ماده 77 قانون مالیات های مستقیم

ماده ۷۷ قانون مالیات‌های مستقیم، درآمد حاصل از ساخت و فروش ساختمان را مشمول مالیات بر درآمد می‌داند. وحید اکبری در این مطلب توضیح می‌دهد که سازندگان در زمان اولین فروش، علاوه بر مالیات نقل و انتقال عادی، باید ۱۰٪ ارزش معاملاتی را به عنوان علی‌الحساب پرداخت کنند. برای اشخاص حقیقی، این قانون فقط برای ساختمان‌هایی است که از تاریخ پایان کار آن‌ها کمتر از ۳ سال گذشته باشد. نکته مهم اینکه شهرهای زیر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت از این مالیات معاف هستند.


ماده 77ـ درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی ناشی از ساخت و فروش هر نوع ساختمان حسب مورد مشمول مقررات مالیات بر درآمد موضوع فصول چهارم و پنجم باب سوم این قانون خواهد بود.
تبصره 1ـ اولین نقل و انتقال ساختمان‌های مذکور علاوه بر مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده (59) این قانون مشمول مالیات علی‌الحساب به نرخ ده‌ درصد (10 %) به مأخذ ارزش معاملاتی ملک مورد انتقال است. مالیات قطعی مؤدیان موضوع این ماده پس از رسیدگی طبق مقررات مربوط تعیین می‌شود.
تبصره 2ـ شمول مقررات این ماده در خصوص ساخت و فروش ساختمان توسط اشخاص حقیقی منوط به آن است که بیش از سه سال از تاریخ صدور گواهی پایان کار آن نگذشته باشد.
تبصره 3ـ شهرداری‌ها موظفند همزمان با صدور پروانه ساخت و همچنین در هنگام صدور پایان کار مراتب را به منظور تشکیل پرونده مالیاتی به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط به ترتیبی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور تعیین می‌‌گردد، گزارش کنند.
تبصره 4ـ شهرهای زیر یکصد هزار نفر جمعیت از حکم مفاد این ماده مستثنی است.
تبصره 5ـ آیین‌نامه اجرائی این ماده در مورد نحوه تعیین درآمد مشمول مالیات و چگونگی تسویه علی‌الحساب مالیاتی با پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی ظرف مدت سه ماه پس از تصویب این قانون به‌ تصویب هیأت وزیران می‌رسد.


اطلاعات قانون

وضعیت: معتبر (دائمی- دارای تغییرات یا الحاقات)

مرجع تصویب: مجلس شورای اسلامی

تاریخ تصویب: 1394/04/31

تاریخ لازم الاجرا: 1395/01/01

تسعیر ارز
تاریخ تصویب: 1405/05/06 | شماره مصوبه: 200/1405/37 | مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

نحوه اجرای احکام مالیاتی مرتبط با قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول
تاریخ تصویب: 1403/08/26 شماره مصوبه: 200/63002/د مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

رفع ابهام در خصوص اجرای مقررات ماده (6) آیین‌نامه اجرایی موضوع تبصره (5) ماده (77) اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم…
تاریخ تصویب: 1403/07/10 شماره مصوبه: 200/49108/د مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

نحوه حسابرسی پرونده های مالیاتی موضوع ماده (17) قانون جهش تولید مسکن، بند (الف) تبصره (11) ماده واحده قانون بودجه سالهای 1401 و 1402 کل کشور و بند (ال…
تاریخ تصویب: 1403/04/24 شماره مصوبه: 200/28372/د مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

اصلاح آیین نامه اجرایی ماده 26 و ماده 77 ق.م.م
تاریخ تصویب: 1403/04/03 شماره مصوبه: 54976/ت62737هـ مرجع صدور: هیئت وزیران

ابلاغ صورتجلسه شماره 8-201 مورخ 26/04/1397 شورای عالی مالیاتی درخصوص مسائل مالیاتی قراردادهای آماده سازی اراضی و محوطه سازی پروژه های مسکن مهر…
تاریخ تصویب: 1397/06/03 شماره مصوبه: 230/97/82 مرجع صدور: معاون مالیات‌های مستقیم

صورتجلسه مورخ 12/4/1397 شورای عالی مالیاتی درخصوص مسائل مالیاتی قراردادهای آماده سازی اراضی و محوطه سازی پروژه های مسکن مهر…
تاریخ تصویب: 1397/04/26 شماره مصوبه: 201-8 مرجع صدور: شورای عالی مالیاتی

نحوه دریافت اطلاعات شهرداری ها در اجرای تبصره (3) ماده (77) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31…
تاریخ تصویب: 1396/08/20 شماره مصوبه: 200/96/519 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

ارسال آیین نامه اجرایی موضوع تبصره (5) ماده 77 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31…
تاریخ تصویب: 1396/03/31 شماره مصوبه: 200/96/46 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

آیین‌نامه اجرایی ماده (‌۷۷‌)‌ اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم- مصوب ۱۳۹۴ –
تاریخ تصویب: 1396/03/20 شماره مصوبه: 31470/ت52966هـ مرجع صدور: هیئت وزیران

در خصوص اجرای مقررات ماده 77 اصلاحی قانون مالیات های مستقیم

تاریخ تصویب: 1395/07/24 شماره مصوبه: 200/95/46 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

ارسال تصویب نامه شماره 12244/ت47267ک مورخ 1391/01/28 وزیران عضو کار گروه مسکن (مالیات تکلیفی موضوع ماده 104 ق.م.م سازندگان مسکن مهر)…
تاریخ تصویب: 1391/03/08 شماره مصوبه: 200/4994 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

ارسال تصویب نامه وزیران کمیسیون موضوع اصل 138 قانون اساسی راجع به شمول معافیت ماده 69 قانون مالیات های مستقیم به قراردادهای منعقده طرح مسکن مهر…
تاریخ تصویب: 1390/10/11 شماره مصوبه: 200/33003 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

معافیت قراردادهای منعقده طرح مسکن مهر مشمول موضوع ماده (69) قانون مالیاتهای مستقیم از پرداخت مالیات موضوع ماده (59) قانون یاد شده…
تاریخ تصویب: 1390/08/28 شماره مصوبه: 169467 /ت47267ک مرجع صدور: چند وزیر

تـسـری مـفاد بنـد 5 بخـشنـامـه شماره 11485 مورخ 5/7/83 به بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی
تاریخ تصویب: 1389/09/23 شماره مصوبه: 200/27246 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

تسری حکم ماده 65 قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 و اصلاحیه های بعدی آن بر ماده 77 قانون مذکور…
تاریخ تصویب: 1389/04/12 شماره مصوبه: 200/11130 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

تشکیل کارگروهی به منظور انجام وظایف و اختیارات دولت و رییس جمهور در امور مربوط به املاک ، مستغلات ، زمین ، مسکن و ساختمان…
تاریخ تصویب: 1388/08/02 شماره مصوبه: 152753/ت43505هـ مرجع صدور: هیئت وزیران

دستورالعمل اجرایی مالیات بر درآمد شغلی نقل و انتقال املاک و حق واگذاری محل بیش از دو بار در سال…
تاریخ تصویب: 1388/06/11 شماره مصوبه: 200/56352/ص مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

ارسال تصویب نامه شماره 63189/ت42687ک مورخ 1388/03/24 وزیران عضو کارگروه مسکن
تاریخ تصویب: 1388/04/22 شماره مصوبه: 213/298/50691 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

شمول فصول چهارم و پنجم باب سوم و سایر مقررات قانون مالیاتهای مستقیم بر درآمد ناشی از نقل و انتقال املاک و حق واگذاری محل توسط اشخاص حقیقی و حقوقی بیش …
تاریخ تصویب: 1388/03/24 شماره مصوبه: 63189/ت42687ک مرجع صدور: چند وزیر

