دسته: دستورالعمل ها

تاریخ سند: 1374/02/09
شماره سند: 5932
وضعیت سند: –

*دستورالعمل وصول مالیات مقطوع عملکرد 1373 مشاغل

توافقنامه مورخ 9/2/1374 بمنظور گسترش و توسعه فرهنگ مالیاتی و فراهم نمودن بستر و زمینه‌های تشخیص بر مبنای خوداظهاری و کاهش اختلافات مالیاتی و وقفه‌های زمانی و همچنین کاهش هزینه‌های وصول و ایجاد فرصت‌های مناسب برای مؤدیان محترم و برقراری تفاهم با آنان و رعایت اصل عدالت مالیاتی و با توجه به درخواست‌های شماره 413/31/ح مورخ 21/1/74 و 794/229/ه مورخ 30/1/74 مجامع، جلسه‌ای در ساعت 8:30 روز شنبه مورخ 9/2/74 در وزارت امور اقتصادی و دارایی با حضور هیئت رئیسه محترم مجامع امور صنفی تشکیل و پس از بحث و بررسی و تبادل نظر پیرامون موضوع و بنا به اختیارات حاصله از تبصره 6 ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم 3/12/66 و اصلاحیه‌های بعدی آن به شرح زیر اتخاذ تصمیم گردید:

الف) راجع به 39 صنف موضوع دستورالعمل شماره 69306 مورخ 24/12/73 وزارتی، دستورالعمل یاد شده عیناً مورد اقدام قرار گیرد.

ب) سایر مؤدیان مالیاتی مشمول تبصره 5 ماده 100 قانون مالیات‌های مستقیم در صورتی که برای عملکرد سال 1373 خود ظرف مهلت مقرر (لغایه 31/2/74) اظهارنامه مالیاتی همراه با تصویر صفحه اول شناسنامه تسلیم و درآمد مشمول مالیات را به شرح زیر ابراز و مالیات متعلقه را پرداخت نمایند، از تسهیلات این توافقنامه برخوردار خواهند بود:

1- در صورتی که قطعی بودن مالیات عملکرد سال 1372، به شرح زیر عمل خواهد شد:
تا 5,000,000 ریال درآمد مشمول مالیات پس از کسر بخشودگی با افزایش 30%
بیش از 5,000,000 ریال درآمد مشمول مالیات پس از کسر بخشودگی با افزایش 40%

2- در صورتی که برای عملکرد سنوات 1370 لغایت 1372 مؤدیان برگ تشخیص مالیات صادر گردیده ولی قطعی نشده باشد، حسب مورد ابتدا از طریق توافق با ممیز کل یا طرح در هیئت حل اختلاف مالیاتی به‌صورت خارج از نوبت، مالیات سنوات مذکور قطعی و سپس طبق بند 1 اقدام گردد.

3- در صورتی که برای عملکرد سال 1370 به بعد برگ تشخیص مالیات صادر نگردیده باشد ابتدا مالیات سنوات لغایت 1372 به شرح زیر قطعی و سپس طبق بند 1 اقدام گردد:
1/3 مالیات عملکرد سال 1370 با 10% افزایش نسبت به مالیات قطعی شده عملکرد سال 1369
2/3 مالیات عملکرد سال 1371 با 20% افزایش نسبت به مالیات قطعی شده عملکرد سال 1370
3/3 مالیات عملکرد سال 1372:
تا مبلغ 1,000,000 ریال اصل مالیات قطعی شده عملکرد سال 1371 با افزایش 35%
بیش از 1,000,000 ریال تا 2,000,000 ریال و بیش از 2,000,000 ریال تا 5,000,000 ریال با افزایش 50%
و بیش از 5,000,000 ریال با افزایش 60%

تبصره 1: مشمولین بندهای 2 و 3 در صورتی می‌توانند از تسهیلات این توافقنامه استفاده نمایند که نسبت به پرداخت مالیات یا ترتیب پرداخت مالیات متعلق به سنوات فوق‌الذکر اقدام نمایند.

تبصره 2: در خصوص مؤدیانی که علیرغم تسهیلات به‌عمل‌آمده، وظیفه قانونی خود را در رابطه با تسلیم اظهارنامه مالیاتی انجام ندهند و همچنین به منظور اجرای عدالت مالیاتی، مأمورین تشخیص ذیربط نسبت به تشخیص مالیات عملکرد سال 1373 و سنوات قبل این‌گونه مؤدیان با اولویت دادن به پرونده‌های با درآمد بالاتر از تاریخ 1/3/1373 اقدام نموده و در اسرع وقت به قطعیت رسانیده و به حیطه وصول درآورند. ضمناً با این قبیل مؤدیان در زمینه بخشودگی جرائم و تقسیط مالیات هیچگونه مساعدتی به عمل نخواهد آمد.

ج: وزارت امور اقتصادی و دارایی با توجه به اهمیت موضوع خوداظهاری، درآمد ابرازی در اظهارنامه تسلیمی موضوع بند (ب) را به دیده احترام و اطمینان نگریسته و آن را به عنوان درآمد قطعی عملکرد سال 1373 تلقی خواهد نمود، مگر آنکه با دستیابی به اسناد و مدارک مثبته مشخص گردد که درآمد واقعی مؤدی بیش از 20% از درآمد ابرازی وی مغایرت داشته است. در این صورت امر قطعیت مالیات از شمول توافق خارج و حوزه‌های مالیاتی رأساً برابر مقررات نسبت به تعیین درآمد مشمول مالیات و مطالبه مالیات اقدام خواهند نمود.

