مازندران آمل خیابان طالقانی – مشاور رسمی مالیاتی وحید اکبری | 09113252050

ماده 14 قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی

ماده ۱۴ قانون مالیات بر سوداگری، نرخ مالیات را بر اساس ماده ۱۳۱ (۱۵ تا ۲۵ درصد) تعیین کرده است. وحید اکبری در این مطلب به دو نکته کلیدی اشاره می‌کند: اول اینکه برای جلوگیری از مالیات بر تورم، «عایدی ناشی از تورم» از سود کل کسر می‌شود. دوم اینکه برای بازدارندگی از سفته‌بازی سریع، معاملات زیر یک سال با ۱۰ درصد نرخ اضافه (جریمه) مشمول مالیات می‌شوند. این ماده همچنین امکان کسر زیان‌های معاملاتی از سودهای آینده و معافیت‌های سالانه معادل سقف حقوق را برای هر فرد پیش‌بینی کرده است.
تصویر وحید اکبری

وحید اکبری

فهرست مطالب

ماده 14 ق م س س


ماده ۱۴ – الحاق ماده ۴۸ به فصل اول باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم

ماده ۴۸ – احکام محاسبه مالیات بر عایدی سرمایه

در محاسبه مالیات بر عایدی سرمایه حاصل از انتقال دارایی‌های موضوع ماده (۴۶) این قانون، احکام زیر جاری است:

بند الف – عدم وجود صورتحساب الکترونیکی خرید

جزء ۱ – تعیین تاریخ تملک و قیمت خرید املاک و خودرو

در صورت عدم وجود صورتحساب الکترونیکی خرید:

1- تاریخ تملک دارایی‌های موضوع بندهای (1) و (2) ماده (۴۶) این قانون که بر اساس اسناد رسمی، تاریخ تملک آنها پیش از استقرار بستر اجرائی باشد، تاریخ درج‌شده در سند مذکور است و در غیر این صورت، تاریخ استقرار بستر اجرائی است.
همچنین قیمت خرید دارایی‌های مذکور، ارزش روز دارایی مطابق تبصره (۱) این ماده در تاریخ استقرار بستر اجرائی است.

جزء ۲ – تعیین قیمت خرید و دوره تملک طلا و ارز

2- قیمت خرید دارایی‌های موضوع بندهای (3) و (۴) ماده (۴۶) این قانون، ارزش روز موضوع تبصره (۱) این ماده برای دارایی‌های مذکور در پنج سال قبل از تاریخ صدور صورتحساب الکترونیکی فروش است.
همچنین دوره تملک دارایی‌های مذکور پنج سال در نظر گرفته می‌شود.

بند ب – وجود صورتحساب الکترونیکی خرید

جزء ۱ – مبنای قیمت خرید و دوره تملک

در صورت وجود صورتحساب الکترونیکی خرید:

1- آخرین صورتحساب‌های الکترونیکی خرید بر اساس تاریخ صدور (کمترین دوره تملک)، مبنای تعیین قیمت خرید و دوره تملک دارایی‌های موضوع بندهای (3)، (4) و (۵) خواهد بود.
صورتحساب الکترونیکی خرید برای معاوضه دارایی‌های موضوع بندهای (3)، (4) و (5) ماده (۴۶) این قانون که مطابق بند «چ» ماده (۱۶ مکرر) قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان صادر شده، به عنوان آخرین صورتحساب الکترونیکی خرید موضوع این جزء در نظر گرفته نمی‌شود.

جزء ۲ – دارایی با دوره تملک بیش از سه سال

2- در صورتی که دوره تملک دارایی‌های موضوع بندهای (۳) و (4) ماده (۴۶) این قانون بیش از سه سال باشد، ارزش روز موضوع تبصره (۱) این ماده در سه سال قبل یا مبلغ مندرج در صورتحساب الکترونیکی خرید، هر کدام بیشتر باشد، مبنای محاسبه عایدی سرمایه است.

جزء ۳ – معاوضه دارایی‌های هم‌نوع

3- معاوضه دارایی‌های موضوع بندهای (۳)، (۴) و (5) ماده (۴۶) این قانون متعلق به هر شخص غیرتجاری بالای هجده سال با دارایی دیگری از مصادیق همان بند با رعایت موازین شرعی، در صورت صدور صورتحساب الکترونیکی، مشمول مالیات بر عایدی سرمایه نمی‌باشد.

