گردش کار
شماره پــرونـــده : هـ ت/0300268
شاکی : پژوهشکده منابع پارسیان با وکالت مازیار بیاتی مقدم و یاشار کاظمی
طرف شکایت : سازمان امور مالیاتی – شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان – معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهوری
موضوع شکایت و خواسته : ابطال
1- بخشنامه شماره 200/1401/18 مورخ 7/4/1401 سازمان امور مالیاتی
2- بند یک مصوبه شماره 1401/ش0201 مورخ 20/10/1401 شورای عالی راهبردی فناوری ها و تولیدات دانش بنیان
3- مصوبات شماره یک و دو صورتجلسه مورخه 8/2/1401 شورای عالی راهبردی فناوری و تولیدات دانش بنیان
شرح پرونده
شاکی دادخواستی به طرفیت اشخاص یاد شده به خواسته ابطال مصوبات موصوف به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است.
متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:
متن مقرره مورد شکایت
بخشنامه شماره 18/1401/200 مورخ 7/4/1401
موضوع: احکام مالیاتی قانون جهش تولید دانش بنیان
احکام مالیاتی قانون جهش تولید دانش بنیان به شرح زیر، برای اجراء ارسال می شود:
ماده 2
ستاد تسهیل و رفع موانع تولید موضوع ماده 61 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور الحاقی مصوب 30/2/1397 با همکاری دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و مرکز همکاری های تحول و پیشرفت ریاست جمهوری موظف است نسبت به تشخیص نقاط آسیب پذیر اقتصادی و صنعتی ناشی از تحریم ها اقدام نموده و اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در حوزه های اقتصادی و صنعتی که در فهرست تحریم ها قرار گرفته اند را با ارائه مشاوره و رفع چالش های آنها در حوزه های آسیب پذیر از جمله تعاملات بین المللی، مالیات، گمرک، تسهیلات بانکی و تبادلات ارزی مورد حمایت قرار دهد.
ماده 7
به منظور حمایت از کالاهای ایرانی، تولیدات و خدمات شرکت ها و موسسات دانش بنیان:
الف: دستگاه های اجرائی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری مجازند با شرکت ها و موسسات دانش بنیان و واحدهای فناور مستقر در مراکز رشد و پارک های علم و فناوری قرارداد مرتبط با کالا و خدمات دانش بنیان از محل بودجه پژوهشی در آن دستگاه ها منعقد نمایند.
مزایای بندهای الف و ب ماده 12 قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور از کالای ایرانی به قراردادهای آنها در حوزه تولید کالا و خدمات دانش بنیان تسری می یابد.
ماده 8
در قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری و اختراعات:
ج: متن زیر جایگزین ماده (10) می گردد.
ماده 10: کارکنان شاغل در پارکهای علم و فناوری مشمول ماده (91) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 03/12/1366 با اصلاحات و الحاقات بعدی می باشند. آیین نامه اجرائی این ماده ظرف سه ماه پس از تصویب این قانون به پیشنهاد وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور تهیه و به تصویب هیأت وزیران می رسد.
ماده 11
با هدف جهت دهی حمایت های مالیاتی به سمت توسعه نوآوری و اقتصاد دانش بنیان:
الف: در ماده 141 قانون مالیات های مستقیم عبارت و کالاهای واسطه ای نیمه خام بعد از عبارت های بیست درصد (20%) درآمد حاصل از صادرات مواد خام و فهرست مواد خام و کالاهای نفتی اضافه می شود.
ب: معادل هزینه انجام شده برای فعالیت های تحقیق و توسعه به عنوان اعتبار مالیاتی با قابلیت انتقال به سنوات آتی به شرکت ها و موسسات متقاضی اعطاء می شود و معادل آن از مالیات قطعی شده سال انجام هزینه مذکور یا سال های بعد کسر می شود.
آئین نامه اجرایی این بند حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این قانون توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه می شود و به تصویب هیأت وزیران می رسد.
مسئول نظارت بر اجرای این بند شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان می باشد.
پ: یک بند به شرح زیر به عنوان بند (د) به ماده (127) قانون مالیات های مستقیم الحاق می شود:
د: کمک های بلاعوض دولتی به شرکت های دانش بنیان و واحدهای فناور مستقر در مراکز رشد و پارک های علم و فناوری با هدف توسعه فناوری
ت: با هدف حمایت از تعمیق فناوری و استفاده حداکثری از توان شرکت های دانش بنیان موارد زیر به عنوان اعتبار مالیاتی با قابلیت انتقال به سنوات آتی به شرکت ها و موسسات متقاضی اعطاء شده و به همین میزان از مالیات قطعی شده سال تخصیص سرمایه مذکور یا سال های بعد کسر می شود.
1- حداکثر سی درصد (30%) سرمایه گذاری مستقیم شرکت های پذیرفته شده در بورس تهران یا بازار اول و دوم فرابورس ایران و یا شرکت های دارای سرمایه ثبتی به میزان حداقل یک سی ام سرمایه صندوق نوآوری و شکوفایی در شرکت ها و موسسات دانش بنیان و فناور
2- سرمایه گذاری غیر مستقیم شرکت های مذکور در جزء 1 این بند در تأسیس یا افزایش سرمایه صندوق های پژوهش و فناوری موضوع ماده (44) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور و صندوق ها و نهادهای سرمایه گذاری موضوع بند های 20 و 21 ماده 1 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1/9/1384 که فعالیت آنها در تأمین مالی فناوری و نوآوری و فعالیت های دانش بنیان به تأیید شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان رسیده باشد.
آیین نامه اجرایی این بند حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این قانون توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور، وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری، صنعت، معدن و تجارت و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه می شود و به تصویب هیأت وزیران می رسد.
مسئول نظارت بر اجرای این بند و تعیین مصادیق سرمایه گذاری و توسعه ساز و کارهای متناسب با زیست بوم نوآوری شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان می باشد.
ماده 13
با هدف توسعه ارتباط دانشگاه با صنعت، صنایع و واحدهای تولیدی دارای واحد تحقیق و توسعه که با یکی از واحدهای دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی مرتبط با اولویت استان محل استقرار آن صنعت یا واحد تولیدی تفاهمنامه همکاری منعقد نمایند.
قراردادهای تحقیق و توسعه مربوط با این تفاهمنامه ها مشمول مزایای طرح شده در بند ب ماده 11 این قانون می گردند.
همچنین تمامی دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی موظفند کارگروه ارتباط با صنعت و معدن را با حضور نمایندگان صنعت و یا واحدهای تولیدی با اولویت استان محل استقرار تشکیل دهند.
ماده 17
با هدف توسعه صادرات محصولات دانش بنیان و ایجاد شبکه های شرکت های دانش بنیان در بخش های مختلف اقتصاد با اولویت تولید اقلام راهبردی موضوع ماده 1 این قانون
پ: بانک مرکزی، سازمان امور مالیاتی و سازمان تأمین اجتماعی موظفند با رعایت محرمانگی امکان دریافت الکترونیکی و برخط داده های مرتبط با فعالیت شرکت ها و موسسات دانش بنیان و فناور را برای معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور و صندوق نوآوری و شکوفایی فراهم نمایند.
مصوبه شماره 1401/ش0201 مورخ 20/10/1401
در راستای حمایت از تولید محصولات دانش بنیان با سطح فناوری بالا، تداوم نوآوری و فعالیت های تحقیق و توسعه در شرکت ها و موسسات دانش بنیان و ارائه هدفمند معافیت های مالیاتی، شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان در جلسه مورخ 20/10/1401 به استناد تبصره 1 ماده 2 قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات مصوب 1389 با اصلاحات بعدی و تبصره 1 و 2 ماده 2 آیین نامه اجرایی بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان موارد ذیل را تصویب نمود:
1- در خصوص شرکت های دانش بنیان متقاضی معافیت مالیاتی تا سقف صد میلیارد ریال از عملکرد حاصل از فروش محصولات نوع 1 و نیز شرکت های دارای فروش محصولات دانش بنیان نوع 2 با در نظر گرفتن هزینه های تحقیق و توسعه تایید شده توسط دبیرخانه شورا، معافیت مالیاتی مذکور از مالیات بر عملکرد قطعی شده شرکت قابل کسر است.
تبصره 1: سقف حمایت تعیین شده از سال مالی 1402 برای یک دوره سه ساله لازم الاجرا بوده و پس از آن با نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی افزایش می یابد.
تبصره 2: مبنای ارائه معافیت مالیاتی شرکت های دانش بنیان در سال مالی 1401 مصوبه شورای علوم، تحقیقات و فناوری مورخ 06/02/1400 خواهد بود.
تبصره 3: دبیرخانه شورا موظف است گزارش اجرای این بند را سالانه به شورا و کارگروه دائمی شورا ارائه کند.
2- شرکت ها و موسساتی که از حمایت های مالیاتی موضوع بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان بهره مند می شوند در همان سال مالی امکان استفاده از حمایت های مالیاتی موضوع مواد 3 و 9 قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان را ندارند.
مصوبات شماره یک و دو صورتجلسه مورخه 8/2/1401
مصوبه شماره 1
در راستای حمایت از تولید محصولات دانش بنیان با سطح فناوری بالا، تداوم نوآوری و فعالیت های تحقیق و توسعه در شرکت ها و موسسات دانش بنیان و ارائه هدفمند معافیت های مالیاتی و به استناد تبصره 1 ماده 2 قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان، شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان مصوب کرد:
حداکثر صد میلیارد ریال از مالیات بر عملکرد شرکت های دانش بنیان حاصل از فروش محصولات نوع 1 بر اساس ماده 3 قانون مذکور از مالیات بر عملکرد قطعی شده شرکت قابل کسر می باشد.
در خصوص شرکت های دانش بنیان با فروش محصولات نوع 2 و شرکت های دانش بنیان نوع 1 متقاضی حمایت مالیاتی بیش از سقف تعیین شده، مشمول اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه موضوع بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان مصوب 1401 خواهند بود.
سقف حمایت تعیین شده برای سال مالی 1401 لازم الاجرا بوده و با تأیید کارگروه دائمی شورا با نرخ تورم سالیانه اعلامی بانک مرکزی افزایش خواهد یافت.
مصوبه شماره 2
به استناد تبصره 1 ماده 2 قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تبصره 2 و 3 ماده 2 مصوبه هیأت وزیران موضوع آیین نامه اجرایی بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان مصوب 4/7/1401، شورای راهبری فناوری ها و تولیدات دانش بنیان مصوب کرد:
شرکت ها و موسساتی که از حمایت های مالیاتی موضوع بند ب ماده 11 قانون جهش تولید دانش بنیان بهره مند می شوند در همان سال مالی امکان استفاده از حمایت های مالیاتی موضوع مواد 3 و 9 قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات را ندارند.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت
مجلس شورای اسلامی با تصویب قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری و اختراعات در سال 1389 با الحاقات بعدی (سال 1401) زمینه ساز گام بلندی در راستای علم و توسعه و ایجاد اشتغال جوانان و نخبگان و ایجاد رقابت در عرصه های جهانی و بین المللی شده است.
در این قانون معافیت از پرداخت مالیات، عوارض، حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض صادراتی به عنوان مشوق ها در نظر گرفته شده است آن هم به مدت 15 سال و بدون قید و شرط و تبعیض.
آیین نامه اجرایی قانون نیز تصویب شده است و سپس قانون جهش تولید دانش بنیان در سال 1401 به تصویب رسید که این قانون اخیر نیز دارای آیین نامه در راستای بند ب ماده 11 می باشد که برخی مواد آن محدودیت هایی برخلاف اهداف قوانین یاد شده ایجاد نموده اند.
متأسفانه بر خلاف اهداف قانون، مصوبات مورد شکایت نیز محدودیت ها و موانعی برای ایجاد مشوق ها در نظر گرفته اند که سرمایه گذاران را با مشکلات اساسی مواجه نموده است.
علیرغم اطلاق معافیت مالیاتی به مدت 15 سال و بدون سقف و قید و شرط، محدودیت در مصوبات مورد شکایت ایجاد شده و به جهت مغایرت این مقررات با قوانین مذکور تقاضای ابطال آنها به استناد مواد 10 و 12 قانون دیوان عدالت اداری را دارم.
پاسخ طرف شکایت
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل حقوقی سازمان امور مالیاتی به موجب لایحه شماره 20673/212ص مورخ 23/7/1403 به طور خلاصه توضیح داده است که:
در بخشنامه های مورد شکایت مقررات گذاری صورت نپذیرفته و از مصادیق ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری نمی باشند و رسیدگی به درخواست ابطال آنها منتفی است؛ چرا که احکام مالیاتی قانون جهش تولید دانش بنیان عیناً در قالب بخشنامه به ادارات کل امور مالیاتی ابلاغ شده است.
لذا تقاضای اتخاذ تصمیم شایسته را دارد.
رسیدگی در هیأت تخصصی
پرونده کلاسه هـ ت/0300268 در جلسه مورخ 1404/9/2 هیأت تخصصی مالیاتی بانکی مورد بررسی واقع گردید که با عنایت به عقیده اتفاقی حاضرین نسبت به بخشی از موضوع شکایت، با استعانت از خداوند متعال مبادرت به انشاء رأی می نماید.
رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری راجع به آن بخش از شکایت شاکی که تقاضای ابطال مصوبات شماره یک و دو صورتجلسه مورخ 02/08/1401 شورای عالی راهبری و تولیدات دانش بنیان و نیز تقاضای ابطال بخشنامه مالیاتی شماره 18/1401/200 مورخ 7/2/1401 را داشته است:
با عنایت به اینکه در بخشنامه اخیر صرفاً احکام مالیاتی مندرج در قانون جهش تولید دانش بنیان جهت اجرا ابلاغ شده است و مفاد آن منطبق با قانون مذکور بوده و موجبی جهت ابطال وجود ندارد و در صورتجلسه مورد شکایت مورخ 02/08/1401 نیز در راستای تبیین قانون یادشده احکامی بیان شده که هدف از آنها تبیین شیوه های اجرای قانون و توضیح مفاد قانون بوده و دلیلی بر ابطال آنها اقامه نشده است،
فلذا به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رأی به رد شکایت صادر می نماید.
رأی یادشده ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری می باشد.
امضاء
محمدعلی برومند زاده
رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری