گردش کار
شاکی:
آقای بهمن زبردست
طرف شکایت:
سازمان امور مالیاتی کشور
موضوع شکایت و خواسته:
ابطال بند ۷ دستورالعمل شماره ۵۳۱/۱۴۰۰/۲۰۰ مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۱۲ رییس کل امور مالیاتی از زمان صدور
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال بند ۷ دستورالعمل شماره ۵۳۱/۱۴۰۰/۲۰۰ مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۱۲ رییس کل امور مالیاتی از زمان صدور به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
متن مقرره مورد شکایت
بند ۷ دستورالعمل شماره ۵۳۱/۱۴۰۰/۲۰۰ مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۱۲
«صرفاً مواردی در هیاتهای حل اختلاف مالیاتی قابل طرح خواهند بود که توسط مودی در زمان اعتراض در اجرای ماده ۲۳۸ اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مورد اعتراض واقع شده باشند و پس از اعلام نتیجه رسیدگی مجدد توسط مسیول/مسئولین مربوطه همچنان مودی به تمام یا بخشی از آن به شرح قسمت اخیر بند ۶ این دستورالعمل معترض باشد»
که در ما نحن فیه شاکی ادعای مغایرت با قانون مالیاتهای مستقیم (مواد ۲۳۸ و ۲۴۴) و همچنین خروج از حدود اختیارات از حیث تعیین تکلیف برای مراجع شبهقضایی را مطرح کرده است. توضیحاً آنکه شاکی در ما نحن فیه از زمان صدور درخواست ابطال کرده است.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت
دلایل شاکی، مخالفت بند ۷ دستورالعمل صدرالذکر با ماده ۲۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم و ماده ۲۴۴ همان قانون بوده است. ایشان معتقد بوده که:
- بر اساس ماده فوق هیات حل اختلاف مالیاتی یک مرجع شبهقضایی است.
- این امر از اختیارات خود آن مرجع است که پیرامون امر تصمیمگیری میکند.
- جز قانونگذار هیچ مرجعی حق ایجاد محدودیت ندارد.
- در ما نحن فیه، رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور برای هیات که یک مرجع شبه قضایی است تعیین تکلیف کرده و چنین حکم نموده که:
«صرفاً مواردی در هیات قابل طرح است که توسط مودیان در زمان اعتراض در اجرای ماده ۲۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم مورد اعتراض واقع شده باشد و پس از اعلام نتیجه رسیدگی مجدد توسط مسیولان همچنان مودی به تمام یا بخشی از آن معترض باشد»
و این امر را شاکی خارج از حدود اختیارات و برخلاف قانون دانسته است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت
طرف شکایت اعلام کرده است:
- شاکی عالم به تغییرات ایجاد شده در ماده ۲۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم وفق ماده ۴۸ قانون مالیات بر ارزش افزوده نبوده است.
- دستورالعمل ۵۳۱/۱۴۰۰/۲۰۰ مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۱۲ در ارتباط با ترتیبات اجرای دستورالعمل اجرایی تبصره ۱ ماده ۲۳۸ اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم بوده است.
- طبق بند ۴ دستورالعمل اجرایی تبصره ۱ ماده ۲۳۸ به شماره ۵۲۰/۱۴۰۰/۲۰۰ مورخه ۱۴۰۰/۱۰/۲۱ که به تأیید وزیر اقتصاد رسیده:
در صورت عدم تمکین مودی نسبت به درآمد/ماخذ مشمول مالیات تعدیلشده، موضوع در پرونده/سامانه مالیاتی منعکس شده و پرونده برای رسیدگی به ما بهالتفاوت تا مبلغ مورد اعتراض مودی به صورت الکترونیکی به هیات حل اختلاف مالیاتی ارجاع میشود.
- در فرایند رسیدگی به اعتراض، صرفاً مواردی رسیدگی میشود که مودی همچنان به آن معترض باشد و در مرحله رسیدگی مجدد موضوع ماده ۲۳۸ توسط مسئول مربوطه امور پذیرش واقع نشده باشد.
- لذا اقدامات صورت گرفته و تصمیم مورد اعتراض کاملاً منطبق با قانون بوده و به تایید وزیر امور اقتصادی و دارایی رسیده است.
- بنابراین درخواست رد شکایت را مطرح مینمایند.
نظریه تهیهکننده گزارش
با عنایت به مفاد تبصره ۱ ماده ۲۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی ۱۳۹۴ و اینکه بیان شده است:
مودی مکلف است مقدار مالیات مورد قبول را پرداخت و نسبت به مازاد بر آن اعتراض نماید.
همچنین:
- دادنامه شماره ۱۳۲۶ مورخه ۱۳۹۷/۵/۲۳ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نیز دلالت دارد که سازمان امور مالیاتی نمیتواند اعتراض مودیان را منوط به پرداخت مالیات مورد قبول نماید.
- لیکن این دادنامه مشعر بر این امر نیز هست که مودی نمیتواند نسبت به مالیات مورد قبول اعتراض نماید.
- در مصوبه مورد شکایت نیز در همین راستا بیان شده است که:
«صرفاً مواردی قابل اعتراض در هیات حل اختلاف مالیاتی خواهد بود که در زمان اعتراض در اجرای ماده ۲۳۸ ق.م.م مودی آن را بیان نموده باشد»
و بدیهی است:
مودی نسبت به آنچه اعتراض ننموده و مورد قبول و تمکین قرار داده، حق اعتراض ندارد.
بنابراین بند ۷ دستورالعمل شماره ۵۳۱/۱۴۰۰/۲۰۰ مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۱۲ مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته است.
رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی
رأی هیات تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری
با عنایت به مفاد تبصره ۱ ماده ۲۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی ۱۳۹۴ و اینکه بیان شده است:
- مودی مکلف است مقدار مالیات مورد قبول را پرداخت و نسبت به مازاد بر آن اعتراض نماید.
و با توجه به اینکه:
- دادنامه شماره ۱۳۲۶ مورخه ۱۳۹۷/۵/۲۳ هیات عمومی دیوان عدالت اداری دلالت بر عدم امکان مشروط کردن اعتراض به پرداخت مالیات دارد،
- لیکن همین دادنامه نشان میدهد که مودی نمیتواند نسبت به مالیات مورد قبول اعتراض نماید،
- و در مصوبه مورد شکایت نیز صرفاً همین قاعده بیان شده است،
لذا:
مصوبه مورد شکایت (بند ۷ دستورالعمل شماره ۵۳۱/۱۴۰۰/۲۰۰ مورخه ۱۴۰۰/۱۱/۱۲ سازمان امور مالیاتی) مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و به استناد بند ب ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رأی به رد شکایت صادر میشود.
رأی صادره ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست معزز دیوان یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری میباشد.