مشخصات سند آییننامه اجرایی ماده ۱۶۵ قانون مالیاتهای مستقیم
تاریخ سند: 1368/05/05
شماره سند: 46754/ت438هـ
وضعیت سند: معتبر
امضا کننده: نخست وزیر (میر حسین موسوی)
آییننامه اجرایی ماده ۱۶۵ قانون مالیاتهای مستقیم
موضوع: کسر خسارات وارده از درآمد مشمول مالیات بر اثر حوادث و سوانح
هیأت وزیران در جلسه مورخ 1368/03/30 بنا به پیشنهاد شماره 30/4/7927/23377 مورخ 1367/08/16 وزارت امور اقتصادی و دارائی، آییننامه اجرائی ماده 165 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366/12/03 را به شرح زیر تصویب نمودند:
ماده ۱ – کسر خسارت برای مودیان دارای دفاتر قانونی
ماده 1-
در مورد مودیانی که طبق مقررات قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفندماه 1366 دفاتر نگهداری مینمایند و درآمد مشمول مالیات آنان از طریق رسیدگی به دفاتر و اسناد و مدارک تشخیص داده میشود، میزان خسارت وارده طبق شرایط مقرر در فصل هزینههای قابل قبول و استهلاکات قانون یادشده تعیین و از درآمد مشمول مالیات آن سال و سالهای بعد قابل کسر خواهد بود.
تبصره ۱ – تقدم استهلاک زیان سنوات قبل بر کسر خسارت
تبصره 1-
در مواردی که زیان سالهای قبل طبق مقررات مربوط قابل استهلاک است، خسارت مذکور در این ماده پس از کسر زیان مزبور قابل کسر از درآمد مشمول مالیات خواهد بود.
تبصره ۲ – مرجع رسیدگی به اختلافات خسارت
تبصره 2-
مرجع رسیدگی به اختلافات حاصله در مورد خسارت وارده موضوع این ماده کمیسیونهای مقرر در مواد 3 و 4 این آییننامه حسب مورد میباشند.
ماده ۲ – کسر خسارت در تشخیص علیالرأس
ماده 2-
در مواردی که درآمد مشمول مالیات طبق مقررات مربوط از طریق علیالراس تشخیص داده میشود، خسارت وارده طبق مقررات مواد 3 و 4 و 5 این آییننامه تعیین و از درآمد مشمول مالیات آن سال و سالهای بعد قابل کسر خواهد بود.
ماده ۳ – تعیین خسارت در صورت بروز حادثه در یک منطقه
ماده 3-
در مواردی که خسارت به یک منطقه از کشور وارد گردد:
بند (الف) – خسارت در محدوده یک بخش
الف-
چنانچه منطقه خسارتدیده واقع در محدوده یک بخش باشد، میزان خسارت وارده توسط کمیسیونی مرکب از بخشدار، یک نفر نماینده اداره کل امور اقتصادی و دارائی استان و یک نفر معتمد محل به انتخاب و معرفی شورای بخش و در غیاب شورای مزبور به انتخاب و معرفی دادستان استان تعیین و اعلام خواهد شد.
بند (ب) – خسارت در محدوده یک شهر
ب-
چنانچه منطقه خسارتدیده واقع در محدوده یک شهر باشد، میزان خسارت وارده توسط کمیسیونی مرکب از یک نفر نماینده وزارت امور اقتصادی و دارائی، یک نفر نماینده فرماندار محل و یک نفر نماینده دادستان استان تعیین و اعلام خواهد شد.
ماده ۴ – تعیین خسارت برای مودی یا مودیان خاص
ماده 4-
در مواردی که خسارت به مودی یا مودیان خاصی وارد گردد، میزان خسارت توسط کمیسیونی مرکب از یک نفر نماینده وزارت امور اقتصادی و دارائی، یک نفر نماینده بیمه به انتخاب و معرفی بیمه مرکزی ایران در تهران و در شهرستانها در صورت عدم وجود شعبه یا نمایندگی بیمه مرکزی، نماینده شرکت بیمه ایران و یک نفر قاضی دادگستری در تهران به انتخاب و معرفی وزارت دادگستری و در شهرستانها به انتخاب و معرفی رئیس دادگستری محل تعیین و اعلام خواهد شد.