بند ج – بیش‌اظهاری قیمت فروش

در صورتی که بیش‌اظهاری طرفین معامله در خصوص قیمت فروش بر اساس اسناد مثبته از قبیل ارزش روز دارایی موضوع تبصره (۱) این ماده، برای سازمان محرز شود و انتقال‌دهنده مشمول مالیات بر عایدی سرمایه نباشد،
مبنای تعیین قیمت خرید برای محاسبه عایدی سرمایه در انتقال بعدی، حسب مورد ارزش روز دارایی موضوع تبصره (۱) این ماده است.

بند د – کم‌اظهاری یا معامله محاباتی

در صورتی که کم‌اظهاری طرفین معامله در خصوص قیمت فروش بر اساس اسناد مثبته برای سازمان محرز شود یا انتقال به صورت محاباتی انجام شده باشد،
مبنای تعیین قیمت خرید برای محاسبه عایدی سرمایه در انتقال بعدی، حسب مورد ارزش روز دارایی موضوع تبصره (۱) این ماده است.

بند هـ – اثر دوره تملک بر تخفیف مالیاتی

در صورتی که دوره تملک دارایی‌های موضوع ماده (۴۶) این قانون:

  • کمتر از دو سال باشد، تخفیف موضوع تبصره (2) ماده (۴۹) این قانون لحاظ نمی‌شود.
  • بیشتر از دو و کمتر از پنج سال باشد، صرفاً نیمی از تخفیف فوق از عایدی سرمایه مشمول مالیات کسر می‌شود.

بند و – انتقال بلاعوض و درآمد اتفاقی

مبنای محاسبه درآمد اتفاقی دارایی‌های موضوع بندهای (1) و (۲) ماده (۴۶) این قانون که به صورت بلاعوض منتقل شده‌اند و دارایی‌های موضوع بندهای (۳) و (4) ماده (۴۶) این قانون که به صورت بلاعوض به سایر اشخاص غیرتجاری منتقل شده‌اند، حسب مورد ارزش روز موضوع تبصره (۱) این ماده است.
ارزش مذکور در حکم قیمت خرید برای محاسبه عایدی سرمایه در انتقال بعدی است.

بند ز – انتقال‌هایی بدون اظهار قیمت

در مواردی نظیر انتقال به صورت ارث که قیمت انتقال توسط طرفین اظهار و تأیید نشده باشد،
مبنای تعیین قیمت خرید برای محاسبه عایدی سرمایه در انتقال بعدی، حسب مورد ارزش روز دارایی موضوع تبصره (۱) این ماده است.

این حکم در خصوص املاک متعلق به اعضای تعاونی‌های مسکن که قبل از دریافت گواهی اتمام عملیات ساختمانی پیش‌خرید و پس از دریافت گواهی اتمام عملیات ساختمانی تملک شده‌اند نیز جاری است.

تبصره ۱ – تعیین ارزش روز دارایی‌ها

ارزش روز دارایی‌های موضوع ماده (۴۶) این قانون به شرح زیر تعیین می‌شود:

بند ۱ – املاک

1- ارزش روز دارایی‌های موضوع بند (۱) ماده (۴۶) حسب مورد بر اساس قیمت روز دارایی موضوع ماده (۶۴) این قانون یا ارزش روز تعیین‌شده مطابق تبصره (۵) ماده (۹۳) این قانون تعیین می‌شود.
قیمت روز دارایی موضوع ماده (۶۴) بر اساس قیمت اظهاری در صورتحساب الکترونیکی خرید یا فروش و تغییرات شاخص قیمت مصرف‌کننده در طول دوره تملک تعیین می‌شود.

بند ۲ – خودرو

2- ارزش روز دارایی‌های موضوع بند (۲) ماده (۴۶) بر مبنای قیمت مندرج در صورتحساب‌های الکترونیکی دارایی‌های مشابه، قیمت اظهاری، تغییرات شاخص قیمت مصرف‌کننده و مأخذ موضوع ماده (۲۸) قانون مالیات بر ارزش افزوده تعیین می‌شود.

بند ۳ – طلا و ارز

3- ارزش روز دارایی‌های موضوع بندهای (۳) و (۴) ماده (۴۶) بر اساس قیمت هر گرم طلای هجده عیار و قیمت هر یورو اعلامی توسط بانک مرکزی تعیین می‌شود.
قیمت هر یورو بر اساس نرخ موضوع بند «الف» ماده (۴۴) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین می‌شود.