تشکیل کارگروهی به منظور انجام وظایف و اختیارات دولت و رییس جمهور در امور مربوط به املاک، مستغلات، زمین، مسکن و ساختمان…
تاریخ تصویب: 1387/03/19 شماره مصوبه: 39238/ت40001هـ مرجع صدور: هیئت وزیران

نکاتی راجع به فصل مالیات بر درآمد املاک قانون مالیات‌های مستقیم
تاریخ تصویب: 1384/07/27 شماره مصوبه: 13530 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

دستورالعمل مالیات شرکت ها و اشخاص حقوقی مربوط به نهادها و بنیادهای انقلاب اسلامی
تاریخ تصویب: 1383/07/05 شماره مصوبه: 11485 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

در خصوص نحوه اجرای صحیح حکم تبصره 2 ماده 2 اصلاحی قانون مالیات های مستقیم
تاریخ تصویب: 1382/11/15 شماره مصوبه: 201/6247/11304 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

مصوبات جلسه شورای راهبردی سازمان امور مالیاتی کشور و سازمان حسابرسی در خصوص ابهامات مطروحه در رابطه با رسیدگی به پرونده های مالیاتی اشخاص حقوقی توسط س…
تاریخ تصویب: 1382/07/28 شماره مصوبه: 211/4350/40418 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

در خصوص تعیین درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی در مورد ساخت و ساز ساختمانهای نوساز
تاریخ تصویب: 1382/02/06 شماره مصوبه: 211/461/4201 مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی

در خصوص مالیات بساز و بفروشی با توجه به اصلاح ماده 77
تاریخ تصویب: 1381/11/14 شماره مصوبه: 211/7238/64858 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

در خصوص اجرای ماده 77 توسط مأموران مالیاتی…
تاریخ تصویب: 1381/11/13 شماره مصوبه: 64607 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

ارزش معاملاتی سال 1381 املاک تهران، شمیران، شهرری و حومه
تاریخ تصویب: 1381/07/06 شماره مصوبه: 211/4155/1374 مرجع صدور: معاون فنی و حقوقی

دستورالعمل ارشادی در خصوص ترتیب رسیدگی و نرخ مالیاتی
تاریخ تصویب: 1381/06/19 شماره مصوبه: 35485 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

نحوه محاسبه مالیات انبوه سازان مسکن موضوع مقررات ماده ۱۳۸ قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی …
تاریخ تصویب: 1380/09/10 شماره مصوبه: 30/5/5048 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

درخصوص تشخیص درآمد مشمول مالیات بساز و بفروش از طریق علی الرأس…
تاریخ تصویب: 1378/10/15 شماره مصوبه: 30/4/11648/51638 مرجع صدور: معاون درآمدهای مالیاتی وزارت اقتصاد (پیش از تشکیل سازمان)

پیرو دستورالعمل شماره 30/4/3703/17238 مورخ 1377/04/16 در مورد مالیات بساز و بفروشی
تاریخ تصویب: 1377/07/12 شماره مصوبه: 30/4/7049/33516 مرجع صدور: رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور

توضیح ابهامات و یادآوری نکات مهم نحوه محاسبه مالیات علی الحساب بساز و بفروشی…
تاریخ تصویب: 1377/04/16 شماره مصوبه: 30/4/3703/17238 مرجع صدور: معاون درآمدهای مالیاتی

نحوه وصول مالیات علی الحساب بساز و بفروشی
تاریخ تصویب: 1374/08/17 شماره مصوبه: 30/4/9430/46722 مرجع صدور: معاون درآمدهای مالیاتی

کسر مالیات نقل و انتقال اعیان از بساز و بفروشی
تاریخ تصویب: 1373/12/08 شماره مصوبه: 30/4/12060/43405 مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی

در خصوص نحوه وصول مالیات علی الحساب بساز بفروشی موضوع بخشنامه شماره 30/5/363/3834
تاریخ تصویب: 1373/02/26 شماره مصوبه: 30/5/546/8138 مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی

در صورتی که شخص حقیقی در یک سال مالیاتی بیش از یک واحد مسکونی…
تاریخ تصویب: 1372/12/16 شماره مصوبه: 30/4/14347 مرجع صدور: شورای عالی مالیاتی

محاسبه مالیات نقل و انتقال سر قفلی بساز و بفروشی
تاریخ تصویب: 1371/04/23 شماره مصوبه: 30/5/1258/17758 مرجع صدور: معاون درآمدهای مالیاتی وزارت اقتصاد (پیش از تشکیل سازمان)

مالیات فعالیت بساز و بفروشی در موارد تعدد مالکیت
تاریخ تصویب: 1369/10/08 شماره مصوبه: 30/4/13781 مرجع صدور: شورای عالی مالیاتی

تعریف آپارتمان
تاریخ تصویب: 1369/05/22 شماره مصوبه: 21578 مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی

نحوه محاسبه مالیات املاک و صدور مفاصاحساب
تاریخ تصویب: 1368/03/30 شماره مصوبه: 30/4/3413/14080 مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی

4 درصد علی الحساب بساز و بفروش شامل بانک ها و شرکت های دولتی نمی باشد
تاریخ تصویب: 1368/02/06 شماره مصوبه: 30/5/244/5062 مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی

علی الحساب مالیات بساز و فروشی
تاریخ تصویب: 1367/12/23 شماره مصوبه: 30/5/3488/59936 مرجع صدور: وزیر امور اقتصادی و دارایی

تصویبنامه هیأت‌وزیران راجع به الغاء بند2 ماده‌واحده مالیات‌مستغلات
تاریخ تصویب: 1325/06/31 شماره مصوبه: 23738 مرجع صدور: هیئت وزیران

رد شکایت نسبت به ابطال 1- بند 5 بخشنامه شماره 11304/201/6247 مورخ 1382/11/15 سازمان امور مالیاتی 2 – ابطال بخشنامه شماره 200/93/63 مورخ 1393/06/08 3- …
تاریخ تصویب: 1404/10/16 شماره مصوبه: 140431390002659074 مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری

ورود شکایت نسبت به ابطال بند 3 بخشنامه شماره 200/49108/د مورخ 1403/07/10 رئیس‌کل سازمان امور مالیاتی کشور…..
تاریخ تصویب: 1404/04/10 | شماره مصوبه: 140431390000818507 | مرجع صدور: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

ورود شکایت نسبت به ابطال ماده 12 آیین‌نامه ماده 77 قانون مالیاتهای مستقیم
تاریخ تصویب: 1403/07/03 شماره مصوبه: 140331390001559835 مرجع صدور: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

رد خواسته ابطال ماده (۳) و تبصره ماده (۳) و تبصره (۲) ماده (۷) آیین نامه اجرایی ماده (۷۷) قانون مالیات های مستقیم موضوع تصویب نامه شماره ۳۱۴۷۰/ت۵۲۹۶۶ه…
تاریخ تصویب: 1400/07/25 شماره مصوبه: ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۹۰۵ مرجع صدور: هیأت تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری

ارسال تصویر دادنامه شماره 140331390001559835 مورخ 1403/07/03 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
تاریخ تصویب: 1403/08/05 | شماره مصوبه: 212/15479/ص | مرجع صدور: مدیران کل | اجزای مرتبط: کل متن

ارسال رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری موضوع دادنامه شماره 455 مورخ 1388/05/25
تاریخ تصویب: 1388/09/04 | شماره مصوبه: 210/65436 | مرجع صدور: معاون فنی و حقوقی

سوالات متداول درباره ماده 77 قانون مالیات های مستقیم

مالیات ساخت و فروش ساختمان طبق ماده ۷۷ قانون مالیات‌های مستقیم چیست؟

طبق ماده ۷۷، درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی ناشی از ساخت و فروش هر نوع ساختمان، حسب مورد مشمول مقررات مالیات بر درآمد موضوع فصول چهارم و پنجم باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم است.