ماده ۵ – مهلت و نحوه ارائه درخواست خسارت
ماده 5-
مودی مکلف است ظرف شش ماه از تاریخ وقوع حادثه و سانحه، درخواست خود را همراه با مدارکی که در اختیار دارد به حوزه مالیاتی محل وقوع حادثه تسلیم نماید. حوزه مالیاتی مکلف است ظرف یک ماه درخواست مودی و مدارک ارائه شده را به کمیسیونهای مذکور در مواد 3 و 4 حسب مورد ارسال دارد و کمیسیونهای یاد شده حداکثر ظرف شش ماه با بررسی اسناد و مدارک ارائه شده و اطلاعات مکتسبه، میزان خسارت وارده را تعیین و اعلام نمایند.
تبصره ۱ – لزوم دعوت مودی برای حضور در کمیسیون
تبصره 1-
دعوت از مودی جهت حضور در کمیسیونهای فوق الزامی است و عدم حضور وی در جلسه مانع رسیدگی و اعلام نظر کمیسیون نخواهد بود.
تبصره ۲ – اعتبار نظر کمیسیون
تبصره 2-
نظر کمیسیونهای مزبور به اکثریت آراء معتبر است.
ماده ۶ – تعیین خسارت بر اساس اعلام فرمانداری
ماده 6-
در مواردی که خسارت وارده به یک منطقه از کشور باشد، در صورتی که فرمانداری محل اقدام به اعلام اشخاص خسارتدیده به اداره امور اقتصادی و دارائی نماید، کمیسیونهای مقرر در ماده 3 این آییننامه طبق مقررات ماده 5 و تبصرههای ذیل آن براساس اعلام فرمانداری رسیدگی و نسبت به تعیین میزان خسارت وارده اقدام خواهند نمود.
ماده ۷ – نحوه کسر خسارت در منابع مختلف درآمدی
ماده 7-
در صورتی که خسارت وارده مربوط به فعالیت شغلی مودی موضوع منابع فصلهای دوم و چهارم و پنجم از باب سوم قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفندماه 1366 باشد، حسب مورد از درآمد مشمول مالیات منابع مربوط در آن سال و سالهای بعد قابل کسر است و در صورت ترک شغل، خسارت وارده از درآمد مشمول مالیات سایر منابع درآمد باب مذکور قابل کسر است.
امضا و مرجع تصویب
میرحسین موسوی
نخست وزیر
توضیح الحاقی (رأی دیوان عدالت اداری)
بر اساس دادنامه شماره 140109970905811998 مورخ 1401/09/22 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، بازه زمانی «شش ماه» تعیین شده در صدر ماده 5 ابطال میگردد.
طبق ماده ۱۶۵، خسارت وارده به دارایی مودی (در صورتی که بیمه نباشد یا مازاد بر بیمه باشد) از درآمد مشمول مالیات کسر میشود. این به معنای بخشودگی کل مالیات نیست، بلکه سود شما با کسر این هزینه کاهش مییابد.
صورتجلسه مقامات انتظامی، گزارش آتشنشانی، تاییدیه فرمانداری یا ستاد بحران و در صورت لزوم آرای دادگاهها برای تایید میزان خسارت الزامی است.
طبق آییننامه، مازاد خسارت میتواند از درآمد مشمول مالیات سالهای بعد (تا مستهلک شدن کامل زیان) کسر گردد.
مراحل قانونی ثبت خسارت حوادث در سامانه مالیاتی
- اطلاعرسانی سریع به واحد مالیاتی
حداکثر ظرف مهلت مقرر در قانون (معمولاً بلافاصله پس از وقوع حادثه)، اداره امور مالیاتی مربوطه را کتباً از وقوع حادثه مطلع کنید.
- جمعآوری گواهیهای دولتی
مستندات رسمی را از نهادهای مرتبط (فرمانداری، آتشنشانی یا کارشناسان رسمی دادگستری) که میزان دقیق ریالی خسارت را برآورد کردهاند، دریافت کنید.
- ارائه مدارک به هیأتهای حل اختلاف
پرونده خود را جهت تایید نهایی و کسر از درآمد مشمول مالیات به هیأت موضوع ماده ۱۶۵ ارجاع دهید.
- اعمال زیان در اظهارنامه
در اولین اظهارنامه عملکرد پس از حادثه، مبلغ تایید شده را در بخش «زیانهای مورد تایید» درج کنید تا مالیات شما کاهش یابد.