گردش کار

شـاکی: آقای بهمن زبردست

طرف شکایت: سازمان امور مالیاتی کشور

مـوضـوع شکایت و خـواستـه: ابطال دو عبارت از دستورالعمل شماره ۵۰۶/۱۴۰۰/۲۰۰ مورخ ۱۴۰۰/۲/۲۱ رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور

شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال دو عبارت از دستورالعمل شماره ۵۰۶/۱۴۰۰/۲۰۰ مورخ ۱۴۰۰/۲/۲۱ رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور تقدیم کرده که به هیات تخصصی مالیاتی، بانکی ارجاع شده است.

متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد:

متن مقرره مورد شکایت

بند الف:

«وصول مالیات حقوق و دریافت فهرست تمامی حقوق بگیران آنها از جمله شاغلین دفاتر، شعب و واحدهای سازمانی وابسته غیرمستقل اشخاص مذکور، اداره امور مالیاتی محل استقرار ستاد مرکزی اشخاص مذکور می باشد و اداره امور مالیاتی ذیصلاح برای واحدهای سازمانی و شعب مستقل اشخاص حقوقی مذکور که دارای ذیحساب مستقل می باشند اداره کل امور مالیاتی محل استقرار واحدها و شعب مستقل خواهد بود»

بند ب:

«وصول مالیات حقوق و دریافت فهرست تمامی حقوق بگیران اشخاص موضوع بند (ب) این دستورالعمل و شعب و واحدهای سازمانی وابسته به آنها همان اداره امور مالیاتی ذیصلاح برای رسیدگی به عملکرد آنها می باشد».

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت

مطابق ماده ۸۶ قانون مالیات های مستقیم:

«پرداخت کنندگان حقوق هنگام هر پرداخت یا تخصیص آن مکلفند مالیات متعلق را طبق مقررات ماده (۸۵) این قانون محاسبه و کسر و ‌ظرف سی روز ضمن تسلیم فهرستی متضمن نام و نشانی دریافت‌کنندگان حقوق و میزان آن به اداره امور مالیاتی محل پرداخت و در ماه‌های بعد فقط ‌تغییرات را صورت دهند»،

بنابراین مرجع تسلیم فهرست و پرداخت مالیات حقوق، اداره امور مالیاتی محل پرداخت حقوق است.

با وجود صراحت قانون، بند (الف) مصوبه معترض عنه مقرر می‌دارد:

«وصول مالیات حقوق و دریافت فهرست تمامی حقوق بگیران آنها … اداره امور مالیاتی محل استقرار ستاد مرکزی اشخاص مذکور می باشد»

لذا مطابق مقرره مورد شکایت اخذ مالیات حقوق افراد مذکور باید در غیر از محل دریافت حقوق یعنی اداره امور مالیاتی محل استقرار ستاد مرکزیشان صورت گیرد و این مغایر با ماده ۸۶ قانون مالیات‌های مستقیم است.

اشکال فوق الذکر دقیقاً در خصوص سایر اشخاص حقوقی غیر از اشخاص موضوع ماده ۲ قانون مالیات های مستقیم، در بند (ب) دستورالعمل معترض عنه تکرار گردیده است:

«وصول مالیات حقوق و دریافت فهرست تمامی حقوق بگیران اشخاص موضوع بند (ب)… همان اداره امور مالیاتی ذیصلاح برای رسیدگی به عملکرد آنها می باشد».

این بند نیز مغایر با ماده ۸۶ قانون مالیات‌های مستقیم است.

همچنین دستورالعمل مورد شکایت با سایر مواد از جمله ماده ۱۳۷ قانون مالیات های مستقیم نیز مغایر است.

پاسخ طرف شکایت

در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی به موجب لایحه شماره ۳۵۶۹۵/۲۱۲/د مورخ ۱۴۰۰/۶/۲۳ به طور خلاصه توضیح داده اند که:

درخصوص بند (الف) دستورالعمل:

با توجه به مفاد ماده ۸۶ قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی ۱۳۹۴ به طور کلی دفاتر، شعب و واحدهای سازمانی وابسته غیرمستقل و اشخاص موضوع ماده (۲) قانون مالیات‌های مستقیم که دارای ذیحساب مستقل برای پرداخت حقوق نمی باشند و حقوق شاغلین دفاتر، شعب و واحدهای سازمانی مذکور بصورت متمرکز و از طریق ستاد مرکزی پرداخت و به حساب ایشان واریز می‌گردد؛

بنابراین محل پرداخت حقوق شاغلین یاد شده (موضوع ماده ۸۶ قانون یاد شده) همان محل استقرار ستاد مرکزی اشخاص یاد شده خواهد بود.