نرخ مالیات علی‌الحساب ساخت و فروش ساختمان چند درصد است؟

طبق تبصره ۱ ماده ۷۷، اولین نقل و انتقال ساختمان‌های مشمول این ماده، علاوه بر مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده ۵۹، مشمول مالیات علی‌الحساب به نرخ ۱۰ درصد ارزش معاملاتی ملک مورد انتقال است.

آیا مالیات ساخت و فروش ساختمان در شهرهای کوچک نیز دریافت می‌شود؟

خیر. طبق تبصره ۴ ماده ۷۷، شهرهای زیر یکصد هزار نفر جمعیت از حکم مفاد این ماده مستثنی هستند.

آیا مالیات ساخت و فروش ساختمان علاوه بر مالیات نقل و انتقال ملک دریافت می‌شود؟

بله. طبق تبصره ۱ ماده ۷۷، اولین نقل و انتقال ساختمان‌های مشمول این ماده، علاوه بر مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده ۵۹، مشمول مالیات علی‌الحساب ۱۰ درصدی به مأخذ ارزش معاملاتی ملک مورد انتقال است.

آیا شهرداری‌ها باید اطلاعات ساختمان‌های در حال ساخت را به اداره مالیاتی اعلام کنند؟

بله. طبق تبصره ۳ ماده ۷۷، شهرداری‌ها موظف‌اند همزمان با صدور پروانه ساخت و همچنین هنگام صدور پایان کار، مراتب را برای تشکیل پرونده مالیاتی به اداره امور مالیاتی ذی‌ربط گزارش کنند.

چگونه مالیات ساخت و فروش ساختمان را طبق ماده ۷۷ بررسی کنیم؟

با طی مراحل زیر می‌توانید وضعیت شمول مقررات ماده ۷۷، مالیات علی‌الحساب و شرایط مربوط به نوع مؤدی و محل وقوع ساختمان را بررسی کنید.

  1. مرحله ۱: بررسی نوع فعالیت و مؤدی

    مشخص کنید درآمد مورد بررسی ناشی از ساخت و فروش ساختمان است و مؤدی شخص حقیقی یا حقوقی است.

  2. مرحله ۲: بررسی تاریخ صدور گواهی پایان کار

    برای اشخاص حقیقی بررسی کنید آیا بیش از سه سال از تاریخ صدور گواهی پایان کار ساختمان گذشته است یا خیر.

  3. مرحله ۳: بررسی محل وقوع ساختمان

    جمعیت شهر محل وقوع ساختمان را بررسی کنید؛ زیرا شهرهای زیر یکصد هزار نفر از حکم ماده ۷۷ مستثنی هستند.

  4. مرحله ۴: بررسی اولین نقل و انتقال ساختمان

    مشخص کنید انتقال انجام‌شده، اولین نقل و انتقال ساختمان مشمول ماده ۷۷ است یا خیر.

  5. مرحله ۵: بررسی مالیات علی‌الحساب

    در صورت شمول تبصره ۱، مالیات علی‌الحساب ۱۰ درصدی را بر مبنای ارزش معاملاتی ملک مورد انتقال بررسی کنید.

  6. مرحله ۶: بررسی مالیات نقل و انتقال قطعی

    مالیات نقل و انتقال قطعی موضوع ماده ۵۹ را نیز در کنار مالیات علی‌الحساب موضوع ماده ۷۷ بررسی کنید.

  7. مرحله ۷: تعیین مالیات قطعی

    توجه داشته باشید که مالیات قطعی مؤدی پس از رسیدگی و طبق مقررات مربوط تعیین می‌شود و مبلغ علی‌الحساب به‌تنهایی مالیات قطعی نیست.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *