ماده ۲۷ – در صورتی که دادگاه رسیدگیکننده خود را صالح به رسیدگی نداند، با صدور قرار عدم صلاحیت، پرونده را به دادگاه صلاحیتدار ارسال مینماید. دادگاه مرجوعالیه مکلف است خارج از نوبت نسبت به صلاحیت اظهارنظر نماید و چنانچه ادعای عدم صلاحیت را نپذیرد، پرونده را جهت حل اختلاف به دادگاه تجدیدنظر استان ارسال میکند. رای دادگاه تجدیدنظر در تشخیص صلاحیت لازمالاتباع خواهد بود.
تبصره – در صورتی که اختلاف صلاحیت بین دادگاههای دو حوزه قضایی از دو استان باشد، مرجع حل اختلاف به ترتیب یادشده، دیوان عالی کشور میباشد.
اعتراض به صلاحیت داور باید در اولین جلسه داوری یا در همان آغاز فرآیند داوری مطرح شود. اگر داور در خصوص این اعتراض، تصمیمی بگیرد (چه خود را صالح بداند و چه غیرصالح)، معترض میتواند با استناد به ماده ۲۷، به دادگاه مراجعه کند.
دادگاه صالح، همان دادگاهی است که اگر توافق بر داوری وجود نداشت، صالح به رسیدگی به اصل دعوای اصلی بود (بر اساس مواد ۱۱ تا ۲۰ آد.م).
رأی دادگاه در خصوص صلاحیت داور، قطعی است و قابل تجدیدنظرخواهی یا فرجامخواهی نیست. این امر به دلیل جلوگیری از اطاله دادرسی و تسریع در تعیین تکلیف فرآیند داوری است.
اگر دادگاه حکم به عدم صلاحیت داور بدهد، داور دیگر نمیتواند به رسیدگی ادامه دهد و دادگاه صالح، خود به اصل دعوا رسیدگی میکند. اگر داوری منتفی شود، دادگاه رسیدگیکننده به اعتراض، صالح به رسیدگی به اصل دعوا نیز خواهد بود.
چگونه یک وکیل میتواند با استفاده از ماده ۲۷، اعتراض موکل خود به صلاحیت داور را به دادگاه ارجاع دهد؟
- اخذ تصمیم رسمی داور:
وکیل باید ابتدا اعتراض خود را کتباً نزد داور مطرح کند و از داور بخواهد که تصمیم خود را در خصوص صلاحیت، به صورت رسمی اعلام کند.
- تعیین دادگاه صالح اصلی:
با اعمال قواعد صلاحیت محلی و ذاتی، دادگاهی که صالح به رسیدگی به اصل دعوا (قبل از داوری) بوده را تعیین کند.
- تقدیم دادخواست اعتراض:
وکیل باید دادخواست “اعتراض به رأی داور در خصوص صلاحیت” را در دادگاه صالح (گام ۲) تقدیم کرده و تصمیم داور و مستندات عدم صلاحیت را ضمیمه کند و با استناد به ماده ۲۷ آد.م، درخواست رسیدگی قضایی نماید.
