فصل یازدهم: پول و نظام پرداخت
ماده ۵۸ ـ
الف (اصلاحی 11ˏ08ˏ1404):
واحد پول جمهوری اسلامی ایران، ریال است که برابر (10.000) «ریال جاری» و معادل یکصد «قران» است
ب ـ امتیاز انتشار پول رایج کشور منحصراً در اختیار بانک مرکزی است.
پ ـ انتشار اسکناس، مسکوک و سایر انواع پول رسمی جمهوری اسلامی ایران توسط بانک مرکزی در چهارچوب دستورالعملی خواهد بود که به تصویب هیأتعالی میرسد.
ت ـ فقط پول رایج که در تاریخ تصویب این قانون در جریان بوده و یا طبق قانون انتشار مییابد، رواج قانونی داشته و به مبلغ اسمی، قوه اِبراء دارد.
ث ـ تسویه هرگونه دین و یا بدهی فقط با پول رایج کشور امکانپذیر است، مگر آنکه قانون شیوه دیگری را تعیین کرده یا با رعایت مقررات، ترتیب دیگری بین بدهکار و بستانکار توافق شده باشد.
ج ـ انجام عملیات تسویه بین مؤسسات اعتباری در شبکه بانکی کشور منحصراً برعهده بانک مرکزی است.
چ ـ مبلغ و مشخصات ظاهری و فنی انواع پولهای رسمی جمهوری اسلامی ایران به پیشنهاد رئیسکل و تصویب هیأتعالی تعیین میشود.
ح ـ اسکناسهای منتشرشده بانک مرکزی با امضای رئیسکل و وزیر امور اقتصادی و دارایی معتبر خواهد بود.
خ ـ شرایط و ترتیبات جایگزین نمودن اسکناسها، مسکوکات و سایر انواع پولهای رسمی جمهوری اسلامی ایران با اسکناسها، مسکوکات و سایر انواع پولی که از جریان خارج میشوند، به وسیله هیأتعالی تعیین میشود. معادل ارزش اسکناسها، مسکوکات و سایر انواع پول خارج از جریان که صاحبان آنها در مهلت مقرر برای تبدیل آن مراجعه نکردهاند، به حساب درآمدهای بانک مرکزی منظور میشود.
د ـ تعهد بانک مرکزی در مقابل اسکناسها، مسکوکات و سایر انواع پولهای رسمی منتشر یا ایجادشده توسط بانک مرکزی، منحصر به پرداخت پول رایج کشور است.
ذ ـ اسکناسها و مسکوکات مجعول یا تقلبی مکشوفه در سراسر کشور، برای امحاء باید در اختیار بانک مرکزی قرار گیرد.
ر ـ کلیه حقوق مادی و معنوی مربوط به انواع پولهای رسمی منتشر یا ایجادشده توسط بانک مرکزی، متعلق به بانک مرکزی است. از تاریخ اجرای این قانون انجام هرگونه تبلیغ تجاری بر روی اسکناس و مسکوک یا استفاده از طرح و مشخصات ویژه انواع پولهای رسمی جمهوری اسلامی ایران ممنوع و مستوجب مجازات درجه شش موضوع ماده (۱۹) قانون مجازات اسلامی است.
تبصره 1(الحاقی 11ˏ08ˏ1404):
برابری پولهای خارجی نسبت به «ریال» و نرخ خرید و فروش ارز توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در چهارچوب نظام ارزی حاکم موضوع ماده (44) این قانون و با رعایت ذخایر ارزی و تعهدات قانونی کشور، محاسبه و اعلام می شود.
تبصره 2(الحاقی 11ˏ08ˏ1404):
دوره گردش موازی و اعتبار همزمان «ریال» و «ریال جاری» که در این قانون «دوره گذار» نامیده می شود، حداکثر سه سال با رعایت تبصره (4) این ماده می باشد. طریقه جمع آوری و شرایط خروج اسکناس ها و سکه های ریال جاری از جریان، بر طبق مفاد بندهای «خ» و «د» این ماده حسب مورد، تعیین یا اجرا می شود.
تبصره 3(الحاقی 11ˏ08ˏ1404):
پس از پایان دوره گذار، تعهداتی که پیش از این بر اساس واحد پول «ریال جاری» ایجاد شده است، تنها با واحد پول «ریال» و یا اجزای آن (قران) قابل ایفا است.
تبصره 4(الحاقی 11ˏ08ˏ1404):
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است ظرف دو سال از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون، ترتیبات اجرائی لازم را جهت آغاز دوره گذار فراهم کند. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است آغاز دوره گذار را از طریق روزنامه رسمی، درگاههای الکترونیکی و صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به صورت عمومی اعلام کند.
تبصره 5(الحاقی 11ˏ08ˏ1404):
آیین نامه اجرائی این ماده ظرف سه ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن آن، توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تهیه می شود و پس از تأیید هیأت عالی به تصویب هیأت وزیران می رسد.