همچنین در مواردی که براساس قرائن و شواهد مشابه مشخص گردد که اختلاف درآمد مشمول مالیات ابرازی و واقعی مؤدی بیش از 20% می‌باشد لازم است با هماهنگی اتحادیه یا مجمع ذیربط برابر مقررات نسبت به تعیین درآمد مشمول مالیات و مطالبه مالیات متعلقه اقدام گردد.

ضمناً چنانچه به دلایل مستند، درآمد مؤدی در سال عملکرد 73 نسبت به سال قبل کاهش فاحش یافته باشد این‌گونه مؤدیان می‌توانند اظهارنامه عملکرد سال 73 خود را با توجه به دلایل فوق‌الذکر در موعد مقرر تسلیم نمایند تا طبق مقررات مورد رسیدگی قرار گیرد.

د: مؤدیانی که مالیات مندرج در اظهارنامه عملکرد سال 1373 خود را براساس این توافقنامه نقداً پرداخت نمایند.

تاریخ سند: 1374/08/17
شماره سند: 4/9430/46722
وضعیت سند: –

مالیات علی الحساب بساز بفروشی

اداره کل امور اقتصاد و دارایی استان …………… شورای عالی مالیاتی
اداره کل امور مالیاتی …………… هیأت عالی انتظامی مالیاتی
دفتر …………… دادستانی انتظامی مالیاتی
دانشکده امور اقتصادی

نظر به اینکه در اجرای دستورالعمل شماره 8138/546/5/20 مورخ 26/02/1373 و نحوه وصول مالیات علی‌الحساب بساز و بفروشی، به کرات مشکلاتی مطرح و مأمورین تشخیص مالیات با استنباط‌های گوناگون، رویه‌های مختلفی را اعمال می‌نمایند و این امر موجب کندی جریان امور و بعضاً منجر به عدم صدور به‌موقع گواهی موضوع ماده 187 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند 1366 و اصلاحیه بعدی آن می‌گردد؛ لذا به‌منظور رفع مشکلات موجود و ایجاد سهولت بیشتر در امر وصول مالیات علی‌الحساب مزبور، و بنا به اختیار ناشی از ماده 163 قانون مذکور، مقرر می‌دارد:

1- اشخاص حقیقی

اعم از اینکه شغل آنان بساز و بفروشی بوده یا طبق مقررات تبصره ذیل ماده 77 قانون یاد شده بساز و فروش تلقی گردند:

درآمد مشمول مالیات بساز و بفروشی از مأخذ ارزش معاملاتی اعیانی حسب محل وقوع ملک به شرح زیر، با اعمال ضریب مالیاتی مندرج در آخرین جدول ضرایب مالیاتی تعیین، و مالیات علی‌الحساب مورد نظر با رعایت بخشودگی مقرر در ماده 101 و تبصره ذیل آن، طبق نرخ‌های مقرر در ماده 131 اصلاحی محاسبه و پس از کسر مالیات نقل و انتقال مربوط به اعیان مورد معامله، وصول شود:

الف) املاک واقع در محدوده جغرافیایی مناطق 2 ، 3 ، 6 ، 7 و قسمت غربی مسیل لویزان از مناطق 1 ، 4 و 8 شهرداری تهران:
از مأخذ 6 برابر ارزش معاملاتی اعیان ملک مورد معامله

ب) املاک واقع در محدوده جغرافیایی مناطق 5 ، 9 ، 10 ، 11 ، 12 ، 13 ، 14 و قسمت شرقی مسیل لویزان از مناطق 1 ، 4 و 8 شهرداری تهران:
از مأخذ 5 برابر ارزش معاملاتی اعیان ملک مورد معامله

ج) املاک واقع در محدوده جغرافیایی مناطق 15 ، 16 ، 17 ، 18 ، 19 و 20 شهرداری تهران:
از مأخذ 4 برابر ارزش معاملاتی اعیان ملک مورد معامله

د) املاک واقع در مراکز استان‌ها: از مأخذ 5 برابر
و در سایر نقاط کشور: از مأخذ 4 برابر ارزش معاملاتی اعیان ملک مورد معامله
(مشروط بر آنکه بیش از ارزش معاملاتی اعیان مشابه در تهران نباشد. در صورت تجاوز، حداکثر تا ارزش معاملاتی مشابه تهران منظور خواهد شد.)

توضیح: در مورد انتقال یک واحد مسکونی یا دو واحد کسبی طی یک سال، مالیات علی‌الحساب قابل وصول نیست؛ لیکن در مورد انتقال واحدهای بعدی ظرف همان سال، مالیات علی‌الحساب با احتساب واحد یا واحدهای قبلی وصول خواهد شد.

2- سازندگان برج‌ها و شهرک‌ها

در مورد اشخاص حقیقی که به ساخت و فروش برج‌ها، شهرک‌ها و مجتمع‌های بیش از سه واحد (مسکونی یا تجاری) مبادرت می‌نمایند:

درآمد مشمول مالیات از مأخذ 10 برابر ارزش معاملاتی بنای احداثی مورد معامله با اعمال ضریب مالیاتی مندرج در آخرین جدول ضرایب مالیاتی تعیین و با رعایت بخشودگی ماده 101 و تبصره ذیل آن، مالیات علی‌الحساب طبق نرخ‌های مقرر در ماده 131 اصلاحی محاسبه و وصول گردد.

3- اشخاص حقوقی

در مورد اشخاص حقوقی، معادل 15% ارزش معاملاتی اعیان ملک مورد معامله به عنوان مالیات علی‌الحساب توسط حوزه‌های مالیاتی ذی‌ربط وصول گردد.

بدیهی است حوزه‌های مالیاتی محل شغل، یا محل سکونت، یا محل اقامتگاه قانونی اشخاص (حسب مورد) موظف‌اند بموقع و طبق مقررات قانونی مربوط، پرونده امر را رسیدگی و نسبت به تشخیص درآمد سالانه حاصل از فعالیت‌های بساز و بفروشی مؤدیان و مطالبه مالیات متعلقه با منظور نمودن مالیات‌های علی‌الحساب وصول‌شده اقدام نمایند.

داریوش ایران‌بُدی
معاون درآمدهای مالیاتی

تاریخ سند: 1374/09/01
شماره سند: 30/4/9777/45618
وضعیت سند: –
امضا کننده: معاون درآمدهای مالیاتی (داریوش ایران بدی)

*دستورالعمل درخصوص کنترل قبوض مالیاتی

پیرو دستورالعمل شماره 63000 مورخ 11/12/72، چون طبق اطلاعات دریافتی مواردی از جعل قبوض مالیاتی توسط افراد خاطی گزارش شده است، بنابراین به منظور جلوگیری از تکرار چنین مواردی مقتضی است به ممیزین کل مالیاتی تاکید فرمایند که ضمن نظارت کامل بر نحوه عمل حوزه‌های ابواب جمعی خود به ممیزین مالیاتی ذیربط توجه دهند که در صورت هرگونه تردید نسبت به اصالت قبوض ارسالی از بانک (مانند مخدوش بودن پرفراژ، تاریخ پرداخت، نام و نام خانوادگی تحویلدار، مهر دریافت شد و …) ضمن اعلام مراتب به اداره کل متبوع از انجام تقاضای مودی یا وکیل وی نیز تا تعیین تکلیف نهایی و روشن شدن موضوع خودداری نمایند.

همچنین به منظور کنترل بیشتر قبوض دریافتی از بانک ضروری است کلیه قبوض صادره توسط حوزه‌های مالیاتی مرتباً در فرم نمونه پیوست به صورت خوانا در دو نسخه تنظیم و در پایان وقت اداری هر روز پس از مهر و امضاء ممیز کل مربوطه به دفتر اداره کل تحویل شود تا از طریق سیستم کامپیوتری مستقر در حسابداری ادارات، کنترل‌های لازم اعمال گردد.

مسئولیت حسن اجرای مفاد این بخشنامه به عهده آقایان مدیران کل است.

داریوش ایرانبدی
معاون درآمدهای مالیاتی

تاریخ سند: 1375/09/22
شماره سند: 44276
وضعیت سند: –
امضا کننده: معاون درآمدهای مالیاتی (داریوش ایران بدی)

*دستورالعمل ارشادی کادر تشخیص و نمایندگان هیاتهای حل اختلاف مالیاتی

پیرو بخشنامه شماره 38006- 17/8/75 نظر به اینکه حل و فصل سریع پرونده های مالیاتی مورد اختلاف و نهایتاً قطعیت مالیاتی و مختومه شدن پرونده های مذکور در حداقل زمان ممکن و وصول هرچه سریعتر مالیاتها از اهم موضوعات مورد توجه این معاونت می‌باشد، لذا مقرر می‌شود بمنظور اجتناب از صدور قرارهای مکرر و تأخیر در امور و سرانجام نیل به اهداف فوق، ضمن تشریک مساعی کامل و همه جانبه با اداره کل امور هیاتهای حل اختلاف مالیاتی جداً مراقبت و نظارت نماینده کلیه حوزه‌های مالیاتی ابوابجمعی آن اداره کل موارد ذیل را بدقت رعایت نمایند.

1- گزارش رسیدگی پرونده‌های مالیاتی بنا به مقررات و آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌های مالیاتی الزاما” باید از هر جهت واضح و صریح و بدون ابهام و مستدل و موجّه باشد، بدین معنی که اگر درآمد مشمول مالیات از طریق قبول دفاتر و رسیدگی به آنها و برگشت برخی از اقلام هزینه یا تغییر ارزیابی کالا و مواد ابتدا یا انتهای دوره مالی مربوطه و … تشخیص شده است، دلایل و مستندات قانونی غیرقابل قبول بودن هریک از اقلام هزینه و تغییر ارزیابی و … باید در گزارش رسیدگی در کنار اقلام مزبور بطور کامل و واضح درج شده باشد. چنانچه در گزارش به ضمائمی اشاره و عطف می‌شود، آن ضمائم جزء لاینفک گزارش محسوب و باید غیرمخدوش، بدون خط خوردگی، دارای توضیحات کافی، ممضی به امضاء مأمورین تشخیص ذیربط و دارای شماره ثبت اندیکاتور باشد.

درصورتیکه درآمد مشمول مالیات از طریق علی‌الراس تشخیص شده است، دلایل و مستندات قانونی تشخیص علی‌الراس (یکی از بندهای سه‌گانه ماده 97 قانون مالیاتهای مستقیم) در گزارش رسیدگی درج و به ترتیبی که در ماده 98 مقرر شده دلایل انتخاب نوع قرینه و نحوه تعیین میزان آن با توجیهات کافی در گزارش قید گردد و در مورد ضریب اعمال شده نیز صفحه و ردیف جدول ضرائب مالیاتی سال مربوطه بطور کامل در گزارش منعکس شده باشد.

و در هر حال اوراق پرونده‌هایی که برای طرح در هیئت حل اختلاف مالیاتی ارسال می‌شود باید به ترتیب تاریخی ثبت و ضبط پرونده‌ها برگ‌شمار باشند. مسئولین تحویل پرونده‌ها و متعاقباً کارشناسان مالیاتی اداره کل امور هیاتهای حل اختلاف مالیاتی منبعد قبل از طرح پرونده‌ها در هیئت حل اختلاف آنها را بازبینی و در صورتیکه واجد اوصاف و مشخصات مشروحه فوق نباشند، آنها را برای رفع نواقص و تکمیل به حوزه مالیاتی اعاده خواهند نمود و در اینصورت مسئولیت تأخیر رسیدگی و صدور رأی به عهده مأمورینی است که وظایف قانونی خود را در موارد مذکوره فوق بدرستی انجام نداده‌اند.

2- قید این مطلب که پرونده در چه هیئتی (بدوی، تجدیدنظر، همعرض موضوع ماده 257 و …) مطرح می‌شود روی فرم دعوتنامه حضور در جلسه هیئت حل اختلاف ضروری است.

3- پرونده‌های مالیاتی مورد اختلاف باید دو روز اداری قبل از تاریخ تشکیل جلسه هیئت حل اختلاف به مسئول ذیربط در اداره کل مزبور تحویل شود. بدیهی است آن اداره کل از تحویل پرونده‌ها زودتر یا دیرتر از موعد مذکور خودداری خواهد نمود.

4- مستنداً به ماده 246 قانون مالیاتهای مستقیم و ماده 26 آیین‌نامه سازمان تشخیص و بخشنامه شماره 38006-17/8/75 مأمورین ذیربط باید در جلسه هیئت حل اختلاف مالیاتی حاضر و اقدامات خود را توجیه و پاسخگوی سؤالات هیئت حل اختلاف که در مقام رسیدگی به اعتراضات و ادعاهای مودی از آنها می‌کند باشند، در غیر اینصورت هرگاه بعلت عدم حضور آنها امکان صدور رأی یا قرار صحیح و موافق قانون فراهم نشود مطابق مفاد بخشنامه فوق‌الاشاره قرار تجدید وقت به علت عدم حضور مأمور صادر خواهد شد و مسئولیت تعویق رسیدگی و صدور رأی یا قرار قانونی به عهده مأمورینی خواهد بود که در جلسه حاضر نشده‌اند.

5- در مورد مالیاتهای تکلیفی موضوع ماده 104 که جنبه علی‌الحساب دارد، مالیات مطالبه شده در حقیقت مالیات گیرندگان وجوه مذکور در ماده یادشده است و بهمین لحاظ لازم است در گزارش مبنای مطالبه مالیاتهای موصوف، مشخصات دریافت‌کنندگان وجوه تصریح گردد، در غیر این صورت هیئت حل اختلاف قرار رفع نقص بعهده حوزه مالیاتی که این نوع مالیاتها را مطالبه کرده است صادر خواهد نمود.

6- در مورد مطالبه مالیات حقوق نیز با رعایت قانون و مفاد بخشنامه‌های صادره، هویت دریافت‌کنندگان حقوق باید در گزارش مشخص و نحوه محاسبات کاملاً روشن باشد والا هیئت حل اختلاف مطابق قسمت اخیر بند 5 اقدام می‌نماید.

7- نظر به اهمیت پرونده‌های مودیانی که مالیات آنها پس از اجرای ماده 181 قانون مالیاتهای مستقیم بموجب برگهای تشخیص متمم مطالبه می‌شود، لذا لازم است گزارش رسیدگی مبنای صدور برگ تشخیص این قبیل مودیان از هر حیث کامل و بدون نقص و با توجیهات و دلایل موجه تنظیم و بخصوص از جهت انتخاب قرینه و اعمال ضریب و محاسبات و مدارک و مستندات تعلق درآمد به مودی دارای توضیحات کافی باشد تا مودیـان موصوف نتـوانند با استفاده و تمسک به نقاط ضعف و ایرادات موجود در گزارش موجب صدور قرار رسیدگی مجدد و بطی جریان امور و تعویق قطعیت مالیات شوند و بدون نیاز به صدور قرار، صدور رأی و وصول مالیات در حداقل زمان امکان‌پذیر گردد.

8- به جهت حضور بموقع در جلسات هیئت حل اختلاف و صرفه‌جویی در وقت، ممیزین مالیاتی می‌توانند فهرست تعدادی از پرونده‌های مورد اختلاف حوزه‌های خود را (حداقل ده پرونده) یکجا برای تعیین وقت جلسه ارسال نمایند تا برای آنها در یک روز معین تعیین وقت شود.

