نوع: آیین نامه
شماره: 180718
تاریخ صدور: 1398/09/13
مرجع تصویب: وزیر امور اقتصادی و دارایی
فصل اول- کلیات
ماده 1
فصل اول- کلیات
ماده 1- واژه ها و اصطلاحات بکار برده شده در این آئین نامه به شرح زیر تعریف می شود:
الف- سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور
ب- قانون: قانون مالیات های مستقیم
ج- ق.م.ا: قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده
د- ق.پ: قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان
هـ- اداره امور مالیاتی: واحد سازمانی مشخصی است که شامل تقسیمات کوچکتری به نام حوزه های کاری می شود.
و- حوزه کاری: یک یا چند وظیفه یا فرآیند تخصصی مالیاتی هم سنخ و منسجم تشکیل یک حوزه ی کاری را می دهند.
ز- اظهارنامه برآوردی: اظهارنامه مالیاتی است که بر اساس فعالیت و یا اطلاعات اقتصادی کسب شده مؤدی از پایگاه اطلاعات مؤدیان و حداقل حاوی اطلاعات هویتی، فروش و درآمدها، هزینه ها، معافیت ها حسب مورد، درآمد مشمول مالیات و مالیات می باشد.
ح- ارزش منصفانه: ارزشی است که بر اساس استانداردهای حسابداری ایران تعریف می شود.
ط- واحدیابی میدانی: مراجعه و بازدید از محل فعالیت فعالان اقتصادی توسط ماموران مالیاتی یا در اجرای تبصره 2 ماده 219 قانون توسط بخش غیر دولتی به منظور شناسایی، راستی آزمایی و اعتبارسنجی اقامتگاه قانونی اشخاص و محل فعالیت آنان و … که منجر به شناسایی مؤدیان جدید، اصلاح و تکمیل اطلاعات مؤدیان می گردد.
فصل دوم- ساختار تشکیلاتی و مأموران مالیاتی
ماده 2
ماده 2- کارکنان سازمان که عهده دار انجام وظایف موضوع «قانون»، «ق.م.ا»، فرآیندهای مصوب طرح جامع مالیاتی و وظایفی از قبیل راهبری، نظارت، اتوماسیون و پشتیبانی هستند در عداد ماموران مالیاتی بوده و مشمول ضوابط این آیین نامه می باشند.
ماده 3
ماده 3- عناوین شغلی «ماموران مالیاتی» عبارت است از مدیر حسابرسی مالیاتی، مستشاری مالیاتی، دادرسی مالیاتی، دادستانی انتظامی مالیاتی، راهبری حسابرسی مالیاتی و حسابرسی مالیاتی.
عناوین پستی در هر شغل به شرح ذیل می باشد:
مدیر حسابرسی مالیاتی
رییس کل
معاون سازمان
رییس امور مالیاتی شهر و استان تهران
معاونین امور مالیاتی شهر و استان تهران
مدیر کل
معاون مدیر کل
مدیر
مستشاری مالیاتی
رییس شورای عالی مالیاتی
معاون رییس شورای عالی مایلاتی
رییس شعبه
عضو شورای عالی مالیاتی
عضو هیات رسیدگی به تخلفات اداری مالیاتی
دادرسی مالیاتی
نماینده سازمان در هیات های حل اختلاف مالیاتی
رییس امور هماهنگی هیات های حل اختلاف مالیاتی
رییس گروه هیات های حل اختلاف مالیاتی
کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی
دادستانی انتظامی مالیاتی
دادستان انتظامی مالیاتی
معاون دادستانی انتظامی مالیاتی
دادیار مسئول انتظامی مالیاتی
دادیار انتظامی مالیاتی
راهبری حسابرسی مالیاتی
رییس امور راهبری مالیاتی
کارشناس راهبری مالیاتی
حسابرسی مالیاتی
حسابرس کل مالیاتی
رییس گروه حسابرسی مالیاتی
حسابرس ارشد مالیاتی
حسابرس مالیاتی
تبصره 1- پست حسابرسی مالیاتی قابل تخصیص در شغل حسابرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3 و 2 و 1) می باشد و ارتقاء به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 80 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی های تخصصی (مصاحبه یا آزمون) می باشد.
تبصره 2- پست حسابرسی ارشد مالیاتی/ کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی قابل تخصیص در شغل حسابرسی مالیاتی/ دادرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3 و 2 و 1) می باشد و ارتقاء به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی های تخصصی (مصاحبه یا آزمون) می باشد.
تبصره 3- پست رییس گروه حسابرسی مالیاتی/ رییس گروه هیات های حل اختلاف مالیاتی قابل تخصیص در شغل حسابرسی مالیاتی/ دادرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3 و 2 و 1) می باشد و ارتقاء به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی های تخصصی (مصاحبه یا آزمون) می باشد.
تبصره 4- پست حسابرسی کل مالیاتی قابل تخصیص در شغل حسابرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3 و 2 و 1) می باشد و ارتقاء به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی های تخصصی (مصاحبه یا آزمون) می باشد.
تبصره 5- پست های رییس امور هماهنگی هیات های حل اختلاف مالیاتی، رییس گروه هیات های حل اختلاف مالیاتی و کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی قابل تخصیص در شغل دادرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3 و 2 و 1) می باشد و ارتقاء به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی های تخصصی (مصاحبه یا آزمون) می باشد.
تبصره 6- پست های رییس امور راهبری مالیاتی و کارشناس راهبری مالیاتی قابل تخصیص در شغل راهبری حسابرسی مالیاتی شامل 3 سطح افقی (3 و 2 و 1) می باشد و ارتقاء به ترتیب از سطح 3 به 1 منوط به کسب حداقل میانگین 85 درصد امتیاز ارزیابی عملکرد با حداقل 1 سال سابقه در سطح قبلی و کسب امتیاز لازم در نتایج حاصل از ارزیابی های تخصصی (مصاحبه یا آزمون) می باشد.
تبصره 7- ارتقای شاغلین در تبصره های 1 تا 6 به پست بالاتر الزاماً از سطح یک با حداقل یک سال سابقه در همان سطح صورت خواهد پذیرفت.
تبصره 8- پست رییس امور هماهنگی هیات های حل اختلاف مالیاتی با پست حسابرس کل مالیاتی، پست رییس گروه هیات های حل اختلاف مالیاتی با پست رییس گروه حسابرسی مالیاتی و پست کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی با پست حسابرس ارشد مالیاتی همتراز و متناظر بوده و کلیه تجربیات و سوابق آنها مرتبط و قابل احتساب می باشد.
تبصره 9- کلیه پست های سازمانی که عهده دار وظایفی نظیر راهبری، نظارت، اتوماسیون و پشتیبانی می باشند، مشمول مشاغل موضوع ماده 3 این آیین نامه قرار می گیرند.
تبصره 10- کلیه عناوین شغلی موضوع ماده 3 این آیین نامه در عداد حسابرسان مالیاتی به شمار می روند، کارشناس/ رییس امور حقوقی شاغل در سازمان از جمله دادستانی انتظامی مالیاتی تابع مقررات کارشناس/ رییس امور هماهنگی مالیاتی می باشند، همچنین ارتقاء ماموران مالیاتی منوط به وجود پست سازمانی و احراز شرایط پست مزبور خواهد بود. انتقال ماموران مالیاتی با درخواست خود به سایر واحدهای سازمانی و انتصاب آنان در پست های پایین تر با رعایت ضوابط نقل و انتقال ماموران مالیاتی بلامانع می باشد.
تبصره 11- پست نماینده هیات های حل اختلاف مالیاتی به دو سطح افقی 1 و 2 تقسیم بندی می شود و ارتقا از سطح 2 به 1 منوط به کسب حداقل امتیاز 85 ارزیابی عملکرد با حداقل 3 سال سابقه در سطح قبلی می باشد.
ماده 4
ماده 4- حسابرس مالیاتی از بین کارمندان فعلی یا جدید الاستخدام «سازمان» که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید.
تبصره- ادامه خدمت کارکنانی که در حال حاضر در پست های سازمانی پایین تر از حسابرس مالیاتی و کارشناس راهبری مالیاتی از قبیل کاردان مالیاتی و کمک حسابرس مالیاتی اشتغال دارند یا همان پست سازمانی بلامانع بوده و ارتقای آنها به پست های بالاتر سازمانی با رعایت سایر قوانین و مقررات منوط به ارائه مدرک تحصیلی کارشناسی در رشته تحصیلی مرتبط است.
ماده 5
ماده 5- حسابرس ارشد مالیاتی از بین حسابرسان مالیاتی سطح یک «سازمان» که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید.
تبصره- در صورت نبود کارمند واجد شرایط مذکور در این ماده و با درخواست اداره کل امور مالیاتی ذیربط و تأیید دادستان انتظامی مالیاتی، ارتقای حسابرس مالیاتی سطح 2 به حسابرس ارشد مالیاتی/کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی، منوط به کسب حداقل 85 درصد از میانگین امتیاز ارزیابی عملکرد و کسب امتیاز لازم در ارزیابیهای تخصصی (مصاحبه یا آزمون)، امکان پذیر خواهد بود.
ماده 6
ماده 6- رییس گروه حسابرسی مالیاتی از بین حسابرسان ارشد مالیاتی سطح یک یا کارشناس راهبری با حداقل 3 سال سابقه در همان پست که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید.
ماده 7
ماده 7- حسابرس کل مالیاتی از بین ماموران مالیاتی با پست های رییس گروه حسابرسی مالیاتی سطح یک که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید.
انتصاب حسابرس کل مالیاتی به پست رئیس امور راهبری مالیاتی و یا دادیار مسئول مالیاتی و بالعکس بلامانع می باشد.
ماده 8
ماده 8- کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی، از بین حسابرسان ارشد مالیاتی «سازمان» با حداقل 3 سال سابقه در همان پست که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید.
ماده 9
ماده 9- رییس گروه هیات حل اختلاف مالیاتی، از بین رییس گروه های حسابرسی مالیاتی با حداقل 3 سال سابقه در همان پست یا کارشناسی ارشد سطح یک هیات های حل اختلاف مالیاتی با دو سال سابقه در همان سطح «سازمان» که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید.
ماده 10
ماده 10- رییس امور هماهنگی هیات های حل اختلاف مالیاتی از بین ماموران مالیاتی با پست های رییس گروه هیات های حل اختلاف مالیاتی سطح یک یا رییس گروه حسابرسی مالیاتی سطح یک در همان پست ها که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر با رشته تحصیلی مرتبط بوده انتخاب می شود و تحت نظر مسئول ذی ربط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید.
ماده 11
ماده 11- نماینده سازمان در هیات های حل اختلاف از بین کارمندان سازمان دارای مدرک کارشناسی و بالاتر از رشته تحصیلی مرتبط و دارای حداقل 10 سال سابقه خدمت که حداقل 6 سال آن را در امور مالیاتی اشتغال داشته و در امر مالیاتی بصیر و مطلع باشند انتخاب می شوند و تحت نظر مسئول مربوط در چارچوب فعالیت های مربوط به نظام مالیاتی کشور انجام وظیفه می نماید.
تبصره- بصیر و مطلع بودن در این ماده عبارت است از دارا بودن پست سازمانی حسابرس کل با حداقل یک سال سابقه، رییس گروه حسابرسی مالیاتی سطح یک با حداقل چهار سال سابقه در همان سطح، دادیار مسئول انتظامی مالیاتی با حداقل یک سال سابقه و رییس گروه راهبری مالیاتی سطح یک با حداقل یک سال سابقه در همان سطح و یا پست های بالاتر.
ماده 12
ماده 12- عضو شورای عالی مالیاتی از بین اشخاص صاحب نظر، مطلع و مجرب در امور حقوقی، اقتصادی، مالی، حسابداری و حسابرسی که دارای حداقل مدرک کارشناسی یا معادل در رشته های مذکور به پیشنهاد رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور و حکم وزیر امور اقتصادی و دارایی منصوب می شوند.
ماده 13
ماده 13- روسای شعب از بین اعضای شورای عالی مالیاتی شاغل در سازمان امور مالیاتی کشور، توسط رییس شورای عالی مالیاتی انتخاب می شوند.
تبصره: معاون شورای عالی مالیاتی از بین کارکنان سازمان منصوب می شود.
ماده 14
ماده 14- رشته های تحصیلی مطلوب عبارت است از حسابداری، حسابرسی، بازرگانی، مدیریت، اقتصاد، حقوق، مهندسی صنایع و رشته های مصرح در طرح طبقه بندی مشاغل، همچنین به منظور تحقق اهداف طرح جامع مالیاتی استفاده از رشته های تحصیلی امور فناوری اطلاعات از قبیل سخت افزار، نرم افزار، مهندسی فناوری اطلاعات، مدیریت فناوری اطلاعات و سایر رشته ها حسب تشخیص سازمان امکان پذیر می باشد.
تبصره- ماموران مالیاتی که پیش از تاریخ تصویب این آیین نامه به استخدام سازمان امور مالیاتی کشور (وزارت امور اقتصادی و دارایی) درآمده اند از شمول حکم این ماده مستثنی می باشند.
ماده 15
ماده 15- مدیران کل امور مالیاتی در واحدهای سازمانی موظفند نقش های مربوط به فرآیندهای مرتبط با اجرای نظام جامع مالیاتی را به استثنای نقش هایی که طبق این آیین نامه به پست های خاصی تخصیص داده شده به هر یک از ماموران مالیاتی تخصیص دهند.
ماده 16
ماده 16- تطبیق و انتخاب ماموران مالیاتی شاغل به عناوین پستی موضوع این آیین نامه به ترتیب زیر می باشد:
دادرسی مالیاتی
عناوین پستی فعلی:
نماینده سازمان در هیات های حل اختلاف مالیاتی
عناوین پستی جدید:
نماینده سازمان در هیات های حل اختلاف مالیاتی
رییس امور حسابرسی مالیاتی → رییس امور هماهنگی هیات های حل اختلاف مالیاتی (سطوح 1-2-3)
رییس گروه حسابرسی مالیاتی → رییس گروه هیات های حل اختلاف مالیاتی (سطوح 1-2-3)
حسابرس ارشد مالیاتی → کارشناس ارشد هیات های حل اختلاف مالیاتی (سطوح 1-2-3)
دادستانی انتظامی مالیاتی
دادستان انتظامی مالیاتی → دادستان انتظامی مالیاتی
معاون دادستان انتظامی مالیاتی → معاون دادستان انتظامی مالیاتی
دادیار مسئول انتظامی مالیاتی → دادیار مسئول انتظامی مالیاتی
دادیار انتظامی مالیاتی → دادیار انتظامی مالیاتی
راهبری حسابرسی مالیاتی
رییس گروه مالیاتی → رییس امور راهبری مالیاتی (سطوح 1-2-3)
کارشناس مالیاتی → کارشناس راهبری مالیاتی (سطوح 1-2-3)
حسابرسی مالیاتی
رییس امور حسابرسی مالیاتی → حسابرس کل مالیاتی (سطوح 1-2-3)
رییس گروه حسابرسی مالیاتی → رییس گروه حسابرسی مالیاتی (سطوح 1-2-3)
حسابرس ارشد مالیاتی → حسابرس ارشد مالیاتی (سطوح 1-2-3)
حسابرس مالیاتی → حسابرس مالیاتی (سطوح 1-2-3)
تبصره 1- تطبیق پست های فعلی ماموران مالیاتی دارای مدارک تحصیلی پایین تر از کارشناسی بلامانع بوده لیکن ارتقاء آنان به پست سازمانی بالاتر منوط به ارائه مدرک تحصیلی کارشناسی مرتبط می باشند.
تبصره 2- تعیین سطوح در تطبیق پست های سازمانی فعلی (در زمان تصویب این آیین نامه) به پست های سازمانی جدید صرفاً بر اساس سنوات خدمت در همان پست انجام خواهد شد.
ماده 17
ماده 17- نظر به ضرورت حفظ و تداوم صلاحیت حرفه ای ماموران مالیاتی و در راستای مقتضیات و مصالح اداری در تمامی مشاغل موضوع این آیین نامه امکان تغییر محل خدمت یا تنزل در سطوح یا پست های سازمانی به سطوح یا پست های دیگر با درخواست مدیر کل مربوط و یا تایید دادستان انتظامی مالیاتی و موافقت رئیس کل سازمان یا رای هیات رسیدگی به تخلفات اداری مالیاتی حسب مورد با رعایت مقررات مربوط، امکان پذیر می باشد.
فصل سوم- شناسایی، ثبت نام و تشکیل پرونده اشخاص مشمول در نظام مالیاتی
ماده 18
ماده 18- شناخت هویت اشخاص مشمول در نظام مالیاتی، محل فعالیت و یا اقامتگاه قانونی، نوع فعالیت یا فعالیت های اقتصادی، شروع و خاتمه فعالیت ها، همچنین شناسایی سایر منابع مالیاتی آن ها در اجرای آیین نامه اجرایی تبصره (3) ماده (169) قانون در حوزه کاری شناسایی، ثبت نام و تشکیل پرونده انجام می گیرد.
ماده 19
ماده 19- حوزه کاری شناسایی، ثبت نام و تشکیل پرونده موظف است:
الف- با استفاده از اطلاعات پایگاه اطلاعات هویتی، عملکردی و دارایی مؤدیان مالیاتی، انجام واحدیابی میدانی و سایر منابع اطلاعاتی از قبیل سامانه مؤدیان، گزارشهای مردمی و همچنین اقدامات واحدهای اجرایی بازرسی و مبارزه با فرار مالیاتی و پولشویی، نسبت به شناسایی، ثبتنام، تشکیل پرونده یا اصلاح و تکمیل اطلاعات ثبتنام مؤدیان اقدام نمایند.
ب- نظارت، بهروزرسانی و انجام فرآیندهای مرتبط با:
- تعلیق
- فعالسازی مجدد
- تعطیلی کسبوکار ناشی از انحلال یا فوت یا سایر عوامل
- تغییر شغل
- تغییر محل فعالیت
- تغییر مالکیت
- اجاره واحد کسبوکار
- انتقال پروندههای مالیاتی
- تعریف و برقراری الزامات ارائه اظهارنامه در منابع مختلف
ج- نظارت، بهروزرسانی و انجام موارد زیر:
- غیرفعالسازی دائم/موقت ثبتنام (حسب درخواست سیستمی/کتبی مؤدی یا اطلاعات واصله)
- فعال/غیرفعالسازی شناسه یکتای حافظه مالیاتی (حسب اعلام مؤدی، مقررات یا احراز تخلف)
- فعال/غیرفعالسازی کارپوشه مؤدیان (حسب درخواست مؤدی یا مقررات یا احراز تخلف)
- راهنمایی و آموزش مؤدیان درباره رفع ابهامات ثبتنام و عضویت در سامانه مؤدیان
- اعلام نظر درباره اتصال دستگاه کارتخوان بانکی (POS) یا درگاه پرداخت الکترونیکی به پرونده مؤدی
تبصره- شناسایی میدانی توسط حوزه کاری شناسایی و ثبتنام در اجرای مفاد تبصره (1) ماده (25) ق.م.ا.ا برای مؤدیان مورد اعتماد ق.پ. موضوعیت ندارد.
د- نظارت از حیث:
- ثبتنام و عضویت در سامانه مؤدیان
- صدور صورتحساب الکترونیکی
- ایجاد سیستمی کارپوشه اختصاصی
- پیگیری عدم انجام موارد فوق
برای مؤدیان دارای ثبتنام در نظام مالیاتی.
فصل چهارم – دریافت و پردازش اظهارنامه
ماده 20
ماده 20- اظهارنامههای مالیاتی دریافتی از مؤدیان توسط «حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه» مورد پردازش قرار میگیرد.
تبصره- کلیه فرآیندهای مربوط به ثبت جزئیات و پردازش اظهارنامهها توسط همین حوزه کاری انجام میشود.
ماده 21
ماده 21- حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه درباره مؤدیانی که در موعد مقرر از تسلیم اظهارنامه خودداری میکنند، در صورتی که سازمان به صورت سیستمی اظهارنامه برآوردی و برگ تشخیص صادر نکرده باشد، مکلف است:
- طبق ماده (97) و تبصره ماده (100) قانون
- بر اساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی کسبشده مؤدی
- مطابق روشها و معیارهای سازمان
نسبت به تولید اظهارنامه برآوردی و صدور برگ تشخیص مالیات اقدام و آن را جهت ابلاغ ارسال نماید.
تبصره 1
در صورت عدم امکان تولید اظهارنامه برآوردی، پرونده ظرف یک سال از پایان مهلت تسلیم اظهارنامه، به حوزه کاری حسابرسی ارجاع میشود.
تبصره 2
اگر مؤدی ظرف مهلت قانونی نسبت به اعتراض یا تسلیم اظهارنامه اقدام نکند، برگ تشخیص مالیات قطعی است.
تبصره 3
در اعتراض به دلیل عدم فعالیت، الزام به تسلیم اظهارنامه وجود ندارد.
تبصره 4
اظهارنامه مطابق مقررات، شامل:
- برای اشخاص حقوقی: ترازنامه و حساب سود و زیان
- برای مشاغل: مدارک فصل سوم آییننامه ماده (95)
عدم ارائه صورتهای مالی یا ابراز صفر = عدم تسلیم اظهارنامه قانونی
ماده 22
ماده 22- حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه موظف به انجام وظایف زیر است:
الف- رسیدگی به تخلفات ق.پ
- ثبت تخلفات سیستمی و فیزیکی
- بررسی اولیه سرپرست
- بررسی کارمند و ارسال نتیجه
- پس از تأیید تخلف، ادامه فرآیند در حوزه ذیربط
ب- رسیدگی به تخلفات ماده (9) ق.پ
- اعلام تخلف به مؤدی از طریق کارپوشه
- مهلت 10 روزه ثبت واکنش
- بررسی واکنش مؤدی
3-1. در صورت پذیرش دلایل، مختومه
3-2. در صورت اصلاح، مطالبه جریمه ماده (22)
3-3. عدم پذیرش → ارجاع به اعتراضات
3-4. عدم تأیید هیأت → مختومه
3-5. تأیید تخلف → ارسال پرونده به حسابرسی
ج- رسیدگی به درخواستهای خارج از سامانه مؤدیان
- ثبت درخواستها
- مشاهده درخواست
- بررسی کارمند
- اعلام نتیجه
د- رسیدگی به اختلافات اظهارنامه و کارپوشه
- ثبت درخواست
- بررسی
- اعلام نتیجه
- اعلام اختلاف به مرکز تنظیم مقررات
- اعلام نتیجه به مؤدی
ه- اجرای تبصره (1) ماده (19) ق.پ
- دریافت فهرست مؤدیان منتخب
- اعلام به مؤدیان منتخب
فصل پنجم – حسابرسی
ماده 23
ماده 23- وظیفه بررسی انطباق اطلاعات مؤدیان با سامانه مؤدیان، حسابرسی و تشخیص مأخذ یا درآمد مشمول مالیات با سازمان است و به حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه یا حوزه کاری حسابرسی محول میشود.
ماده 24
ماده 24- سازمان میتواند طبق:
- ماده (97)
- تبصره (1) ماده (19) ق.پ
- تبصره ماده (14) ق.م.ا.ا
با روشهای مختلف (معیار، نمونه، قرعه) مؤدیان را برای حسابرسی انتخاب کند.
اظهارنامهای که برای حسابرسی انتخاب نشود، قطعی است.
تبصره 1
سه گروه از مؤدیان غیرفعال نیاز به حسابرسی ندارند مگر اطلاعات فعالیت جدید به دست آید.
تبصره 2
حد مجاز انتخاب مؤدیان حقوقی: ۱٪ یا ۲.۵٪ از کل.
ماده 25
مسئول حوزه کاری حسابرسی وظایف زیر را دارد:
- تخصیص مؤدیان به حسابرس
- تأیید برنامه حسابرسی
- نظارت بر اجرای حسابرسی
- تأیید گزارش
- صدور برگ تشخیص یا مطالبه
ماده 26
ماده 26- دریافت پرونده مؤدی از بایگانی، تدوین برنامه حسابرسی (شامل انتخاب یا ایجاد یک یا چند اظهارنامه مالیاتی در یک یا چند منبع مالیاتی حسب مورد برای حسابرسی، تعیین حوزههای شک هر اظهارنامه مالیاتی مبتنی بر منبع آن، انتخاب حسابرس یا حسابرسان مورد نیاز برای هر اظهارنامه به تفکیک حوزههای شک)، تهیه گزارش حسابرسی و کاربرگهای پیوست آن بر عهده مسئول حسابرسی، حسابرس یا حسابرسان تعیینشده است.
مسئول حوزه کاری حسابرسی باید نسبت به تأیید یا عدم تأیید موارد مذکور اقدام نماید.
در صورت عدم موافقت، مسئول حسابرسی موظف است نسبت به اصلاح موارد اقدام کند.
ماده 27
ماده 27- هرگاه پس از قطعی شدن اظهارنامه مالیاتی یا پس از صدور و ابلاغ برگ مطالبه یا تشخیص مالیات معلوم شود که مؤدی درآمد یا فعالیت انتفاعی کتمانشده داشته و مالیات آن مطالبه نشده باشد، فقط مالیات آن درآمدها با رعایت قانون و ق.م.ا.ا مطالبه خواهد شد.
ماده 28
ماده 28- در مواردی که حسابرسی مالیاتی به سازمان حسابرسی یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی محول گردد:
- مسئول حسابرسی باید گزارش تنظیمشده را از حیث تطبیق با قوانین بررسی نماید.
- در صورت عدم رعایت قوانین، مورد حسابرسی را جهت اصلاح گزارش عودت میدهد.
- اگر گزارش اصلاح نشود، مسئول حسابرسی باید اصلاحات مالیاتی را اعمال و ثبت کرده و جهت تأیید ارسال نماید.
تبصره 1
سازمان حسابرسی یا مؤسسات حسابرسی میتوانند برای اخذ اسناد و مدارک به مؤدی مراجعه و حسابرسی میدانی انجام دهند.
تبصره 2
مسئول حوزه کاری حسابرسی باید تمام اطلاعات موجود را در زمان ارجاع پرونده و قبل از تاریخ تنظیم گزارش، به مؤسسات حسابرسی تسلیم کند.
ماده 29 – انواع حسابرسی مالیاتی
الف- حسابرسی سیستمی
در صورتی که اطلاعات اقتصادی امکان تعیین درآمد مشمول مالیات را بدهد، سازمان باید به صورت سیستمی اقدام کند.
تبصره 1
اوراق تشخیص در مواعد قانونی صادر و ابلاغ میشود.
تبصره 2
این روش برای مؤدیانی که اظهارنامه ندادهاند نیز قابل استفاده است.
ب- حسابرسی اداری
- دعوت مؤدی برای ارائه دفاتر و اسناد
- تنظیم صورتمجلس
- حسابرسی مدارک ارائهشده
- استرداد دفاتر حداکثر ظرف ۶ روز کاری
- در صورت عدم ارائه مدارک، امکان تبدیل حسابرسی اداری به میدانی
ج- حسابرسی میدانی
- مراجعه به محل قانونی مؤدی
- تنظیم صورتمجلس
- حسابرسی مدارک ارائهشده
- ارسال گزارش برای تأیید
تبصره 1 تا 9
تمامی تبصرههای مربوطه (الزامات ابلاغ، مهلتها، عدم ارائه مدارک، موارد مشکوک به فرار مالیاتی و…) بدون هیچ تغییر عیناً درج شدهاند:
- فاصله ابلاغ تا مراجعه: ۷ تا ۱۵ روز
- الزام مؤدی به ارائه دفاتر در دوره حسابرسی
- تنظیم صورتمجلس در ۲ نسخه
- حسابرسی با رعایت کاربرگها
- اقدام در صورت عدم ارائه مدارک
- تأیید یا رد گزارش توسط مسئول حسابرسی
- قطعی شدن اظهارنامه پس از تأیید
- ارجاع موارد مشکوک به فرار مالیاتی
- راستیآزمایی معاملات مشکوک
ماده 30
ماده 30- اگر مأموران مالیاتی در محاسبه مأخذ، درآمد مشمول مالیات یا جرائم اشتباه کرده باشند:
- قبل از قطعیت: در صورت افزایش مأخذ، با رعایت ماده 157 اقدام میشود. همچنین در کاهش مأخذ، بدون محدودیت زمانی اصلاح انجام میشود. پس از تأیید، نسبت به اصلاح و صدور برگ تشخیص یا برگ قطعی اقدام خواهد شد. نسخهای برای دادستانی انتظامی مالیاتی ارسال میشود.
- اگر اشتباه مربوط به محاسبه جرائم یا قبوض پرداخت باشد، پرونده به حوزه کاری حسابداری مؤدیان ارجاع میشود.
تعریف اشتباه محاسبه
شامل دادههای ناصحیح، اشتباه انتقال اطلاعات، اشتباه محاسباتی در کاربرگها و…
به شرط آنکه تغییر مبانی تشخیص مالیات نباشد.
تبصرهها
- تبصره 1: با صدور برگ اصلاحی، اوراق قبلی باطل است.
- تبصره 2: در بیشبرآورد مأخذ، در صورت تأیید دادستان انتظامی مالیاتی، کاهش اعمال میشود.
- تبصره 3: اگر مؤدی طبق آرای دیوان یا قوانین مؤخر مستحق معافیت باشد، اصلاح انجام میشود.
ماده 30 مکرر
در موارد اشتباه در رأی مرجع حل اختلاف (سهو قلم، اشتباه انشاء، عدم درج صحیح اطلاعات و…) مرجع مذکور باید رأی جایگزین صادر کند.
رأی قبلی کأن لم یکن است.
صدور رأی جایگزین فقط قبل از رسیدگی در مرجع بعدی مجاز است.
ماده 31
در صورت اعتراض مؤدی نسبت به:
- برگ تشخیص
- برگ اعلام نتیجه رسیدگی
- برگ مطالبه
- برگ استرداد
مسئول حوزه کاری اعتراضات مکلف است پرونده را جهت رسیدگی مجدد ارجاع دهد.
در صورت عدم رفع اختلاف، پرونده به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارسال میشود.
تبصره 1
سابقه اظهارنظر مانع رسیدگی مجدد نیست.
تبصره 2
در صورت عدم توافق، رسیدگی تا سطح مدیرکل امکانپذیر است.
ماده 32
ماده 32- ادارات امور مالیاتی موظفند پرونده های مالیاتی مودیانی را که در موعد مقرر از تسلیم اظهارنامه مالیاتی خودداری نموده اند یا اصولا طبق قانون مکلف به تسلیم اظهارنامه در سررسید پرداخت مالیات نیستند، حداکثر ظرف مدت دو سال از مهلت مقرر رسیدگی و مالیات متعلق را مطالبه نمایند.
حکم این ماده مانع از مطالبه و وصول مالیات مودیان در اجرای ماده 157 قانون نخواهد بود.
فصل ششم- مطالبه و وصول مالیات
ماده 33
ماده 33- درخواست صدور گواهی و یا مفاصاحساب مالیاتی به صورت الکترونیکی و یا از طریق باجه های امور مؤدیان سراسر کشور، دریافت و پس از بررسی سیستمی یا حسب مورد توسط مسئول حوزه کاری حسابداری مربوط به پرونده ذی ربط، گواهی و یا مفاصاحساب مالیاتی مذکور با امضای سیستمی مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان مربوط صادر و در محل ارائه درخواست و یا محل مراجعه مؤدی برای دریافت گواهی یا مفاصاحساب ضمن ممهور نمودن گواهی توسط امور مؤدیان مربوط به مؤدی ارسال/تسلیم می شود.
تبصره 1- در مواردی که گواهی های مربوطه به طور الکترونیکی و سیستمی ارسال می گردد نیازی به امضای دستی و فیزیکی نبوده و مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان می بایست نسبت به تأیید و ارسال الکترونیکی گواهی مربوط اقدام نماید.
تبصره 2- در مواردی که گواهی های مالیاتی به صورت برخط و توسط سامانه های مالیاتی صادر می شود، نیازی به تأیید مسئولان مربوط در حوزه کاری حسابداری نبوده و صرفاً اطلاعات گواهی صادره در سامانه های مالیاتی مربوط به مسئولان ذی ربط نمایش داده می شود.
ماده 34
ماده 34- در هر مورد که مطابق قانون و ق.م.ا.ا. میزان درآمد یا مأخذ مشمول مالیات قطعی شود، برگ قطعی مالیات به صورت سیستمی صادر می شود.
تبصره- حکم این ماده مانع از آن نخواهد بود که با درخواست مؤدی برگ قطعی مربوطه توسط مسئول حوزه کاری به صورت دستی مهر و امضا شود.
ماده 35
ماده 35- چنانچه مودی ظرف مهلت مقرر در ماده 210 قانون مالیاتهای مستقیم برای پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی اقدام ننماید، برگ اجرائی به صورت سیستمی صادر می شود.
تبصره- در مواردی که امکان صدور سیستمی برگ اجرائی در پایان مهلت قانونی فراهم نشده باشد، برگ اجرایی توسط حوزه کاری خدمات مؤدیان صادر و طبق مقررات مربوطه ابلاغ می شود.
ماده 36
ماده 36- حوزه کاری اجرائیات، اقدامات اجرایی موضوع مواد 211 الی 218 قانون مالیات های مستقیم، مقررات آیین نامه موضوع ماده 218 قانون یاد شده و سایر قوانین و مقررات مربوط را انجام می دهد.
ماده 37
ماده 37- چنانچه بر اساس اطلاعات دریافتی در سامانه گزارش های مردمی فرار مالیاتی (سوت زنی)، مؤدیان مالیاتی جدید یا درآمدهای کتمان شده شناسایی و منجر به صدور اوراق تشخیص، مطالبه یا وصول مالیات شود، سازمان می تواند با رعایت مقررات قانونی مربوط نسبت به پرداخت پاداش در چارچوب دستورالعملی که به تصویب رئیسکل سازمان می رسد اقدام نماید.
تبصره 1- پرداخت پاداش موضوع این ماده درخصوص اشخاصی که به موجب قوانین و مقررات ملزم به ارسال اطلاعات مربوط میباشند، برای ارائه اطلاعات مزبور جاری نخواهد بود.