درخصوص بند (ب) دستورالعمل:

حسب ماده ۲۱۹ قانون مالیاتهای مستقیم، شناسایی و تشخیص درآمد مشمول مالیات، مطالبه و وصول مالیات، به سازمان امور مالیاتی کشور محول شده و نحوه انجام تکالیف، اختیارات و صلاحیت‌های مأموران مالیاتی مطابق آیین‌نامه مصوب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌باشد.

مطابق ماده ۴۵ آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۱۹، انجام کلیه فرآیندهای مالیاتی از جمله ثبت‌نام، حسابرسی، رسیدگی مجدد و وصول مالیات با سازمان امور مالیاتی کشور است و می‌تواند آن را حسب مورد به ادارات مالیاتی محول کند.

طبق ماده ۹۰ قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی ۱۳۹۴، مرجع محاسبه و مطالبه مالیات حقوق، اداره امور مالیاتی ذی صلاح می‌باشد.

براساس بند (۴) ماده ۴۲ آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۱۹، اداره امور مالیاتی ذیصلاح،

• برای مودیان دارای فعالیت، حوزه حسابرسی رسیدگی‌کننده به عملکرد است
• برای سایرین از جمله اشخاص ماده ۲، یکی از ادارات به تشخیص سازمان امور مالیاتی می‌باشد.

همچنین طبق ماده ۸۷ قانون مالیات‌های مستقیم، مطالبه اضافه پرداختی مالیات حقوق در اداره امور مالیاتی محل سکونت قابل رسیدگی است و مقرره مورد شکایت نافی این حکم نیست.

نظریه تهیه‌کننده گزارش

نظر به اینکه مفاد ماده ۸۶ قانون مالیات‌های مستقیم در بحث پرداخت مالیات بر حقوق، وظیفه پرداخت‌کنندگان حقوق را در پرداخت مالیات به اداره امور مالیاتی محل پرداخت تعیین کرده است،

و آنچه مورد شکایت شاکی در دستورالعمل شماره ۵۰۶/۱۴۰۰/۲۰۰ مورخه ۱۴۰۰/۲/۲۱ (بندهای الف و ب) می‌باشد،

ایراد به اداره مالیاتی محل پرداخت است،

اما مقررات مورد شکایت ناظر به ادارات مستقل نیست بلکه مربوط به حقوق دفاتر، شعب و واحدهای وابسته است که حقوق آنها توسط واحد مرکزی پرداخت می‌شود.

بنابراین اداره مالیاتی صلاحیت‌دار همان اداره رسیدگی‌کننده به عملکرد است.

این همسان‌سازی فرآیند مالیات حقوق و مالیات عملکرد از حیث صلاحیت اداره مالیاتی،

مغایرتی با قوانین و مقررات ندارد.

رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی

رای هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری

نظر به اینکه مفاد ماده ۸۶ قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۶۶ با اصلاحات بعدی در بحث پرداخت مالیات بر حقوق، وظیفه پرداخت کنندگان حقوق را در کسر و پرداخت مالیات به اداره امور مالیاتی محل پرداخت بیان می‌نماید،

و آنچه مورد شکایت شاکی در دستورالعمل شماره ۵۰۶/۱۴۰۰/۲۰۰ مورخه ۱۴۰۰/۲/۲۱ (بندهای الف و ب) می‌باشد، ایراد به اداره مالیاتی محل پرداخت است،

و چون مقرره‌های مورد شکایت اصولاً ناظر به ادارات مستقل نیست بلکه مربوط به وابسته‌هاست و مقرر می‌دارد چون حقوق توسط واحد متبوع و مرکزی پرداخت می‌شود،

پس اداره مالیاتی صلاحیت‌دار برای مالیات حقوق و رسیدگی به اختلافات همان اداره مالیاتی رسیدگی‌کننده به عملکرد است،

و این استدلال مغایرتی با قوانین و مقررات ندارد،

بنابراین هیأت تخصصی مالیاتی بانکی:

به استناد بند ب ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲، رأی به رد شکایت صادر می‌نماید.

رأی صادره ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان می‌باشد.