آیین‌نامه اجرائی این تبصره حداکثر ظرف شش ماه توسط سازمان تهیه می‌شود و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

تبصره ۲ – دارایی بدون صورتحساب در پنج سال ابتدایی

در صورت عدم وجود صورتحساب الکترونیکی خرید دارایی‌های موضوع بندهای (۳) و (4) ماده (۴۶) این قانون،
تاریخ تملک دارایی‌های مذکور در پنج سال ابتدایی پس از استقرار بستر اجرائی، تاریخ استقرار بستر اجرائی و قیمت خرید، ارزش روز دارایی در همان تاریخ خواهد بود.

تبصره ۳ – مبنای قیمت فروش در کم‌اظهاری

مبنای تعیین قیمت فروش برای محاسبه عایدی سرمایه حاصل از انتقال دارایی مشمول حکم بند «د» این ماده، ارزش اظهاری طرفین در صورتحساب الکترونیکی خواهد بود.
در این حالت زیان سرمایه موضوع تبصره (8) ماده (۴۹) این قانون قابل استهلاک نیست.

تبصره ۴ – مبنای محاسبه درآمد ماده ۱۲۴

مبنای محاسبه درآمد موضوع ماده (۱۲۴) این قانون در موارد بندهای «ج»، «د» و «هـ» این ماده، حسب مورد ارزش روز دارایی موضوع تبصره (۱) این ماده است.

تبصره ۵ – مبنای محاسبه طلا و ارز

در محاسبه عایدی سرمایه انتقال دارایی‌های موضوع بندهای (۳) و (۴) ماده (۴۶) این قانون،
به‌ترتیب معادل گرمی طلای هجده عیار و معادل یورویی دارایی‌ها بر اساس ارزش روز دارایی موضوع تبصره (۱) این ماده ملاک عمل قرار می‌گیرد.


سوالات ماده 14 قانون مالیات بر سوداگری و سفته بازی

اگر در بورس یا طلا ضرر کنیم، این ضرر مالیات سال‌های بعد را کم می‌کند؟

بله، طبق تبصره ۸ ماده ۱۴، زیان سرمایه هر شخص از مجموع عایدی همان سال یا سال‌های بعد قابل استهلاک (کسر) است.

آیا نرخ مالیات برای همه دارایی‌ها (طلا، مسکن، خودرو) یکسان است؟

بله، نرخ پایه طبق ماده ۱۳۱ است، اما تفاوت در نحوه محاسبه عایدی (ماده ۱۳) و جریمه‌های مربوط به دوره نگهداری (تبصره ۱ ماده ۱۴) است.

منظور از معافیت ۱۰ برابری املاک غیرمسکونی چیست؟

برای املاک تجاری و مغازه‌ها، اگر بیش از ۲ سال نگهداری شوند، تا سقف ۱۰ برابر معافیت سالانه حقوق (ماده ۸۴) از سود آن‌ها کسر و مابقی مشمول مالیات می‌شود.

تشخیص وضعیت مودی در قانون سوداگری

راهنمای کسر تورم و محاسبه نرخ نهایی مالیات سوداگری

  1. محاسبه سود کل

    تفاضل قیمت فروش و قیمت خرید اولیه را به دست آورید.

  2. اعمال ضریب تورم

    قیمت خرید خود را بر اساس شاخص تورم اعلامی بانک مرکزی به‌روز کنید. مابه‌التفاوت قیمت خرید قدیمی و قیمت به‌روز شده، همان «عایدی ناشی از تورم» است که نباید بابت آن مالیات بدهید.

  3. استخراج سود مشمول مالیات

    عایدی ناشی از تورم را از سود کل کسر کنید. عدد باقی‌مانده «سود واقعی» شماست.

  4. تعیین نرخ بر اساس دوره نگهداری

    اگر دارایی را بیش از یک سال نگه داشته‌اید، نرخ ۱۵ تا ۲۵ درصد؛ و اگر کمتر از یک سال است، نرخ ۲۵ تا ۳۵ درصد را بر سود واقعی اعمال کنید.

خدمات تخصصی مالیاتی

مشاوره مالیاتی و سامانه مؤدیان

راهکار تخصصی برای مالیات، سامانه مؤدیان، دفاع مالیاتی، تنظیم لوایح و مشاوره حرفه‌ای کسب‌وکارها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *