ماده ۱۰۰ – هرگاه در وقت تعیین شده دادگاه تشکیل نشود و یا مانعی برای رسیدگی داشته باشد، به دستور دادگاه نزدیکترین وقت رسیدگی ممکن معین خواهد شد.
تبصره – در مواردی که عدم تشکیل دادگاه منتسب به طرفین نباشد، وقت رسیدگی حداکثر ظرف مدت دو ماه خواهد بود.
موانع رسیدگی شامل دلایل متعددی است که مانع از تشکیل صحیح دادگاه میشود؛ مانند: عدم حضور یا امتناع دادرس، نقص ابلاغ به یکی از طرفین، یا هر دلیل موجه دیگری که دادگاه را از رسیدگی باز دارد.
این عبارت به معنای تکلیف دادگاه به تسریع در تعیین جلسه بعدی است. دادگاه موظف است بلافاصله پس از رفع مانع، بدون فوت وقت اداری، وقت جدید را در اولین فرصت خالی اعلام کند.
این محدودیت فقط زمانی اعمال میشود که عدم تشکیل دادگاه، منتسب به طرفین نباشد. یعنی اگر مانع به دلایلی خارج از اراده طرفین (مثل فوت قاضی، بیماری قاضی، یا تعطیلی اداری) ایجاد شده باشد، وقت بعدی باید ظرف حداکثر دو ماه تعیین شود.
خیر. در صورتی که عدم تشکیل منتسب به طرفین باشد، دادگاه مکلف به رعایت حداکثر مهلت دو ماهه نیست، هرچند همچنان باید نزدیکترین وقت ممکن را تعیین کند.
چگونه میتوان پس از عدم تشکیل دادگاه، بر تسریع فرآیند رسیدگی (ماده ۱۰۰) تأکید کرد؟
- بررسی دلیل عدم تشکیل:
دلیل عدم تشکیل جلسه (که در صورت جلسه قید میشود) را بررسی کنید. اگر دلیل منتسب به طرفین نیست (مانند نقص اداری دادگاه)، به دادگاه کتباً یادآوری کنید که تعیین وقت بعدی باید حداکثر ظرف دو ماه انجام شود (تبصره ماده ۱۰۰).
- پیگیری مجدانه وقت جدید:
پس از رفع مانع، به صورت مستمر از طریق سامانههای قضایی یا دفتر دادگاه، تعیین وقت جدید را پیگیری کنید تا اطمینان حاصل شود که “نزدیکترین وقت رسیدگی ممکن” لحاظ شده است.