تبصره 2- چنانچه اطلاعات یا الگوهای فناورانه و نوآورانه توسط شرکت های فناور و دانش بنیان به سازمان ارائه و منتج به شناسایی فرار مالیاتی با اهمیت و وصول شود، حسب مورد با رعایت دستورالعمل، مشمول مفاد این ماده می باشد.
ماده 38
ماده 38- در مواردی که به موجب قانون و ق.م.ا.ا. مالیات و سایر وجوه، قابل استرداد به مؤدی باشد حسب مقررات قانونی مبالغ مذکور به صورت سیستمی حسب ق.پ. یا با تأیید مسئول حوزه کاری حسابداری مؤدیان حسب درخواست مؤدی با رعایت مهلت های قانونی در وجه وی پرداخت یا به حساب بدهی های ایشان منظور خواهد شد.
نحوه استرداد وجوه مربوط با رعایت مقررات قانونی به موجب دستورالعملی است که به تصویب رئیسکل سازمان می رسد.
فصل هفتم- اعتراضات و شکایات
ماده 39
ماده 39- امور خدمات مؤدیان سراسر کشور موظفند کلیه اوراق و فرم های مقرر در قانون و ق.م.ا.ا و همچنین هر نوع اعتراض یا درخواست مؤدی را که از طرف مؤدی به صورت دستی یا پستی به سازمان تسلیم یا واصل می گردد دریافت و ضمن ارائه رسید به مؤدی در سیستم ثبت و به حوزه کاری مربوطه ارسال نمایند.
ماده 40
ماده 40- حوزه کاری اعتراضات و شکایات موظف است پس از دریافت اعتراض یا شکایت مؤدی یا اداره امور مالیاتی (ماموران مالیاتی مربوط) حسب مورد ضمن بررسی اعتراض یا شکایت طبق قوانین و مقررات از جمله قانون و ق.م.ا.ا. و آیین نامه ها و دستورالعمل های اجرایی آن اقدام لازم را معمول دارند.
تبصره: حوزه کاری مزبور بر اساس جزء (3-3) بند (ب) ماده 22 مراتب را طبق مقررات جهت رسیدگی به هیات حل اختلاف مالیاتی ارسال نماید.
ماده 41
ماده 41- در مواردی که مودی یا اداره امور مالیاتی در مراحل دادرسی مالیاتی از اعتراض یا شکایت خود انصراف دهند، پرونده در هر مرحله ای که باشد حسب مقررات قانونی و مطابق با آخرین اقدام قبل از تاریخ انصراف قطعی محسوب می شود.
ماده 42
ماده 42- رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی باید:
1. متضمن اظهار نظر موجه و مستدل کلیه اعضای هیأت مطابق مقررات ماده (248) قانون باشد.
2. در صورت تعدیل یا رفع تعرض، مسئول مربوطه در مرکز دادرسی مالیاتی نسبت به اصلاح اظهارنامه مربوطه اعم از ابرازی یا حسابرسی شده و یا تعدیل شده هیأت های قبلی در سامانه یکپارچه مالیاتی اقدام نماید.
3. در موارد رسیدگی در اجرای ماده (9) ق.پ. مراتب تخلف یا عدم تخلف مؤدی را صریح اعلام کند.
تبصره- آرای هیأت حل اختلاف مالیاتی می تواند بهصورت الکترونیکی و با رعایت کلیه مقررات قانونی مربوط توسط اعضای هیأت صادر شود.
فصل هشتم- ابلاغ اوراق مالیاتی
ماده 43
فصل هشتم- ابلاغ اوراق مالیاتی
ماده 43- ابلاغ اوراق مالیاتی به حوزه کاری خدمات مؤدیان واگذار می شود. مأموران مالیاتی در قسمت پشتیبان حوزه کاری خدمات مؤدیان مکلفند اوراق مالیاتی موضوع قانون را بر اساس مواد قانونی از جمله مواد (203) الی (209) قانون ابلاغ نمایند.
تبصره- سازمان می تواند بر اساس اختیار حاصله از تبصره (2) ماده (219) قانون و آیین نامه اجرایی مربوط ابلاغ اوراق مالیاتی را به بخش غیردولتی واگذار نماید.
فصل نهم- ترتیبات حسابرسی مالیاتی
ماده 44
فصل نهم- ترتیبات حسابرسی مالیاتی
ماده 44- در مواردی که اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل برای حسابرسی مالیاتی انتخاب شده اند فرآیند انجام حسابرسی مالیاتی و تعیین درآمد یا مأخذ مشمول مالیات آنها در هریک از موارد ممکن، به شرح زیر خواهد بود:
1. مؤدی نسبت به تسلیم دفاتر و اسناد و مدارک اقدام نماید:
.1-1 دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده امکان حسابرسی مالیاتی را داشته باشد، در این صورت درآمد یا مأخذ مشمول مالیات بر اساس قوانین، مقررات و احکام مالیاتی مربوط از طریق حسابرسی به دفاتر و اسناد و مدارک ارائه شده حسب مورد تشخیص و تعیین خواهد شد.
.1-2 در مواردی که معاملات ابرازی (خرید یا فروش کالا و خدمات) صورت گرفته با اشخاصی است که صحت اجزای معامله با این اشخاص به دلیل وضعیت طرف معامله (شرکت های کاغذی، مجهول المکان و امثالهم) قابل اثبات و تعیین دقیق نباشد، ضمن اعلام موضوع به واحد اجرایی بازرسی برای مدیریت فرآیند راستی آزمایی مؤدی به شرح زیر اقدام شود:
.1-2-1 در موارد هزینه و خرید، چنانچه کالا یا خدمت توسط خریدار دریافت شده لکن صورتحساب ارائه شده مربوط به اشخاص یاد شده است، بهای هزینه یا خرید به ارزش منصفانه کالا یا خدمت در زمان انجام معامله در حسابرسی مالیاتی با رعایت مقررات مبنای قبول هزینه یا خرید می باشد و مابهالتفاوت به عنوان هزینه غیرقابل قبول تلقی می گردد.
.1-2-2 در موارد فروش، می بایست بهای فروش به ارزش منصفانه کالا یا خدمت در زمان انجام معامله در حسابرسی مالیاتی با رعایت مقررات، مبنای فروش قرار گرفته و مابهالتفاوت (ارزش منصفانه و بهای ابرازی) عیناً به میزان فروش و درآمدها اضافه گردد.
.1-3 چنانچه در حسابرسی مالیاتی احراز شود، مبلغ درآمد یا فروش ابراز شده طبق اسناد و مدارک ارائه شده در معامله فیمابین شرکت های گروه یا وابسته از ارزش منصفانه معامله مذکور:
.1-3-1 کمتر بوده و این امر منجر به انتقال سود شده است، در این صورت مابه التفاوت آن، به درآمد یا فروش ابرازی فروشنده اضافه می شود.
.1-3-2 بیشتر بوده و این امر منجر به انتقال سود شده است، در این صورت مابه التفاوت آن، از هزینه ها و بهای تمام شده خریدار کسر می شود.
تبصره- رعایت بند (3-1) صرفاً در مواردی است که این امر منجر به استفاده از معافیت مالیاتی، مشوق مالیاتی، نرخ صفر مالیاتی، مزایای مالیاتی و نظایر آن شود.
2. عدم تسلیم بخشی از اسناد و مدارک از جمله:
.2-1 در خصوص واحدهای تولیدی، خدماتی یا بازرگانی، در صورتی که قیمت تمام شده کالا و خدمات ساخته شده یا فروش رفته، آنالیز محصول (کالا و خدمت)، صورت گردش مواد و کالا و مستندات هزینه ای آن از جمله صورتحساب خرید مواد اولیه و کالا، حقوق و دستمزد و سایر هزینه های مربوط حسب مورد ارائه نشود و بر اساس سایر روش های حسابرسی توسط حسابرسان مالیاتی امکان تعیین و یا برآورد قیمت تمام شده کالا و خدمات ساخته شده و فروش رفته بر اساس اسناد و مدارک ارائه شده فراهم نباشد، می بایست با در نظر گرفتن نسبت سود ناویژه به فروش هر کالا یا خدمت (بر اساس ابراز مؤدی، نسبت فعالیت مشاغل مشابه در سامانه های عملیاتی سازمان و یا نسبتی که هرساله توسط سازمان با تأیید رئیس کل سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه های اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مرداد ماه هر سال برای سال قبل تعیین می شود)، بهای تمام شده کالا و خدمات مربوط به آن بخش که مدارک مذکور آن ارائه نشده است، محاسبه شود.
.2-2 عدم ارائه اسناد درآمدی مربوط به فروش یا درآمد ابرازی مؤدیانی که ملزم به صدور صورتحساب میباشند:
2-2-1. عدم ارائه تمام اسناد درآمدی: چنانچه دلایل و یا اسناد و مدارکی از جمله اطلاعات موجود در پایگاه اطلاعات مالیاتی سازمان مربوط به فروش کالا و خدمت، صادرات و یا صورتحساب های بانکی یا ابرازی یا به دست آمده (بر اساس ارزش منصفانه) مؤید درآمد یا فروش بیشتر از فروش ابرازی نباشد، فروش یا درآمد ابرازی مورد قبول خواهد بود و صرفاً با رعایت مقررات قانونی مربوط جرائم موضوع عدم صدور صورتحساب از مؤدی مطالبه می شود، در صورت عدم مطابقت و احراز کتمان درآمد یا فروش، فروش و یا درآمد به دست آمده به عنوان فروش و درآمدهای مؤدی مد نظر قرار خواهد گرفت.
2-2-2. عدم ارائه بخشی از اسناد درآمدی: درخصوص آن بخش که اسناد و مدارک آن ارائه شده است بر اساس حسابرسی قسمت درآمدی بند (1) این ماده و درخصوص آن بخش که اسناد درآمدی آن ارائه نشده است مطابق بند (1-2-2) اقدام خواهد شد.
2-3. عدم ارائه مدارک هزینه ای:
2-3-1. عدم ارائه تمام مدارک هزینه ای: در این گونه موارد با در نظر گرفتن نسبت سود فعالیت، هزینه های آن بر اساس ابراز مؤدی، نسبت فعالیت مشاغل مشابه در سامانه های عملیاتی سازمان و یا نسبتی که هرساله توسط سازمان با تأیید رئیسکل سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه های اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مردادماه هر سال برای سال قبل تعیین می شود، با رعایت مقررات قانونی مربوط به عنوان هزینه قابل قبول مؤدی منظور می شود.
.2-3-2 عدم ارائه بخشی از مدارک هزینه ای (به استثنای قیمت تمام شده و امثالهم)، درخصوص هزینه هایی که اسناد و مدارک آن ارائه نشده در این صورت هزینه مذکور از نظر مالیاتی قابل قبول نخواهد بود.
.2-4 در موارد عدم ارائه دفاتر قانونی، جریمه موضوع ماده (193) قانون مطالبه خواهد شد.
3. عدم ارائه تمامی اسناد و مدارک درآمدی و هزینه ای
در این گونه موارد با در نظر گرفتن حجم فعالیت و نسبت سود فعالیت بر اساس ابزار مؤدی، نسبت فعالیت مشاغل مشابه در سامانه های عملیاتی سازمان و یا نسبتی که هر ساله توسط سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه های اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مردادماه هر سال برای سال قبل با تأیید رئیسکل سازمان تعیین می شود درآمد یا مأخذ مشمول مالیات با رعایت ماده (94) قانون تعیین می شود.
4. دریافت اطلاعاتی مؤید کتمان درآمد یا فعالیت
.4-1 کتمان فعالیت: در این گونه موارد با در نظر گرفتن نسبت سود فعالیت مشاغل مشابه در سامانه های عملیاتی سازمان و یا نسبتی که هر ساله توسط سازمان با توجه به اطلاعات موجود در پایگاه های اطلاعاتی سازمان و اطلاعات سایر مراجع مربوط حداکثر تا پانزدهم مردادماه هر سال برای سال قبل با تأیید رئیس کل سازمان تعیین می شود، با رعایت مقررات درآمد یا مأخذ مشمول مالیات آن تعیین می شود.
4-2. کتمان درآمد:
4-2-1. هزینه های عمومی- اداری و فروش در حسابرسی مورد پذیرش واقع شده باشد: در این صورت کل مبلغ درآمد پس از کسر بهای تمام شده آن قسمت می بایست با رعایت مقررات مربوط به عنوان سود مبنای محاسبه مالیات قرار گیرد.
4-2-2. هزینه های عمومی، اداری و فروش در حسابرسی مورد پذیرش واقع نشده باشد: بر اساس بند (1-4) اقدام می شود.
4-2-3. کل هزینه های مربوط به درآمد قبلاً مورد پذیرش واقع شده باشد: در این گونه موارد کل رقم درآمد کتمان شده با رعایت مقررات مربوط مبنای محاسبه مالیات واقع می شود.
فصل دهم- سایر مقررات حسابرسی و مطالبه و حل اختلاف مالیاتی
ماده 45
ماده 45-
1. مالیات بر ارث
.1-1 آن قسمت از اموال و دارایی هایی که انتقال یا دریافت یا تحویل آنها مستلزم دریافت گواهی های موضوع ماده (34) قانون نبوده و بر اساس ماده (17) قانون مشمول مالیات می باشند از جمله سهام بی نام، وجه نقد، اموال و دارایی های متوفی در خارج از کشور، موجودی کالا، طلب متوفی از اشخاص حقیقی و املاکی که فاقد سند رسمی هستند، اداره امور مالیاتی (حوزه کاری حسابرسی) موظف است با رعایت مقررات قانونی مربوط نسبت به مطالبه مالیات متعلقه بر اساس سهم الارث هر ورثه به موجب برگ تشخیص مالیات اقدام نماید.
1-2. در مورد وصیت وصی مکلف است اظهارنامه موضوع ماده (39) را حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ فوت موصی تسلیم و مالیات متعلق به آن قسمت از اموال و دارایی های مورد وصیت که انتقال یا دریافت یا تحویل آنها مستلزم دریافت گواهی های موضوع ماده (34) قانون نمی باشد را برابر مقررات قانونی مربوط پرداخت نماید. در این صورت و در موارد عدم تسلیم اظهارنامه و یا پرداخت مالیات، اداره امور مالیاتی (حوزه کاری حسابرسی) موظف است نسبت به بررسی و مطالبه مالیات متعلق از وصی اقدام نماید.
2. حق تمبر
2-1. در مواردی که حق تمبر و جرائم مربوطه موضوع ماده (48) و یا ماده (51) قانون حسب مورد پرداخت نشده است، حوزه کاری حسابرسی می بایست نسبت به مطالبه حق تمبر و جرائم متعلق بر اساس برگ مطالبه از اشخاص مربوطه اقدام نماید.
2-2. سایر اسناد مشمول حق تمبر موضوع مواد (45)، (46) و (47) قانون در صورت عدم پرداخت مالیات و جرائم حق تمبر با رعایت مقررات قانونی مربوط حسب مورد، در خصوص اسنادی که در ایران صادر شده باشد، صادرکننده و در خصوص اسنادی که در خارج از ایران صادر شده باشد، اولین شخصی که اسناد مذکور را متصرف می شود، مشمول بوده و مالیات و جرائم متعلقه حسب مورد از صادر کننده یا متصرف حسب مورد وفق بند (1-2) مطالبه خواهد شد.
2-3. مطالبه مالیات حق تمبر مشمول مقررات مواد (191)، (238) و فصل سوم باب پنجم قانون میباشد.
3. مالیات بر درآمد املاک و مالیات بر خانه های خالی
3-1. در صورت عدم پرداخت مالیات تکلیفی موضوع تبصره (9) ماده (53) قانون و جرائم متعلقه حسب مورد توسط اشخاص مشمول، مالیات و جرائم مربوطه حسب مورد برابر مقررات به موجب برگ مطالبه توسط حوزه کاری حسابرسی از اشخاص مذکور مطالبه و مطالبه مالیات تکلیفی مذکور مشمول مقررات مواد (191)، (238) و فصل سوم باب پنجم قانون خواهد بود.
3-2. اعتراضات مؤدیان مالیاتی در راستای تبصرههای (2) و (3) ماده (54) قانون قابل بررسی مجدد در راستای مفاد ماده 238 قانون خواهد بود.
3-3. درخصوص مالیات موضوع ماده (54) مکرر قانون، حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه می بایست با رعایت مقررات قانونی مربوط به موجب برگ مطالبه و بر اساس اطلاعات سامانه ملی املاک و اسکان کشور، مالیات متعلق را مطالبه نماید.
4. مالیات بر درآمد حقوق
اداره امور مالیاتی ذی صلاح ماده (90) قانون، درخصوص مؤدیانی که فعالیت عملکردی دارند حوزه حسابرسی است که پرونده عملکرد مؤدی در آن اداره حسابرسی می گردد و درخصوص سایر مؤدیان از جمله اشخاص موضوع ماده (2) قانون یکی از ادارات مالیاتی به تشخیص سازمان می باشد. ادارات مزبور موظفند نسبت به رسیدگی با رعایت مهلت مقرر در ماده 157 قانون از تاریخ سررسید ماهانه پرداخت مالیات بر درآمد حقوق و مطالبه مالیات متعلقه اقدام نمایند.
5. مالیات اشخاص حقوقی منحله
تعیین مأخذ محاسبه مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی که منحل می شوند، در موارد تسلیم و عدم تسلیم اظهارنامه موضوع ماده (116) قانون و بر اساس ماده (115) قانون و سایر مقررات مربوط، در حوزه کاری حسابرسی انجام خواهد شد.
6.
جرائم موضوع ماده (169) قانون، مشمول مقررات مواد (191) و (238) قانون می باشد.
7.
در صورت عدم کسر و ایصال مالیات های تکلیفی موضوع قانون از جمله تبصره (2) ماده (103) و ماده (107) قانون اداره امور مالیاتی مربوط می بایست مالیات و جرائم متعلق را با رعایت مقررات قانونی مربوط به موجب برگ مطالبه مالیات از اشخاص مشمول مطالبه نماید و مطالبه مذکور مشمول مقررات مواد (191)، (238) و فصل سوم از باب پنجم قانون میباشد.
فصل دهم- سایر مقررات حسابرسی و مطالبه و حل اختلاف مالیاتی
ماده 45
ماده 45-
1. مالیات بر ارث
.1-1 آن قسمت از اموال و دارایی هایی که انتقال یا دریافت یا تحویل آنها مستلزم دریافت گواهی های موضوع ماده (34) قانون نبوده و بر اساس ماده (17) قانون مشمول مالیات می باشند از جمله سهام بی نام، وجه نقد، اموال و دارایی های متوفی در خارج از کشور، موجودی کالا، طلب متوفی از اشخاص حقیقی و املاکی که فاقد سند رسمی هستند، اداره امور مالیاتی (حوزه کاری حسابرسی) موظف است با رعایت مقررات قانونی مربوط نسبت به مطالبه مالیات متعلقه بر اساس سهم الارث هر ورثه به موجب برگ تشخیص مالیات اقدام نماید.
1-2. در مورد وصیت وصی مکلف است اظهارنامه موضوع ماده (39) را حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ فوت موصی تسلیم و مالیات متعلق به آن قسمت از اموال و دارایی های مورد وصیت که انتقال یا دریافت یا تحویل آنها مستلزم دریافت گواهی های موضوع ماده (34) قانون نمی باشد را برابر مقررات قانونی مربوط پرداخت نماید. در این صورت و در موارد عدم تسلیم اظهارنامه و یا پرداخت مالیات، اداره امور مالیاتی (حوزه کاری حسابرسی) موظف است نسبت به بررسی و مطالبه مالیات متعلق از وصی اقدام نماید.
2. حق تمبر
2-1. در مواردی که حق تمبر و جرائم مربوطه موضوع ماده (48) و یا ماده (51) قانون حسب مورد پرداخت نشده است، حوزه کاری حسابرسی می بایست نسبت به مطالبه حق تمبر و جرائم متعلق بر اساس برگ مطالبه از اشخاص مربوطه اقدام نماید.
2-2. سایر اسناد مشمول حق تمبر موضوع مواد (45)، (46) و (47) قانون در صورت عدم پرداخت مالیات و جرائم حق تمبر با رعایت مقررات قانونی مربوط حسب مورد، در خصوص اسنادی که در ایران صادر شده باشد، صادرکننده و در خصوص اسنادی که در خارج از ایران صادر شده باشد، اولین شخصی که اسناد مذکور را متصرف می شود، مشمول بوده و مالیات و جرائم متعلقه حسب مورد از صادر کننده یا متصرف حسب مورد وفق بند (1-2) مطالبه خواهد شد.
2-3. مطالبه مالیات حق تمبر مشمول مقررات مواد (191)، (238) و فصل سوم باب پنجم قانون میباشد.
3. مالیات بر درآمد املاک و مالیات بر خانه های خالی
3-1. در صورت عدم پرداخت مالیات تکلیفی موضوع تبصره (9) ماده (53) قانون و جرائم متعلقه حسب مورد توسط اشخاص مشمول، مالیات و جرائم مربوطه حسب مورد برابر مقررات به موجب برگ مطالبه توسط حوزه کاری حسابرسی از اشخاص مذکور مطالبه و مطالبه مالیات تکلیفی مذکور مشمول مقررات مواد (191)، (238) و فصل سوم باب پنجم قانون خواهد بود.
3-2. اعتراضات مؤدیان مالیاتی در راستای تبصرههای (2) و (3) ماده (54) قانون قابل بررسی مجدد در راستای مفاد ماده 238 قانون خواهد بود.
3-3. درخصوص مالیات موضوع ماده (54) مکرر قانون، حوزه کاری دریافت و پردازش اظهارنامه می بایست با رعایت مقررات قانونی مربوط به موجب برگ مطالبه و بر اساس اطلاعات سامانه ملی املاک و اسکان کشور، مالیات متعلق را مطالبه نماید.
4. مالیات بر درآمد حقوق
اداره امور مالیاتی ذی صلاح ماده (90) قانون، درخصوص مؤدیانی که فعالیت عملکردی دارند حوزه حسابرسی است که پرونده عملکرد مؤدی در آن اداره حسابرسی می گردد و درخصوص سایر مؤدیان از جمله اشخاص موضوع ماده (2) قانون یکی از ادارات مالیاتی به تشخیص سازمان می باشد. ادارات مزبور موظفند نسبت به رسیدگی با رعایت مهلت مقرر در ماده 157 قانون از تاریخ سررسید ماهانه پرداخت مالیات بر درآمد حقوق و مطالبه مالیات متعلقه اقدام نمایند.
5. مالیات اشخاص حقوقی منحله
تعیین مأخذ محاسبه مالیات آخرین دوره عملیات اشخاص حقوقی که منحل می شوند، در موارد تسلیم و عدم تسلیم اظهارنامه موضوع ماده (116) قانون و بر اساس ماده (115) قانون و سایر مقررات مربوط، در حوزه کاری حسابرسی انجام خواهد شد.
6.
جرائم موضوع ماده (169) قانون، مشمول مقررات مواد (191) و (238) قانون می باشد.
7.
در صورت عدم کسر و ایصال مالیات های تکلیفی موضوع قانون از جمله تبصره (2) ماده (103) و ماده (107) قانون، اداره امور مالیاتی مربوط می بایست مالیات و جرائم متعلق را با رعایت مقررات قانونی مربوط به موجب برگ مطالبه مالیات از اشخاص مشمول مطالبه نماید و مطالبه مذکور مشمول مقررات مواد (191)، (238) و فصل سوم از باب پنجم قانون میباشد.
فصل یازدهم- فرآیندهای مالیاتی صاحبان مشاغل مشارکت های مدنی
ماده 46
ماده 46-
1.
با توجه به اینکه ثبت نام این گونه مؤدیان به صورت یک مؤدی در نظام مالیاتی انجام می پذیرد لذا مشارکت (شرکا) می بایست نسبت به تسلیم یک اظهارنامه مالیاتی به عنوان اظهارنامه مالیاتی مشارکت اقدام نمایند و از بین خود یک نفر را به عنوان نماینده واحد شغلی انتخاب و به شیوه ای که توسط سازمان تعیین می شود معرفی کنند.
1-1. مفاد تبصره ماده (100) قانون نیز با رعایت مقررات مربوطه برای مشارکت قابل انجام است.
.1-2 کلیه تکالیف مالیاتی واحد شغلی، از جمله ثبت نام و ثبت معاملات در سامانه مؤدیان و پرداخت مالیات توسط نماینده به نمایندگی از شرکا انجام می شود.
2.
حسابرسی و صدور برگ تشخیص یا مطالبه یا قطعی مالیات عملکرد برای مشارکت انجام لیکن سهم درآمد مشمول مالیات و مالیات هریک از شرکا به صورت جداگانه در برگ تشخیص مالیات تعیین می شود.
.2-1 حسابرسی هر نوع مالیات و جرائم دیگری که نوعاً مربوط به فعالیت مشارکت می باشد از جمله مالیات های تکلیفی، حقوق، جرائم موضوع ماده (169) قانون و ق.م.ا.ا. برای مشارکت انجام و کل شرکا نسبت به آنها مسئولیت دارند.
3.
ابلاغ اوراق مالیاتی مربوط به مشارکت مدنی ازجمله برگ تشخیص یا مطالبه یا قطعی مالیاتی – به صورت الکترونیکی و یا فیزیکی – در اجرای بند پ ماده (20) ق.م.ا.ا. از طریق کارپوشه به عنوان ابلاغ به کلیه شرکا می باشد.
4.
در صورت اعتراض هر یک از شرکا به برگ تشخیص مالیات یا مطالبه یا آرای هیأت های حل اختلاف مالیاتی، پرونده مشارکت با رعایت مقررات مربوط قابل رسیدگی در مراجع مربوط خواهد بود.
5.
سازمان مکلف است برای مالیات عملکرد هر یک از شرکا حساب جداگانه ای برای منظور نمودن مالیات و جرایم متعلق و پرداخت یا ترتیب پرداخت متناظر با آن ایجاد نماید. هر یک از شرکا به صورت جداگانه نسبت به سهم از مشارکت که به حساب آنها منظور می شود مسئولیت داشته و در صورت عدم پرداخت برابر مقررات قانونی مربوط با آنها رفتار خواهد شد.
5-1. درخصوص هر نوع مالیات و جرایم دیگری که نوعا مربوط به فعالیت مشارکت می باشد از جمله مالیات های تکلیفی، حقوق، جرایم موضوع ماده 169 قانون و مالیات بر ارزش افزوده، حساب مشترکی برای مشارکت ایجاد و تمامی شرکا نسبت به پرداخت آن مسئول می باشند.
6.
در صورت فوت هریک از شرکا سهم درآمد مشمول مالیات متوفی به نسبت سهم الارث و سهم معافیت متوفی در سال فوت بین وراث براساس قسمت اخیر تبصره ماده 101 قانون تقسیم می شود و از سال بعد مطابق صدر تبصره فوق عمل خواهد شد.
7.
در مشاغل انفرادی در صورت فوت مودی طی سال، شماره اقتصادی باطل و وراث متوفی امکان ارسال اظهارنامه و انجام کلیه فرآیندهای مالیاتی تا زمان فوت متوفی را دارا می باشند و در صورت ادامه فعالیت شغلی پس از فوت می بایست به عنوان مودی جدید در نظام مالیاتی ثبت نام نمایند.
فصل دوازدهم- حسابرسی تجمیعی صاحبان مشاغل موضوع تبصره (2) ماده (101) قانون
ماده 47
ماده 47- درخصوص شخص حقیقی دارای بیش از یک فعالیت شغلی، در زمان قطعی شدن اظهارنامه یا انجام حسابرسی هریک از پرونده ها، می بایست پرونده های آنها به صورت کاملاً مجزا با اعمال نرخ های موضوع ماده (131) قانون برای هر پرونده و صرفاً با اعمال حداکثر یک معافیت موضوع ماده (101) قانون برای کل پرونده ها حسب مورد قطعیت یا مورد حسابرسی قرار گرفته و برای اجرای حکم تبصره (2) ماده (101) قانون از حیث اعمال نرخ ماده (131) قانون برای مجموع درآمد مشمول مالیات به ترتیب زیر اقدام شود:
1.
حوزه کاری حسابداری اداره امور مالیاتی ذیصلاح مکلف است نسبت به مطالبه مالیات مابه التفاوت موضوع تبصره پس از قطعیت حداقل دو پرونده شغلی مؤدی و همچنین پرونده های بعدی بعد از قطعیت درآمد مشمول مالیات، حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ قطعیت دو یا چند پرونده به صورت متوالی با اعمال صرفاً یک معافیت موضوع ماده (101) و نرخ ماده (131) قانون بر اساس درآمد مشمول مالیات تجمیعی به موجب برگ مطالبه مالیات اقدام نماید. در صورت عدم تعلق مابه التفاوت مالیات صدور برگ مطالبه موضوعیت نخواهد داشت.
2.
در صورت عدم پرداخت یا ترتیب پرداخت مالیات مطالبه شده توسط مؤدی ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ برگ مطالبه، مالیات مذکور در اجرای مقررات فصل نهم از باب چهارم قانون وصول خواهد شد.
3.
در صورت اعتراض مؤدی به برگ مطالبه ابلاغ شده موضوع در اجرای مقررات ماده (216) قانون قابل طرح در هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده مذکور می باشد.
4.
در راستای محاسبه مالیات موضوع این فصل، بخشودگی نرخ موضوع تبصره ماده (131) قانون بر اساس محاسبات اولیه مالیات قطعی شده هر پرونده می بایست از مبلغ مالیات نهایی کسر شود. جریمه موضوع مواد (192) و (193) قانون و نظایر آنها نیز بر اساس محاسبات اولیه در محاسبات لحاظ و مد نظر قرار می گیرد.
5.
جریمه موضوع ماده (190) قانون برای هر پرونده تا قبل از ابلاغ برگ مطالبه موضوع این فصل بر اساس برگ های تشخیص اولیه و قطعی اولیه و مقررات مربوط و از زمان ابلاغ برگ مطالبه موضوع این فصل بر اساس مالیات پرداخت نشده مطالبه شده قابل محاسبه و مطالبه می باشد.
6.
برگ مطالبه مالیات در راستای مقررات موضوع این فصل تأثیری در ارائه گواهی های موضوع مواد (186)، تبصره (1) ماده (186)، (187) قانون و نظایر آنها نخواهد داشت.
7.
درصورت عدم تسلیم اظهارنامه توسط مؤدی در هریک از پرونده ها در محاسبه مالیات مابه التفاوت تجمیعی، اعمال معافیت موضوع ماده (101) قانون تا سقف درآمد مشمول مالیات پرونده هایی که نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی اقدام شده، مجاز می باشد.
فصل سیزدهم- سایر مقررات
ماده 48
ماده 48- انجام کلیه فرآیندهای مالیاتی از جمله ثبت نام، حسابرسی، رسیدگی مجدد و وصول مالیات پرونده های مالیاتی با سازمان است و سازمان می تواند با رعایت مقررات قانونی مربوط امور مذکور را حسب مورد به اداره امور مالیاتی و یا مأموران مالیاتی ذی ربط محول نماید.
تبصره- در اجرای این ماده چنانچه حسب تشخیص سازمان امور مالیاتی کشور، انجام فرآیندهای مالیاتی از جمله رسیدگی به پرونده های مؤدیان مالیاتی در یک اداره کل تجمیع گردد، مالیات و عوارض متعلقه در چارچوب مقررات قانونی مربوط، به محل فعالیت اشخاص منظور می گردد.
ماده 49
ماده 49- حداقل سطح سازمانی مجاز برای انجام مکاتبه و استعلام جهت کسب اطلاعات مورد نیاز در اجرای مواد (230) و (231) قانون و سایر مقررات، در تمامی حوزه های کاری مدیر یا سرپرست حوزه کاری می باشد. در مورد بانک ها و مؤسسات اعتباری غیربانکی، درخواست اسناد و مدارک و اطلاعات مورد نیاز سازمان امور مالیاتی کشور مربوط به درآمد مؤدی، پس از طی مراحل مزبور از طریق وزیر امور اقتصادی و دارایی انجام می شود که در صورت تصویب در سایر قوانین و مقررات، این امر توسط رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور یا نماینده دارای تفویض وی صورت می گیرد.
ماده 50
ماده 50- حسب درخواست رئیس شورای عالی مالیاتی و موافقت رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور، گروه های کارشناسی به شعب شورای عالی مالیاتی جهت انجام امور محوله اختصاص می یابد.
ماده 51
ماده 51- تخلفات مأموران مالیاتی از قانون، ق.م.ا.ا و ق.پ. و مقررات مربوط صرفاً از طریق دادستانی انتظامی مالیاتی مورد پیگرد قانونی قرار می گیرد.
ماده 52
ماده 52- مأموران مالیاتی مکلفند در صورت مشاهده جرائم مالیاتی موضوع ماده (274) قانون، مراتب را جهت اقامه دعوا علیه مرتکبان نزد مراجع قضایی به دفتر حقوقی و قراردادهای مالیاتی اعلام نمایند. در صورت عدم اعلام مراتب مطابق مقررات مربوط با آنان رفتار خواهد شد.
ماده 53
ماده 53- در اجرای مقررات ماده (219) قانون کلیه بخشنامه ها، دستورالعمل ها و رویه های اجرایی که توسط سازمان جهت اجرای قانون مقرر می شود برای کلیه واحدهای تابعه سازمان، مأموران مالیاتی و مؤدیان لازمالاتباع است.
ماده 54
ماده 54- ترتیبات اجرایی و فرآیندهای کاری مربوط به آن بخش از فعالیت ها و خدمات مالیاتی که در اجرای تبصره (2) ماده (219) قانون و آیین نامه اجرایی آن به بخش غیردولتی برون سپاری می شوند، تابع شیوه نامه اجرایی و دستورالعمل های مربوط می باشد.
ماده 55
ماده 55- انجام کلیه فرآیندهای مندرج در این آیین نامه در صورت امکان و در چارچوب قوانین و مقررات، به صورت سیستمی صورت می گیرد.
