ابطال تبصره ماده 7 آییننامه اجرایی تبصره 4 ماده 181 قانون مالیاتهای مستقیم
تاریخ سند: 1400/03/11
شماره سند: 10490
کد سند: م/تبصره ماده 7 آییننامه تبصره 4 ماده 181 قانون مالیاتهای مستقیم/1400/
وضعیت سند: معتبر
مرجع رسیدگی
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی
- آقای حسین عبداللهی
موضوع شکایت و خواسته
ابطال تبصره ماده 7 آییننامه اجرایی تبصره 4 ماده 181 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب وزرای دادگستری و امور اقتصادی و دارایی
گردش کار شکایت
- شاکی با تقدیم دادخواست، ابطال تبصره ماده 7 آییننامه اجرایی تبصره 4 ماده 181 را درخواست کرده است.
- ادعای شاکی:
مفاد تبصره ماده 7 آییننامه اجرایی، امکان بازرسی از سایر مکانهای خصوصی و اشیای شخصی بدون مجوز قضایی را ایجاد کرده و بنابراین مغایر اصول 22 و 25 قانون اساسی، ماده 181 قانون مالیاتهای مستقیم و ماده 55 آیین دادرسی کیفری است.
- متن مقرره مورد شکایت:
ماده 7: احکام اعزام هیأتها از طرف رئیس کل سازمان یا اشخاص مجاز صادر میشود و شامل:
- شماره و تاریخ حکم بازرسی
- موضوع حکم بازرسی
- مشخصات اعضای هیأت و سمت آنها
- نام مؤدی و حسب مورد شهرت کسبی وی
- تاریخ مراجعه هیأت
- نشانی محل مراجعه هیأت
تبصره: در اجرای مفاد این ماده، چنانچه محل مورد بازرسی منزل مسکونی باشد، نسبت به اخذ مجوز ورود و بازرسی از مرجع قضایی ذیربط اقدام خواهد شد.
- در پاسخ به شکایت، معاون حقوقی و امور مجلس وزارت دادگستری توضیح داده است که:
- بر اساس ماده 181 قانون مالیاتهای مستقیم، هیأتهای بازرسی مالیاتی با عضویت نماینده دادستان یا دادگستری برای کنترل دفاتر، اسناد و مدارک مؤدیان ایجاد شدهاند.
- تبصره ماده 7 صرفاً محدود به منزل مسکونی مؤدی است و سایر محلهای فعالیت مؤدی یا دفاتر وی نیازمند مجوز قضایی نیستند.
- ادعای شاکی مبتنی بر ماده 55 آیین دادرسی کیفری و اصل 22 قانون اساسی در این حوزه قابل تسری نیست، زیرا بحث مالیات، موضوعی غیر کیفری است و بازرسی در محل فعالیت مؤدی، با هدف نظارت مالیاتی و اجرای ماده 181 صورت میگیرد.
رأی هیأت عمومی
- تاریخ صدور رأی: 1400/03/11
- اعضا: رئیس و معاونین دیوان، رؤسا، مستشاران و دادرسان شعب
استدلال و نتیجه
- ماده 181 قانون مالیاتهای مستقیم مقرر میدارد:
«برای کنترل دفاتر، اسناد و مدارک مؤدیان اعم از دستی و مکانیزه، واحدی تحت عنوان واحد بازرسی مالیاتی ایجاد میشود که نسبت به اعزام هیأتهای بازرسی به اقامتگاه قانونی، محل فعالیت مؤدی و محل نگهداری دفاتر، اسناد و مدارک و تجهیزات اقدام مینماید و کلیه اطلاعات مالی مؤدیان را بررسی یا منتقل میکند.»
- بر اساس تبصره ماده 7 آییننامه اجرایی تبصره 4 ماده 181، اخذ مجوز قضایی تنها محدود به منزل مسکونی مؤدی شده است، در حالی که ماده 181 تمام مکانهای موضوع بازرسی را شامل میشود.
- نتیجه: تبصره ماده 7 آییننامه اجرایی مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392، مغایر با ماده 181 قانون مالیاتهای مستقیم تشخیص داده شد و ابطال میشود.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری: محمد مصدق