گردش کار

بسم الله الرحمن الرحیم

تاریخ: ۱۳۹۰/۱/۲۲

کلاسه پرونده: ۸۷/۱۰۶۳

شماره دادنامه: ۸

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: موقوفه مرحوم آیت‌الله محمدجعفر شریعتمداری استرآبادی با تولیت آقای محمدجواد شریعتمداری

موضوع شکایت و خواسته: ابطال فصل پنجم از آیین‌نامه اجرایی موضوع تبصره ۳ ماده ۱۳۹ اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم

خلاصه گردش کار

شاکی اعلام داشته است:

به حکم بند (ح) ماده ۱۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم، «آن قسمت از درآمد موقوفات عام که طبق موازین شرعی به مصرف اموری از قبیل تبلیغات اسلامی، تحقیقات فرهنگی، علمی، دینی، فنی، اختراعات، اکتشافات، تعلیم و تربیت، بهداشت و درمان، بنا و تعمیر و نگهداری مساجد، مصلاها، حوزه‌های علمیه، مدارس و دانشگاه‌های دولتی، مراسم تعزیه و اطعام، تعمیر آثار باستانی، امور عمرانی و آبادانی، هزینه یا وام تحصیلی دانش‌آموزان و دانشجویان، کمک به مستضعفان و آسیب دیدگان حوادث ناشی از سیل، زلزله، آتش‌سوزی، جنگ و حوادث غیرمترقبه دیگر برسد، مشروط بر اینکه درآمد و هزینه‌های مزبور به تایید سازمان اوقاف و امور خیریه رسیده باشد، از پرداخت مالیات معاف است.»

اما در ماده ۵ فصل پنجم آیین‌نامه اجرایی تبصره ۳ ماده ۱۳۹ اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم، بهره‌مندی موقوفات از معافیت مشروط به تسلیم اسناد به اداره اوقاف ظرف ۴ ماه پس از پایان سال مالی شده است. این شرط فراتر از قانون و نوعی قانونگذاری محسوب می‌شود.

با توجه به معافیت موقوفات عام از مالیات، و اینکه آیین‌نامه فاقد توازن با قانون است و نوعی وضع مالیات جدید محسوب می‌شود، شاکی تقاضای ابطال ماده ۵ تصویب‌نامه مذکور را دارد.

لایحه دفاعیه مدیرکل دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی کشور

در لایحه شماره ۹۳-۲۱۲ مورخ ۱۳۸۸/۵/۱۳ آمده است:

• طبق تبصره ۳ ماده ۱۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم، تهیه و تنظیم آیین‌نامه اجرایی به عهده سازمان امور مالیاتی گذاشته شده که به موجب تصویب‌نامه شماره ۵۳۴۵۶/ت۲۷۲۵۷ ه‍ مورخ ۱۷/۱۲/۸۱ به تایید هیأت وزیران رسیده است.
• بر اساس فصل پنجم آیین‌نامه مذکور، موقوفات عام جهت برخورداری از معافیت مالیاتی مکلفند:
  • (الف) صورت‌حساب درآمد و هزینه هر سال مالی، متکی بر اسناد و مدارک قابل قبول، حداکثر تا ۴ ماه پس از پایان سال مالی به اداره اوقاف و امور خیریه تسلیم شود.
  • (ب) اداره اوقاف، نسخه‌ای از صورت‌حساب و تأییدیه صرف درآمد در امور مندرج در بند (ح) ماده ۱۳۹ را ظرف ۶ ماه از تاریخ وصول به اداره امور مالیاتی محل موقوفه تحویل دهد.
• عدم رعایت این موارد موجب محرومیت از معافیت در آن سال می‌شود.
• همچنین اقدامات اداره مالیاتی، بر اساس آیین‌نامه مذکور صورت گرفته است.
• از این رو درخواست رد دادخواست شاکی و تأیید آیین‌نامه را داریم.

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با حضور رؤسا، مستشاران و دادرسان علی‌البدل شعب تشکیل و پس از مشاوره، به شرح زیر رأی صادر می‌کند:

نظر به اینکه براساس فراز پایانی ماده ۱۵۵ قانون مالیات‌های مستقیم، موعد تسلیم اظهارنامه، ترازنامه، حساب سود و زیان و سررسید پرداخت مالیات اشخاص حقوقی ۴ ماه پس از پایان سال مالی تعیین شده است و مطابق بند (ح) ماده ۱۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم، آن بخش از درآمد موقوفات عام که طبق موازین شرعی به مصارف یادشده در بند می‌رسد، مشروط به تأیید سازمان اوقاف و امور خیریه، از پرداخت مالیات معاف است.

همچنین تبصره ۳ ماده ۱۳۹ قانون اصلاح موادی از قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۸۰، مسئولیت تصویب آیین‌نامه اجرایی را به هیأت وزیران محول کرده است.

بنابراین ماده ۵ آیین‌نامه اجرایی تبصره ۲ ماده ۱۳۹ اصلاحی قانون مالیات‌های مستقیم، در چارچوب مقررات قانونی و در حدود اختیارات هیأت وزیران تدوین و تصویب شده است.

لذا ماده ۵ آیین‌نامه مذکور از نظر حقوقی قابلیت ابطال ندارد.

امضاء

رییس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

محمدجعفر منتظری