داریوش ایران بدی
معاون درآمدهای مالیاتی

شماره: 38006
تاریخ: 17/08/1375
پیوست:

حسب اطلاع واصله برخی از مأمورین تشخیص با آنکه به موجب ماده 246 قانون مالیاتهای مستقیم و اصول و قواعد کلی دادرسی مکلف به حضور در جلسات هیئت حل اختلاف مالیاتی و توجیه قانونی و تشریح دلایل اقدامات خود هستند، این وظیفه مهم و اساسی را نادیده گرفته و در جلسات مزبور حاضر نمی شوند و عدم حضور آنها در اغلب موارد موجب صدور قرار و بالمال کندی جریان امور و تعویق قطعیت مالیات و مختومه شـدن پـرونـده هـای مـالـیاتـی می گردد، لذا موکداً متذکر می شود مأمورین تشخیص صادر کننده برگ تشخیص وفق مقررات جاری ملزم به حضور در جلسات هیئت حل اختلاف مالیاتی و پاسخ به سوالات هیئت در مورد دلایل اقدامات خود می باشند و در غیر این صورت تحت پیگرد انتظامی قرار خواهند گرفت. ممیزین کل مالیاتی که نظارت بر حسن اجرای قانون را عهده دار هستند موظفند از اوقات تشکیل جلسه هیئت در مورد پرونده های مالیاتی حوزه های ابوابجمعی خود مطلع و مامورین ذیربط را به جلسات هیئت اعزام و موارد تخلف را به اداره کل اعلام نمایند و الا مواخذه خواهند شد. هیئت های حل اختلاف مالیاتی در صورتیکه عدم حضور مامورین تشخیص ذیربط موجب عدم امکان صدور رأی شود ضمن صدور دستور تجدید وقت رسیدگی با قید این مطلب (به علت عدم حضور مامور تشخیص مربوط تجدید دعوت به عمل آید) در صورتجلسه، موظفند مراتب را سریعاً از طریق اداره کل به دفتر اینجانب و دادستانی انتظامی مالیاتی اعلام تا متخلفین تحت پیگرد واقع و مجازات شوند.

داریوش ایران‌بدی
معاون درآمدهای مالیاتی

تاریخ سند: 1376/11/15
شماره سند: 46924
کد سند: م/103/238/246/1376/
وضعیت سند: معتبر
امضا کننده: رییس سازمان امور مالیاتی (علی اکبر عرب مازار)

دستورالعمل در مورد اشخاص صالح مراجعه کننده به کمیسیونها

چون در برخی موارد اشخاصی به غیر از مؤدی اصلی برای پیگیری امور مالیاتی مؤدی غیاباً یا به همراه وی به حوزه مالیاتی یا ممیزین کل یا هیأت های حل اختلاف مالیاتی مراجعه می‌نمایند، لذا به منظور حفظ انتظام امور و رعایت قوانین و اجتناب از عوارض سوء مراجعه اشخاصی که از حیث موازین قانونی یا نوع نسبت با مؤدی مجاز به دخالت در امور مالیاتی نمی‌باشند، موارد زیر را موکداً یادآوری می‌نماید:

الف – در جلسات هیأت حل اختلاف مالیاتی اشخاص مشروحه زیر حق حضور دارند:

1- در مورد اشخاص حقوقی، مدیران شخص حقوقی با ارائه کارت شناسائی به همراه آگهی درج اسامی در روزنامه رسمی کشور و یا هر نوع مدرک معتبر دیگر که سمت آنها را محرز نماید.

2- کارمند مؤدی (اعم از اینکه مؤدی شخص حقیقی یا حقوقی باشد)، مشروط بر آنکه کتباً معرفی شده و حوزه مالیاتی ذیربط گواهی نماید که نام وی در فهرست حقوق بگیران مؤدی وجود دارد.

3- وکلاء و نمایندگان قانونی مؤدی با ارائه وکالتنامه معتبر و ابطال تمبر مالیاتی موضوع ماده 103. طبعاً ابطال تمبر در مورد اشخاص مستثنی شده در قسمت اخیر ماده یادشده ضروری نیست.

4- مشاوران رسمی مالیاتی دارای کارت عضویت معتبر جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران با ارائه برگه نمایندگی قانونی مالیاتی.¹

ب – حوزه های مالیاتی و ممیزین کل مکلفند هنگام مراجعه اشخاصی غیر از مؤدی برای آگاهی از محتویات پرونده مالیاتی، مذاکره با مسئولین حوزه مالیاتی، بحث و مذاکره با ممیزین کل برای رفع اختلاف، اطمینان حاصل نمایند که مراجعه‌کننده حداقل واجد یکی از شرایط مذکور در بند الف برحسب مورد می‌باشد.

ج – مراجعه سایر افراد به جز اشخاص مذکور در بندهای الف و ب این دستورالعمل به هیأتهای حل اختلاف مالیاتی و حوزه های مالیاتی و ممیزین کل مالیاتی فاقد وجاهت قانونی و مصالح سازمانی است.

ممیزین کل مالیاتی و مسئولین هیأتهای حل اختلاف مالیاتی موظفند فهرست اسامی وکلای مالیاتی را با ضمام تصویر وکالتنامه و فیش بانکی وجوهی که بابت حق تمبر وکالت پرداخت شده است، جهت محاسبه درآمد و مالیات وکلای مزبور به حوزه مالیاتی محل شغل یا محل سکونت آنها حسب مورد ارسال نمایند.

همکاران گرامی توجه داشته باشند که به لحاظ اهمیت موضوع، عدم رعایت نکات فوق مسئولیت انتظامی خواهد داشت.²

علی اکبر عرب مازار
معاون درآمدهای مالیاتی

¹ به موجب بخشنامه شماره 37/97/200/ص مورخ 1397/03/12 این بند به عنوان جزء (4) بند الف اضافه شد.
² به موجب دادنامه شماره 140109970906010629 مورخ 1401/09/09 صادره از هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری، شکایت از ابطال بندهای (ب) و (ج) این دستورالعمل رد شد. تصویر دادنامه یادشده به موجب بخشنامه شماره 210/21255/ص مورخ 1401/09/27 معاون حقوقی و فنی مالیاتی ارسال شد.

تاریخ سند: 1377/02/14
شماره سند: 5182
وضعیت سند: –
امضا کننده: رییس سازمان امور مالیاتی (علی اکبر عرب مازار)

*دستورالعمل در مورد نحوه تسویه و قطعی نمودن مالیات و بخشودگی جرائم

چون در نظر است مفاد ماده 158 قانون مالیاتهای مستقیم درخصوص پرونده‌های مالیاتی عملکرد سال 1376 مستغلات (املاک جاری) اشخاص حقیقی به منظور گسترش فرهنگ مالیاتی و ایجاد زمینه‌های تشخیص مالیات بر مبنای خوداظهاری و استفاده بهینه از نیروی انسانی و امکانات موجود در بخش املاک، رعایت اصل عدالت مالیاتی، کاهش هزینه‌های وصول و اختلاف مالیاتی و همچنین برقراری حسن تفاهم با مودیان اجرا گردد، مقرر می‌دارد نسبت به تشخیص و قطعیت پرونده‌های مستغلات اشخاص حقیقی (املاک جاری) لغایت عملکرد سال 1375 به شرح ذیل اقدام نمایند:

1- نسبت به رسیدگی و تشخیص پرونده‌های سنواتی (عملکرد سالهای 1373 لغایت 1375) که تا کنون مورد رسیدگی واقع نشده است، با رعایت مفاد دستورالعمل شماره 28464-5/7/76 حداکثر تا پانزدهم خرداد ماه سال جاری اقدام و تا یک ماه پس از مهلت مزبور، اوراق تشخیص صادره حتی المقدور به شخص مودی یا یکی از بستگان او برابر مقررات ابلاغ گردد.

2- در صورت اعتراض مودی به برگ تشخیص، ممیزین حوزه‌های مالیاتی بلا استثناء مودیان را در بدو امر و در مهلت مقرر قانونی جهت توافق نزد ممیزین کل راهنمایی و ممیزین کل با استفاده از اختیارات قانونی موضوع ماده 238 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفندماه 1366 حداکثر تلاش و مساعی خود را بکار برند تا پرونده ای مطروحه مورد توافق و حل و فصل قرار گیرد و حتی الامکان از ارجاع پرونده‌ها به هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی خودداری نمایند.

3- اداره کل امور هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی و ادارات کل اموراقتصادی و دارائی استان‌ها ترتیبی اتخاذ نمایند تا پرونده‌های مستغلات (املاک اجاری) احاله شده سال‌های قبل تا پایان خرداد ماه و پرونده‌هایی که در اجرای این دستورالعمل احاله خواهد شد، تا پایان شهریور ماه سال جاری در هیئت‌های حل اختلاف مطرح و با استفاده از اختیارات قانونی حتی المقدور بدون صدور قرار رسیدگی نسبت به قطعی نمودن پرونده‌ها اقدام نمایند و در صورت لزوم صدور قرار، حداکثر ظرف سی روز از تاریخ طرح پرونده در هیئت، قرار رسیدگی اجراء و رای صادر گردد.

4- کلیه پرونده‌هایی که مورد صدور رای هیئت بدوی و اعتراض مودی قرار می‌گیرند، حداکثر ظرف 15 روز پس از اعتراض مودی در هیئت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر مطرح و هیئت مزبور حتی المقدور بدون صدور قرار، نسبت به رسیدگی و قطعی نمودن آن اقدام نماید.

5- ادارات وصول و اجراء برابر مقررات نسبت به وصول مالیات پرونده‌های معوقه و پرونده‌هایی که در اجرای این دستورالعمل ارجاع خواهد شد، در اسرع وقت اقدام نمایند.

6- چنانچه مودیان بدهی مالیات‌های قطعی شده سنوات گذشته خود را تا 15/4/77 و همچنین بدهی مالیاتی که در اجرای این بخشنامه قطعی خواهد شد را ظرف 2 ماه از تاریخ ابلاغ برگ قطعی پرداخت و یا حداکثر تا پایان سال جاری تقسیط و تسویه نمایند، کلیه جرائم متعلقه بخشوده گردد.

7- اداره کل اطلاعات و خدمات مالیاتی مکلف است فرم‌هایی به منظور جمع‌آوری اطلاعات مربوط تهیه و تا تاریخ 15/4/77 به ادارات کل ارسال و همچنین نتیجه عملکرد ادارات کل را در ارتباط با نحوه اجرای بخشنامه با اعزام کارشناسان به دفتر اینجانب گزارش نماید.

8- ضوابط اجرایی مفاد ماده 158 قانون مالیاتهای مستقیم در مورد روش خوداظهاری در بخش مالیات اجاره املاک عملکرد سال 1376 اشخاص حقیقی در پیرو اطلاع رسانی خواهد شد.

9- نظر به اینکه اجاره‌بهای عملکرد سال 1375 یکی از ملاک‌های مهم مورد استفاده خود تشخیصی عملکرد سال 1376 خواهد بود، ضرورت دارد با توجه به محدودیت زمانی، مراحل رسیدگی و قطعیت پرونده‌های سال مذکور در اولویت قرار گیرد.

10- بمنظور حسن اجرای این طرح، مدیران کل مکلف خواهند بود در صورت ضرورت، موقتاً از نیروها و امکانات سایر بخش‌ها در بخش مستغلات استفاده نمایند. دادستانی انتظامی مالیاتی درخصوص پرونده‌های مطروحه و قطعی شده در اجرای این بخشنامه همکاری لازم را خواهند داشت. ضمناً با توجه به اهمیت موضوع و سعی و تلاش همکاران در این زمینه، به تناسب فعالیت آنان با توجه به گزارش اداره کل اطلاعات و خدمات مالیاتی، پاداش مناسبی اختصاص خواهد یافت.

علی اکبر عرب مازار
معاون درآمدهای مالیاتی

تاریخ سند: 1377/07/12
شماره سند: 30/4/7049/33516
وضعیت سند: –
امضا کننده: رییس سازمان امور مالیاتی (علی اکبر عرب مازار)

*پیرو دستورالعمل 77/4/16 بساز و بفروشی

بموجب دستورالعمل شماره 17238/3703-4/30 مورخ 16/4/77 در مورد مالیات بساز و بفروشی، نظر به اینکه بهای عوامل موثر در احداث ساختمان نظیر دستمزد و قیمت برخی از مصالح ساختمانی در تهران و شهرستان‌ها متفاوت است و از طرفی در اجرای دستورالعمل مذکور از حیث تشخیص و تطبیق نوع ساختمان با فهرست بهای انواع ساختمان رویه‌های مختلفی اعمال می‌شود، لذا بمنظور رعایت عدالت و رفع ابهام موارد زیر را مقرر می‌دارد:

1- در موقع محاسبه و وصول علی الحساب پس از تعیین ارزش اعیانی براساس فهرست بهای انواع ساختمان و توضیحات مربوط به فهرست، در مراکز استان‌ها به جز تهران بیست درصد و در سایر شهرستان‌ها سی درصد از ارزشی که به ترتیب فوق تعیین شده است، کسر گردد.

2- مامورین مربوط باید در تطابق نوع ساختمان با انواع مذکور در فهرست کاملاً دقت نمایند و در مواردی که نوع بنا از حیث مصالح در پروانه احداث یا گواهی پایان ساختمان معین نشده است و از ظاهر بنا هم نمی‌توان نوع آن را تعیین کرد، نوع ساختمان را از مراجع ذیربط استعلام و از منظور نمودن ساختمان‌های موضوع هر ردیف جز ردیف‌های دیگر فهرست جداً اجتناب کنند.

مفاد این دستورالعمل به تأئید هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی رسیده است.

علی اکبر عرب مازار
معاون درآمدهای مالیاتی

تاریخ سند: 1377/12/05
شماره سند: 30/4/6172/57808
وضعیت سند: –
امضا کننده: رییس سازمان امور مالیاتی (علی اکبر عرب مازار)

*در مورد نحوه صدور گواهی حق واگذاری محل یا درآمد اتفاقی و عدم نیاز به صدور برگ تشخیص

بموجب اطلاع، برخی حوزه‌های مالیاتی موقع صدور گواهی انجام معامله موضوع ماده 187 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفندماه 1366 و اصلاحیه‌های بعدی، بابت حق واگذاری محل و یا انتقالات مشمول مالیات بردرآمد اتفاقی، مبادرت به صدور برگ تشخیص مالیات می‌نمایند و بعضاً این عمل را درخصوص مالیات نقل و انتقال قطعی املاک و سایر حقوق مربوط به املاک (در مواردی که میزان مالیات مورد اختلاف واقع و پرونده امر خارج از نوبت طبق تبصره 1 ماده 187 مذکور به هیأت حل اختلاف مالیاتی احاله می‌گردد) نیز انجام می‌دهند.

لذا بموجب این دستورالعمل متذکر می‌گردد که صدور برگ تشخیص مالیات در این مرحله که طرفین معامله متقاضی صدور گواهی انجام معامله و در حقیقت مشغول تهیه مقدمات کار برای صدور سند معامله هستند و هنوز درآمدی تحقق نیافته است، فاقد وجاهت قانونی است و صدور برگ تشخیص مالیات در این مقطع فقط بابت مالیات‌های معوقه مانند مالیات بردرآمد اجاره و یا مشاغل سنوات گذشته بلامانع خواهد بود.

عده‌ای از ماموران تشخیص و اعضای هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی از مفاد تبصره 1 پیش گفته چنین استنباط می‌نمایند که لازمه ارجاع امر به هیأت حل اختلاف مالیاتی صدور برگ تشخیص مالیات است، حال آنکه علاوه بر لزوم رسیدگی خارج از نوبت مصرح در آن تبصره، اگر طرفین بنا به عللی از انجام معامله منصرف شوند، برگ تشخیص مالیات بصورت یک سند معلق و غیرقابل پیگیری در پرونده باقی خواهد ماند که چنین وضعی موردنظر مقنن نمی‌تواند باشد.

بنا به ملاحظات فوق و بمنظور اتخاذ رویۀ واحد مقتضی است جهت صدور گواهی انجام معامله منبعد ضمن خودداری از صدور برگ تشخیص مالیات برای موارد فوق الذکر، بطریق زیر عمل نمایند:

1- ممیز مالیاتی ابتدا راجع به مالیات‌های معوقه ای که تا آن تاریخ مورد مطالعه قرار نگرفته، با تهیه گزارش جداگانه در صورت لزوم برگ تشخیص مالیات را با رعایت ماده 236 قانون مالیاتهای مستقیم صادر و یا حسب مورد برای امضاء سرممیز تنظیم و پس از وصول مالیات‌های موضوع اوراق تشخیص، نسبت به صدور اوراق مالیات قطعی اقدام و اگر برگ تشخیص مورد اعتراض مودی قرار گرفت و اختلاف مالیاتی وسیله ممیز کل ذیربط رفع نگردید، پرونده را خارج از نوبت به هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع تبصره 1 ماده 187 احاله کند.

2- ممیز مالیاتی همزمان با اجرای مقررات موضوع بند 1 بالا، گزارشی مبنی بر شرح نوع معامله در دست انجام و محاسبات مالیاتی مربوط تهیه و به سرممیز مالیاتی ذیربط تسلیم و حسب نظر سرممیز، مالیات‌های متعلق را وصول و در صورت مواجهه با اعتراض مودی، ضمن آنکه نظر حوزه ممیزی با سرممیزی را درخصوص مأخذ و میزان مالیات طی نامه رسمی به او ابلاغ می‌کند، پرونده را (بدون صدور برگ تشخیص) خارج از نوبت به هیأت حل اختلاف مالیاتی احاله نماید.

3- پس از رفع اختلاف احتمالی، مالیات‌های معوقه و حسب مورد جرائم متعلق و نیز مالیات‌های متعلق به معامله مورد نظر و سایر مالیات‌های موضوع ماده 187 توسط ممیز مالیاتی وصول و در نهایت گزارش جامعی از وضعیت پرونده (از تاریخ صدور آخرین مفاصا حساب و یا گواهی انجام معامله تا زمان اقدام) و معامله در دست انجام با ذکر شماره و تاریخ آخرین مفاصاحساب و یا گواهینامه قبلی و یا در موارد عدم صدور اوراق مالیاتی مزبور با قید شماره و تاریخ برگ‌های مالیاتی قطعی و احتساب جمع بدهی‌های مالیاتی (اصل و جرایم و ملحقات) و مالیات متعلق به معامله مذکور و سایر مالیات‌های مربوط به مورد معاوله و بالاخره قید مشخصات و مبالغ قبوض مالیات پرداختی و بطور کلی اجرای دقیق ماده 15 آئین نامه سازمان تشخیص موضوع ماده 225، فرم گواهی انجام معامله تهیه و همراه با این گزارش نزد سرممیز مالیاتی متبوع ارسال نمایند.

4- سرممیز مالیاتی مکلف است با بررسی دقیق گزارش یادشده و رفع نقائص احتمالی، گواهی مورد درخواست را طبق مهلت مقرر در ماده 187 صادر و تحویل مودی نماید و ضمناً عملکرد حوزه ممیزی را دقیقاً کنترل و هرگونه سهل انگاری و اعمال غیرقانونی احتمالی که سبب وقفه در کار و نارضایتی مودی گردیده است، بدون اغماض از طریق مقامات مافوق به دادستانی انتظامی مالیاتی گزارش کند.

5- در مواردی که مودی برابر قسمت اخیر تبصره 1 ماده 187 مایل به اخذ گواهی انجام معامله قبل از رسیدگی و صدور رای مراجع حل اختلاف مالیاتی باشد، حوزه مالیاتی مکلف است ضمن وصول مالیات مورد قبول او و اخذ سپرده با تضمین معتبر معادل مابه‌التفاوت، نسبت به صدور گواهی انجام معامله اقدام و توجه نماید که مراجعه به هیأت حل اختلاف مالیاتی قبل از صدور گواهی و یا موکول نمودن آن به بعد، بسته به نظر مودی است و ماموران مالیاتی حق تعیین تکلیف در این خصوص را ندارند.

بعلاوه، در موارد صدور گواهی قبل از رسیدگی هیأت حل اختلاف مالیاتی، ممیز مالیاتی موظف است پرونده امر را در اولین فرصت جهت صدور رای به هیأت حل اختلاف مالیاتی احاله نماید.

مفاد این بخشنامه مورد تأئید هیأت عمومی شورای عالی مالیاتی قرار گرفته است.

علی اکبر عرب مازار
معاون درآمدهای مالیاتی