باب اول – در صلاحیت دادگاهها
فصل اول – در صلاحیت ذاتی و نسبی دادگاهها
ماده ۱۰ – رسیدگی نخستین به دعاوی، حسب مورد در صلاحیت دادگاههای عمومی و انقلاب است مگر در مواردی که قانون مرجع دیگری را تعیین کرده باشد.
طبق ماده ۱۰، رسیدگی باید با حضور طرفین یا وکلای آنها انجام شود. بنابراین، اگر وکیل داشته باشید، حضور شخص شما (موکل) الزامی نیست، مگر اینکه دادگاه به دلایل خاص، حضور شخص را ضروری بداند.
عدم حضور خوانده مانع رسیدگی نیست، اما اگر اخطاریه به درستی ابلاغ شده باشد، دادگاه به دعوا رسیدگی کرده و حکم صادر میکند. در صورت عدم حضور خوانده و عدم ارائه لایحه، حکم صادره میتواند در شرایطی غیابی تلقی شود که شرایط واخواهی را فراهم میآورد.
مهمترین حقوق عبارتاند از: ۱) حق ارائه دلیل و مستندات جدید، ۲) حق پاسخگویی به ادعاها و دلایل طرف مقابل، و ۳) حق درخواست استماع شهود یا جلب نظر کارشناس (در چارچوب قانون).
بله. اصل رسیدگی حضوری در ماده ۱۰، فرصت پاسخ شفاهی را فراهم میکند؛ اما اگر طرف مقابل لایحه کتبی ارائه دهد، طرف دیگر حق دارد در همان جلسه یا در مهلت مقرر دادگاه، پاسخ کتبی خود را ارائه دهد (تضمین حق دفاع بر اساس ماده ۶).
چگونه یک وکیل میتواند با استفاده از ماده ۱۰، دفاع موکل خود را در جلسه دادگاه به حداکثر برساند؟
- حضور به موقع
وکیل باید خود و موکلش (در صورت لزوم) را در زمان مقرر در دادگاه حاضر کند تا فرصت دفاع از دست نرود.
- ثبت اظهارات شفاهی در صورتمجلس
وکیل باید اطمینان حاصل کند که تمامی اظهارات کلیدی و دفاعیات شفاهی موکل، مطابق ماده ۱۰، به دقت در صورتمجلس جلسه قید و ثبت میشود.
- پاسخ فوری به ادعاهای جدید
اگر طرف مقابل در جلسه، ادعا یا دلیلی جدید ارائه کرد، وکیل باید با استناد به حق پاسخگویی (ماده ۱۰)، فوراً پاسخ شفاهی را ارائه و در صورت لزوم، تقاضای مهلت برای ارائه لایحه کتبی تکمیلی نماید.
