رد شکایت نسبت به ابطال بخشنامه 268/56504/د مورخ 1403/08/05 رئیس مرکز تنظیم مقررات، نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان

پرونده هـ ت/0400002 با شکایت آقای نیما غیاثوند علیه وزارت امور اقتصادی و دارایی تشکیل شد. موضوع شکایت، ابطال بخشنامه 268/56504/د مورخ 1403/08/05 مرکز تنظیم مقررات نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان بود؛ بخشنامه‌ای که بر اساس مصوبه کارگروه راهبری سامانه مؤدیان، حداکثر فاصله زمانی صدور صورتحساب الکترونیکی تا ارسال و ثبت آن در سامانه مؤدیان را 12 روز تعیین کرده بود.شاکی استدلال کرد:کارگروه راهبری سامانه مؤدیان فقط در حوزه سامانه مؤدیان صلاحیت دارد و نمی‌تواند برای حافظه مالیاتی سیاستگذاری کند. ارسال صورتحساب طبق قانون وظیفه حافظه مالیاتی است نه مودی، بنابراین تعیین مهلت برای مودی مغایر قانون است. تعیین مهلت‌های متعدد 7 روز، 21 روز و سپس 12 روز توسط سازمان امور مالیاتی خلاف بند «ت» ماده 1 قانون پایانه‌هاست. طرف شکایت پاسخ داد:طبق بندهای ب، پ، ت و ث ماده ۱ قانون، سامانه مؤدیان، پایانه فروشگاهی، حافظه مالیاتی و صورتحساب الکترونیکی اجزای یک سیستم واحدند. بند «ح» ماده ۱ صلاحیت کارگروه راهبری را برای سیاستگذاری در همه اجزای قانون تأیید می‌کند. ماده ۲ قانون، تبعیت مودیان از ترتیبات اعلامی سازمان را مقرر کرده است. قانون‌گذار مهلت زمانی تعیین نکرده و این تعیین بازه 12 روزه صرفاً برای جلوگیری از اعمال جرایم ماده 22 و تسهیل تکالیف مودیان است. هیأت تخصصی مالیاتی بانکی در جلسه 1404/09/30 اعلام کرد:اجزای سامانه مؤدیان یک مجموعه به‌هم‌پیوسته هستند. سیاستگذاری در مورد آنها طبق بند «ح» ماده ۱ قانون بر عهده کارگروه است. ماده ۲ قانون، اختیار تعیین ترتیبات را به سازمان امور مالیاتی داده است. بخشنامه 268/56504/د در چارچوب مصوبه قانونی کارگروه و بدون مغایرت با قانون صادر شده است. بنابراین، هیأت تخصصی به استناد بند «ب» ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری 1402، رأی به رد شکایت صادر کرد.رأی ظرف 20 روز قابل اعتراض توسط رئیس دیوان یا 10 نفر از قضات است.

وحید اکبری

گردش کار

شماره پرونده: هـ ت /0400002

شاکی: آقای نیما غیاثوند

طرف شکایت: وزارت امور اقتصادی و دارایی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 268/56504/ د مورخ 1403/08/05 مرکز تنظیم مقررات نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان امور مالیاتی

شرح پرونده

شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت امور اقتصادی و دارایی به خواسته ابطال بخشنامه شماره 268/56504/د مورخ 1403/08/05 مرکز تنظیم مقررات نظام پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان امور مالیاتی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.

متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:

متن مقرره مورد شکایت

مدیر کل محترم امور مالیاتی …

موضوع: اعلام حداکثر فاصله زمانی تاریخ صدور صورتحساب الکترونیکی تا تاریخ ارسال و ثبت آن در سامانه مؤدیان

با سلام و احترام؛

بدین وسیله در اجرای مصوبه کارگروه راهبری سامانه مؤدیان به اطلاع می رساند (از تاریخ 1403/08/15 حداکثر فاصله زمانی تاریخ صدور صورتحساب الکترونیکی تا تاریخ ارسال و ثبت آن در سامانه مؤدیان 12 روز می باشد.

ضروری است برای جلوگیری از بروز مشکلات احتمالی برای مؤدیان محترم ناشی از عدم توجه به مهلت ارسال و ثبت صورتحساب الکترونیکی در سامانه مودیان اقدامات مقتضی صورت پذیرد.

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت

همانطور که در عنوان (کارگروه راهبری سامانه مودیان) مشاهده میگردد، قانونگذار کارگروه راهبری سامانه مودیان را جهت سیاست گذاری فقط در خصوص بخش سامانه مودیان مکلف نموده است و هیچگونه ارتباطی به اعمال سیاستگذاری در خصوص سایر بخشها مخصوصا حافظه مالیاتی نخواهد داشت.

با توجه به مفاد بند ح ماده یک قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان به شرح مذکور ملاک از روند سیاست گذاری در چارچوب این قانون یعنی (قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان) برای کارگروه راهبری سامانه مودیان تصریح گردیده است که هیچگونه مجوزی جهت ایجاد زمان ارسال به سامانه مودیان آن هم توسط شخص مودی نداده است.

از آنجا که قانونگذار ارسال صورت حساب الکترونیکی به سامانه مودیان را بر عهده حافظه مالیاتی قرار داده است و به خودی خود صورت می پذیرد اعمال سیاست گذاری در خصوص زمان ارسال صورت حساب الکترونیکی و ثبت آن در سامانه مودیان به مدت 12 روز مغایر بند ت ماده یک قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان است.

با عنایت به اینکه سازمان محترم امور مالیاتی در ابتدا زمان ارسال صورت حساب الکترونیکی به سامانه مودیان را که توسط شخص مودی صورت می پذیرد و مغایر قانون می‌باشد ابتدا هفت روز در نظر گرفته بود سپس آن را به 21 روز مجدد افزایش داد و در انتها با صدور بخشنامه فوق الذکر زمان ارسال را 12 روز تعیین نمود که مشخصا به طور مستقل و بدون در نظر گرفتن مفاد قانون عمل می نماید.

از حیث اینکه یکی از تکالیف هیئت های تخصصی و عمومی دیوان عدالت اداری تطبیق بخشنامه های صادره ارگانهای دولتی با قانون می باشد تقاضا میگردد بدون در نظر گرفتن سیاستهای کلی سازمان امور مالیاتی و اینکه اصل بر تفکیک قوا می باشد بخشنامه فوق الذکر را که مغایر بند ت ماده یک قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان است را ابطال فرمایید.

لایحه دفاعیه طرف شکایت

ب) مشروح ادله

با عنایت به بندهای ب پ ت و ث ماده 1 :۱ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان، مشخص می گردد پایانه فروشگاهی، سامانه مودیان، حافظه مالیاتی و صورتحساب الکترونیکی اجزایی از یک مجموعه واحد هستند که در نهایت منجر به تحقق اهداف مقنن از جمله نظارت هر چه بهتر بر مولفه های اقتصادی مانند فعالیتهای اقتصادی و فعالین این حوزه مالیاتهای استانی (خصوصاً حفظ و کنترل زنجیره مالیات بر ارزش افزوده) و … می‌گردد.

با عنایت به بند ح ماده ۱ قانون مذکور صلاحیت کارگروه راهبری سامانه مودیان بر خلاف تصور شاکی نه تنها در زمینه سیاست گذاری راهبری سامانه مودیان بلکه شامل سیاست گذاری در چهارچوب قانون و ناظر به تمام اجزاء می گردد.

به منظور تشریح فرآیندهای قانونی مندرج در قانون یادشده می‌توان گفت: اطلاعات پایانه فروشگاهی توسط خود مودیان ایجاد و از طریق حافظه مالیاتی به سامانه مودیان منتقل می‌‌‌شود. بنابراین یکی از کارکردهای حافظه مالیاتی کنترل اطلاعات دریافتی توسط سازمان امور مالیاتی و تطبیق آن با اطلاعات ثبت شده در دستگاه مودی به نظور جلوگیری از تغییر، دست کاری و حذف اطلاعات است.

لذا اطلاعات پایانه فروشگاهی ضمن بر خط بودن (Online) بعد از پردازش و نهایی شدن توسط مودیان به حافظه مالیاتی منتقل و سپس با دریافت بر چسب غیر قابل انکار و غیر قابل دست کاری از حافظه مالیاتی به سامانه مودیان ارسال می‌گردد.

با توجه به این که فرآیند یادشده مستلزم صرف زمان معقول و متعارفی است و مقنن به لحاظ رعایت جنبه های فنی و اجرایی از تعیین مهلت پرهیز نموده است، لذا اقدام مرکز تنظیم مقررات نظام پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان به تعیین بازه زمانی صدور صورتحسابهای الکترونیکی از طریق پایانه فروشگاهی تا ارسال و ثبت آنها در سامانه مودیان از طریق حافظه مالیاتی، پس از مشخص شدن حداکثر این بازه زمانی از سوی کارگروه فوق به عنوان مرجع صلاحیت دار، صرفاً تسهیل تکالیف مودیان در راستای تمکین به قانون و عدم اعمال جرایم متعلقه موضوع ماده (22) قانون مورد اشاره می‌باشد.

از این روی، هیچ گونه تعارضی با متن قانون ندارد و متضمن تحمیل تکلیف اضافی بر عهده مودیان محترم نمی باشد.

مطابق ماده ۲ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان اشخاص مشمول این قانون موظفند کلیه صورتحساب های خود را به ترتیبی که سازمان مقرر می‌کند، از طریق پایانه/ سامانه فروش بصورت الکترونیکی صادر و همزمان به سامانه مودیان ارسال نمایند.

بموجب متن مصرح مواد قانونی قانون اخیر الذکر، هیچ گونه مهلت زمانی خاصی جهت صدور و ثبت صورتحساب های الکترونیکی صادره برای اشخاص مشمول پیش بینی نشده است.

به موجب بند (ح) ماده ۱ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، به منظور سیاستگذاری در چهارچوب این قانون و با رعایت اسناد بالادستی و ایجاد هماهنگی بین نهادهای ذی ربط و نیز تدوین استانداردهای تبادل اطلاعات در چهارچوب ملی تعامل پذیری اطلاعات کارگروه راهبری سامانه مودیان تشکیل شده است.

در مصوبه کارگروه فوق، که به تصویب وزیران محترم امور اقتصادی و دارایی و ارتباطات و فناوری اطلاعات رسیده است (تصویر پیوست) حداکثر بازه زمانی بین انجام معامله و ثبت صورت حساب در سامانه مذکور (3 هفته) تعیین شده و اعلام بازه زمانی مذکور به تصمیم مرکز تنظیم مقررات نظام پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان موکول شده است.

از این روی مرکز یادشده هم در راستای همین سیاست ها و با رعایت سقف مذکور مبادرت به اعلام بازه زمانی ۱۲ روز نموده است که با قانون فوق مغایرت ندارد.

در خاتمه نظر به معروضات و مستندات ارائه شده رد شکایت شاکی محترم مورد استدعاست.

رسیدگی در هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری

پرونده کلاسه هـ ت/ 0400002 در جلسه مورخ 1404/09/30 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی مورد بررسی و تبادل نظر واقع شد که با عنایت به عقیده اتفاقی حاضرین با استعانت از درگاه خداوند متعال به شرح ذیل مبادرت به انشاء رأی می نماید:

رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری

با عنایت به اینکه اجزا پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان به موجب تعاریف و مفاهیم مندرج در بندهای ماده یک قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان بیان شده است و پایانه فروشگاهی، سامانه مودیان، حافظه مالیاتی، صورتحساب الکترونیکی و سایر موارد به منزله اجزاء تشکیل دهنده این فرایند بوده و سیاست گذاری در خصوص آنها حسب مفاد قانون مذکور، على الخصوص بند (ح) ماده یک قانون، به عهده کارگروه راهبری سامانه مودیان می‌باشد و از طرفی مفاد ماده (2) قانون پایانه های فروشگاهی نیز تکلیف به تبعیت مودیان از ترتیبات تنظیم و ابلاغ شده توسط سازمان امور مالیاتی را بیان داشته است، فلذا بخشنامه مورد شکایت به شماره 268/56504/د مورخ 1403/08/05 مرکز تنظیم مقررات نظام پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان در خصوص اعلام حداکثر فاصله زمانی صورتحساب الکترونیکی تا تاریخ ارسال و ثبت آن در سامانه مودیان که در اجرای مصوبه کارگروه راهبری سامانه مودیان انجام شده است و تشریفات قانونی آن در تصویب رعایت گردید، مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و به استناد بند ب ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رأی به رد شکایت صادر می نماید.