

آقای خسرو حسین پور هرمزی

موضوع شکایت و خواسته

ابطال بندهای 1 و 9 بخشنامه شماره 200/96/123 – 1396/9/7 سازمان امور مالیاتی کشور

گردش کار

بند 1 – شرح شکایت

شاکی اعلام کرده است که مرور زمان عبارت است از مدت زمانی که پس از آن، اعلام شکایت، تعقیب، تحقیق و رسیدگی، مطالبه مالیات یا جرایم و صدور حکم و مجازات امکان‌پذیر نیست.

• بر اساس ماده 318 قانون تجارت، مرور زمان پنج سال از تاریخ صدور اعتراض‌نامه یا آخرین تعقیب قضایی است.
• در قانون مجازات اسلامی، مرور زمان فقط مربوط به جرایم تعزیری است.
• در قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 1366 و اصلاحات بعدی تا 1394/4/31، طبق ماده 157، مرور زمان پنج سال است.

تبصره 1 – نکات مهم درباره مرور زمان

1. مدت مرور زمان در قوانین مختلف متفاوت است؛ به عنوان مثال:
   • قانون مالیات‌های مستقیم و ماده 318 قانون تجارت: پنج سال
   • قانون مجازات اسلامی: بسته به نوع جرم
2. مبدا شمارش مرور زمان:
   • ماده 157 قانون مالیات‌های مستقیم: «تاریخ سررسید پرداخت مالیات»
   • سررسید پرداخت در مواد 80، 86، 100، 110، 116 و 126 قانون مالیات‌های مستقیم متفاوت است.
   • مثال: سررسید پرداخت مالیات حقوق فروردین 1395 طبق ماده 86، پایان اردیبهشت 1395، و مرور زمان تا پایان اردیبهشت 1400.

بند 2 – مرور زمان جرایم ماده 169 مکرر

• قانونگذار در ماده 169 مکرر تعیین کرده است که مطالبه جرایم بر اساس مهلت مقرر در قانون مالیات‌های مستقیم خواهد بود.
• دستورالعمل اجرایی بخشنامه شماره /200/24468ص-1390/10/27 تعیین کرده است که:
  • مودیان مالیاتی باید فهرست معاملات فصلی خود را تا یک ماه پس از پایان هر فصل ارائه کنند.
  • مبدا مرور زمان جرایم ماده 169 مکرر بر اساس تبصره 4 و 6 ماده 169 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی 1394/4/31 تعیین می‌شود، نه صرفاً تاریخ سررسید پرداخت.

بند 3 – ایراد شاکی نسبت به بخشنامه

تبصره 2 – بند 1 بخشنامه

• رئیس کل سازمان امور مالیاتی، در بند 1 بخشنامه شماره 1396/9/7_200/96/123، مهلت مرور زمان جرایم ماده 169 مکرر را از تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه اعلام کرده است.
• این موضوع مغایر با ماده 157 قانون مالیات‌های مستقیم است و می‌تواند موجب ضرر و زیان مودیان و ماموران مالیاتی گردد.
• مثال: آخرین مهلت مطالبه جرایم فصل‌های سال 1391:
  • بهار: تا 1396/4/31
  • تابستان: تا 1396/7/30
  • پاییز: تا 1396/10/30
  • زمستان: تا 1397/1/31

تبصره 3 – بند 9 بخشنامه

• بند 9 بخشنامه عنوان کرده است: «با درخواست بخشودگی جرایم مودیان موافقت شود، ضرورتی برای طرح پرونده در هیأت نخواهد بود».
• شاکی تأکید کرده است که این مغایر با ماده 169 مکرر است، زیرا:
  • عدم پرداخت جرایم توسط مودی به منزله اعتراض است
  • پرونده باید برای رسیدگی به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع شود

بند 4 – درخواست شاکی

با توجه به مطالب فوق، شاکی درخواست کرده است که بندهای 1 و 9 بخشنامه شماره 1396/9/7_200/96/123 از تاریخ تصویب ابطال شوند.

متن بخشنامه مورد اعتراض (قسمت‌های اصلی)

1. مهلت مرور زمان جرایم ماده 169 مکرر: پنج سال از تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه مالیاتی سال مربوط.
2. طرح پرونده در هیأت حل اختلاف مالیاتی: در مواردی که بخشودگی جرایم انجام شده باشد، ضرورتی برای طرح پرونده نیست.

بند 5 – دفاعیه سازمان امور مالیاتی

• مطابق ماده 157 قانون مالیات‌های مستقیم، مرور زمان جرایم پنج سال از تاریخ سررسید پرداخت مالیات است.
• عدم ارائه فهرست معاملات فصلی شامل جریمه یک درصدی معاملات می‌شود.
• مودی باید ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ برگ مطالبه اقدام به پرداخت نماید، در غیر این صورت، معترض شناخته شده و پرونده به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع می‌شود.

بند 6 – رأی هیأت عمومی

• هیأت عمومی با حضور معاونین، رؤسا، مستشاران و دادرسان شعب تشکیل شد.
• رأی صادر شد که:
  • بند 1 بخشنامه شماره 1396/9/7_200/96/123 به دلیل تعارض با ماده 157 قانون مالیات‌های مستقیم و مواد 12، 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، ابطال می‌شود.

امضاء

مرتضی علی اشراقی
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، معاون قضایی دیوان عدالت اداری