[1397/05/23][1326][دیوان عدالت اداری] ابطال بند 3 بخشنامه 51076 مورخ 27/04/1388 سازمان امور مالیاتی کشور

تاریخ سند: 1397/05/23
شماره سند: 1326
وضعیت سند: معتبر

موضوع: ابطال بند 3 بخشنامه 51076 مورخ 27/04/1388 سازمان امور مالیاتی کشور

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: شرکت سنگ آهن مرکزی ایران

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 51076-27/04/1388 سازمان امور مالیاتی کشور

گردش کار شکایت

شرکت سنگ آهن مرکزی ایران به موجب دادخواست خود ابطال بخشنامه شماره 51076-27/04/1388 سازمان امور مالیاتی کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است:

متن شکایت:

1. تبصره 1 ماده 247 قانون مالیات‌های مستقیم اعلام می‌دارد مؤدی مالیاتی مکلف است مقدار مالیات مورد قبول را پرداخت و نسبت به مازاد بر آن اعتراض خود را در مدت مقرر تسلیم کند.
2. در تبصره یاد شده صرفاً تکلیف پرداخت آن قسمت از مالیات مورد قبول مشخص شده و هیچگونه قیدی در بلااثر بودن اعتراض مؤدی در صورت عدم پرداخت لحاظ نشده است.
   • بنابراین، منظور این است که مؤدی نمی‌تواند به کل بدهی، اعم از آن قسمت که مورد قبول است و آن قسمت که مورد قبول نیست، اعتراض نماید؛ فقط می‌تواند به آن قسمت از مالیات که مورد قبول او نمی‌باشد اعتراض کند.
3. در مورد پرداخت با اختیار ماده 167 قانون مذکور، مؤدی می‌تواند بدهی مالیاتی قطعی خود را تقسیط نماید و ترتیب پرداخت دهد که خود به منزله پرداخت مالیات محسوب می‌شود.
   • بنابراین مؤدیانی که بدهی مورد قبول خود را تقسیط می‌کنند نیز به منزله پرداخت مالیات مورد قبول است.
4. با توجه به توضیحات بند 1 و 2، از نظر تبصره یاد شده عدم پرداخت یا ترتیب پرداخت مالیات مورد قبول مانع از اعتراض مؤدی بر اساس ماده 247 قانون مالیات‌های مستقیم نمی‌باشد و به منزله عدم قبول اعتراض مؤدی نخواهد بود و می‌تواند پرونده مالیاتی مربوطه در هیأت حل اختلاف تجدیدنظر مطرح و به اعتراضات مؤدی رسیدگی شود.

لذا تقاضای ابطال بخشنامه شماره 51076-27/04/1388 سازمان امور مالیاتی کشور ارائه شده است.

متن بخشنامه مورد اعتراض

شماره و تاریخ: 51076-27/04/1388

پیرو بخشنامه شماره 50129/210-1388/4/1 در رابطه با ابلاغ قانون الحاق یک ماده به عنوان ماده 247 به قانون مالیات‌های مستقیم و به منظور اتخاذ رویه واحد، موارد زیر متذکر می‌شود:

1. آراء هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی مربوط به سال تعلق مالیات با عملکرد سال 1381 و به بعد که قبل از اجرای قانون الحاقی مذکور صادر شده‌اند، فارغ از اینکه تاریخ ابلاغ آنها قبل یا بعد از اجرای قانون مزبور باشد، با توجه به تبصره (1) ماده 244 قانون مالیات‌های مستقیم قطعی و لازم‌الاجرا است و برابر مقررات ماده 251 قانون یاد شده، صرفاً قابل واخواهی در شورای عالی مالیاتی خواهد بود.
2. آراء هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی بدوی که از تاریخ اجرای قانون الحاقی مذکور و به بعد صادر می‌شوند، در صورتی که ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ رأی به مؤدی از طرف ماموران مالیاتی مربوط یا مؤدیان مورد اعتراض کتبی قرار گیرد، پرونده قابل احاله و رسیدگی در هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر خواهد بود.
3. با توجه به تبصره (1) قانون الحاقی، چنانچه مؤدی مقدار مالیات مورد قبول را پرداخت نماید و نسبت به مازاد بر آن اعتراض خود را در مهلت مقرر تسلیم کند، پرونده قابل احاله و رسیدگی در هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر خواهد بود. بدیهی است مالیات مورد قبول مؤدی نباید کمتر از مالیات متعلق به درآمد مشمول مالیات یا ماخذ محاسبه مالیات ابرازی و یا مندرج در اظهارنامه مالیاتی تسلیمی به واحد مالیاتی باشد.
4. ادارات کل امور مالیاتی مکلفند به منظور اطلاع مؤدیان از مقررات نحوه اعتراض به آراء هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی بدوی، در فرم رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی چاپ شده موجود عبارت «بدوی» و نیز متن ماده 247 الحاقی و تبصره (1) و (6) آن را به نحو مقتضی درج و اضافه نمایند.

ضمناً مقررات مربوط به نحوه اجرای تبصره (5) ماده 247 الحاقی قانون مالیات‌های مستقیم طی دستورالعمل جداگانه متعاقباً ابلاغ خواهد شد.
– رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

پاسخ دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور

• در لایحه شماره 31405/212/د-22/8/1396 آمده است که:
  • بخشنامه یاد شده مغایرتی با قانون نداشته و به منظور بیان نظر مقنن و شیوۀ اجرای قانون و جلوگیری از برداشت‌های متفاوت ادارات امور مالیاتی از حکم تبصره (1) ماده (247) قانون مالیات‌های مستقیم تهیه و ابلاغ گردیده است.
  • بند (3) بخشنامه مفاد تبصره (1) ماده یاد شده نسبت به مؤدیان مالیاتی را به صورت شفاف بیان کرده و موجبات ایجاد قاعده حقوقی فراهم نکرده است.
  • از مفهوم تبصره یاد شده نیز چنین مستفاد می‌شود که تکلیف به پرداخت مالیات مورد قبول از جانب مؤدیان مالیاتی به لحاظ اعتراض به رأی هیأت بدوی حل اختلاف مالیاتی ساقط نمی‌شود.

نامه شماره 8720/201/د-25/7/1396 رئیس شورای عالی مالیاتی

• این نامه تأکید می‌کند:
  • از اطلاق و عموم مفاد تبصره 1 ماده 247 قانون مالیات‌های مستقیم (الحاقی) چنین استنباط می‌گردد که قبل از پرداخت مقدار مالیات مورد قبول مؤدی، اجازه اعتراض و تجدیدنظرخواهی داده نشده است.
  • بنابراین، حق تجدیدنظرخواهی مؤدی موکول به زمان پرداخت مالیات مورد قبول شده است.
  • از مفهوم مخالف تبصره نیز استنباط می‌گردد که قبل از پرداخت مقدار مالیات مورد قبول، حق اعتراض و تجدیدنظرخواهی موضوعیت ندارد.

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

• بر اساس بررسی‌های انجام شده:
  • از تبصره 1 ماده 247 قانون اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم این حکم مستفاد می‌شود که اعتراض مؤدی نسبت به مالیات مورد قبول قابل پذیرش نیست و مالیات مازاد بر مالیات مورد قبول که نسبت به آن اعتراض دارد در هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر قابل رسیدگی خواهد بود.
  • حکم تبصره مذکور دلالتی ندارد که رسیدگی به اعتراض مؤدی به مالیات مازاد بر مالیات مورد قبول به پرداخت مبلغ مالیات مورد قبول منوط باشد.
  • در مواردی که مؤدی بدهی مالیاتی خود را تقسیط کند، پرداخت بدهی مالیاتی تلقی نمی‌شود و اعتراض مؤدی نسبت به مازاد بر مالیات مورد قبول به هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر ارجاع نخواهد شد.

بنابراین، بند 3 بخشنامه مورد اعتراض مغایر قوانین فوق الذکر است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.

امضا:
محمدکاظم بهرامی
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری