ماده ۱۴ – درخواست تأمین دلایل و امارات از دادگاهی میشود که دلایل و امارات مورد درخواست در حوزه آن واقع است.
اقامتگاه اصلی شرکت، محلی است که اداره امور اصلی شرکت در آنجا واقع است. این محل معمولاً در اساسنامه شرکت و آگهیهای ثبتی آن ذکر شده است. صرف وجود یک انبار یا دفتر کار فرعی، اقامتگاه اصلی محسوب نمیشود.
اصل بر این است که دادگاه محل اقامتگاه اصلی (مرکز شرکت) صالح است (ماده ۱۴). اما اگر دعوا مربوط به امور شعبه باشد (مثلاً قرارداد منعقد شده در شعبه و مربوط به فعالیت همان شعبه باشد)، در این حالت دادگاه محل وقوع شعبه نیز صالح به رسیدگی خواهد بود.
خیر. دعاوی علیه سازمانهای دولتی و عمومی، معمولاً در صلاحیت مراجع خاص (مانند دیوان عدالت اداری) است و قواعد صلاحیت محلی آن، اغلب محل استقرار سازمان یا محل وقوع عمل را در نظر میگیرد. ماده ۱۴ صرفاً برای دعاوی علیه خود اشخاص حقوقی خصوصی (شرکتها) کاربرد دارد.
تغییر اقامتگاه در جریان رسیدگی، در صلاحیت دادگاه رسیدگیکننده تأثیری ندارد و دادگاه قبلی همچنان صالح به ادامه رسیدگی است. صلاحیت دادگاه در زمان طرح دعوا تعیین میشود.
چگونه یک وکیل میتواند با استناد به ماده ۱۴، دادگاه صالح در دعوای علیه یک شرکت را تعیین کند؟
- بررسی اساسنامه و روزنامه رسمی
وکیل باید با مراجعه به اساسنامه یا آگهیهای ثبت شرکت در روزنامه رسمی، اقامتگاه اصلی (مرکز اصلی فعالیت) شرکت خوانده را مشخص کند.
- تعیین دادگاه صالح اصلی
دادخواست باید در دادگاه عمومی همان حوزه قضایی که اقامتگاه اصلی شرکت در آنجا واقع شده، تقدیم شود.
- بررسی استثنای شعبه:
اگر دعوا صرفاً مربوط به فعالیت یک شعبه مشخص در شهری دیگر باشد، وکیل میتواند با استناد به استثنای ماده ۱۴ (در خصوص شعب)، دادخواست را در دادگاه محل وقوع شعبه نیز تقدیم کند.
