تاریخ سند: 1393/07/05
شماره سند: 200/93/526
کد سند: ال/ماده 26 قانون مالیات بر ارزش افزوده/93/526
وضعیت سند: معتبر
دستورالعمل رسیدگی به عملکرد مالیات بر ارزش افزوده صرافیها
با توجه به سؤالات و ابهامات مطروحه از سوی ادارات کل امور مالیاتی در خصوص چگونگی رسیدگی به عملکرد مالیات بر ارزش افزوده صرافیها و همچنین تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده آنان، به منظور وحدت رویه و در راستای اجرای صحیح مقررات و کنترل و نظارت مؤثر ادارات کل امور مالیاتی، موارد ذیل را مقرر میدارد:
1- در رسیدگی به پرونده مالیات بر ارزش افزوده صرافیها، ادارات کل امور مالیاتی مکلفند رسیدگی به پروندههای مذکور را به صورت متمرکز در مراکز استانها (بدون در نظر گرفتن محل فعالیت) به گروهی از مأموران مالیاتی مجرب، متخصص، آشنا به چگونگی عملکرد صرافیها و آگاه به مسائل حسابداری، مالی و ارزی محول نمایند. ضمناً اقدامات انجام شده، نتایج و پیشرفت حاصله را در پایان هر ماه به شرح فرم پیوست و در قالب فایل الکترونیکی اکسل به معاونت مالیات بر ارزش افزوده اعلام دارند.
2 – مشمولین ثبت نام:
الف- صرافیهای مشمول فراخوان مرحله اول:
کلیه صرافیهایی که مجموع فروش کالا و ارائه خدمات آنها در سال 1386 سه میلیارد ریال یا بیشتر و یا در پنج ماهه آغازین سال 1387 یک میلیارد و دویست و پنجاه میلیون ریال یا بیشتر بوده است (به جز اشخاص حقیقی تابع شورای اصناف) حائز شرایط فراخوان مرحله اول هستند و مکلف به اجرای مقررات موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده از تاریخ 01/07/1387 میباشند.
ب- صرافیهای مشمول فراخوان مرحله دوم:
سایر صرافیهایی که حائز شرایط فراخوان مرحله اول نبودهاند، مشمول فراخوان مرحله دوم هستند و مکلف به اجرای مقررات قانون فوقالذکر از تاریخ 01/07/1388 میباشند.
3 – نحوه تعیین مأخذ محاسبه مالیات و عوارض ارزش افزوده:
ازآنجائیکه صرافیها به هنگام فروش ارز به مشتریان، ارائهدهنده خدمات تبدیل ارز میباشند، بنابراین تفاوت دو قیمت خرید و فروش ارز مندرج در تابلو در زمان انجام معامله، مابهازاء ارائه خدمت بابت تبدیل هر واحد ارز بوده و مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده میباشد.
لذا مأخذ محاسبه مالیات و عوارض ارزش افزوده (مابهازاء ارائه خدمات توسط صرافیها) فارغ از قیمت تاریخ خرید ارز و سود و زیان مکتسبه در زمان فروش آن، از مابهالتفاوت قیمت خرید و فروش ارز (قیمتهای مندرج در تابلوی صرافی) در زمان انجام معامله با مشتریان محاسبه میگردد.
مثال: صرافی «بهراد» در تاریخ 30/09/1392 اقدام به فروش 2000 دلار و 5000 یورو مینماید، با توجه به جدول ذیل که نمایانگر قیمت خرید، فروش و مابهالتفاوت قیمت خرید و فروش ارز در زمان انجام معامله میباشد، مأخذ محاسبه مالیات و عوارض ارزش افزوده در خصوص ارائه خدمت مذکور به شرح زیر تعیین میگردد:
لازم است در ابتدای امر، مابهازاء ارائه خدمت بابت تبدیل هر واحد ارز (مابهالتفاوت قیمت خرید و فروش ارز در زمان انجام معامله) را حسب مورد محاسبه و سپس از مجموع حاصلضرب مابهازاء مزبور در هر یک از ارزهای فروشرفته در تاریخ مذکور، مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده تعیین گردد.
جدول قیمت خرید و فروش ارز (مندرج در تابلوهای صرافی) در تاریخ 30/09/1392
| ردیف | نوع ارز | قیمت خرید | قیمت فروش | مابهالتفاوت قیمت خرید و فروش |
|---|---|---|---|---|
| 1 | دلار آمریکا | 30,000 | 30,300 | 300 |
| 2 | یورو | 40,000 | 40,400 | 400 |
- (ریال) مابهازاء خدمت ارائه شده بابت فروش هر واحد دلار
300 = 30,300 – 30,000 - (ریال) مابهازاء ارائه خدمت بابت فروش 2000 دلار
600,000 = 300 * 2000 - (ریال) مابهازاء خدمت ارائه شده بابت فروش هر واحد یورو
400 = 40,400 – 40,000 - (ریال) مابهازاء ارائه خدمت بابت فروش 5000 یورو
2,000,000 = 400 * 5000 - (ریال) جمع کل مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده
2,600,000 = 600,000 + 2,000,000
4- نحوه تعیین مابهازاء دریافتی صرافیها بابت خدمت تبدیل یک ارز به ارز دیگر:
در موارد تبدیل یک ارز به ارز دیگر (مثلاً تبدیل دلار به یورو)، صراف از یک سو خریدار ارز از مشتری و از سوی دیگر فروشنده ارز به همان مشتری خواهد بود. بنابراین در اینگونه موارد مأخذ محاسبه مالیات و عوارض ارزش افزوده حسب مورد طبق مراتب فوقالذکر تعیین میگردد.
5- نحوه تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده (مابهازاء ارائه خدمات) از طریق رسیدگی به دفاتر و اسناد و مدارک:
برای تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده آن دسته از صرافیهایی که نسبت به ارائه دفاتر و اسناد و مدارک درخواستی، در موعد مقرر اقدام مینمایند، ادارات امور مالیاتی میبایست مقدار فروش ارز طی دوره مالیاتی و به تفکیک هر روز را از دفاتر و اسناد و مدارک استخراج نمایند و سپس مابهالتفاوت قیمت فروش ارز هر روز را مشخص و طبق مراتب یاد شده، نسبت به تعیین مأخذ و مالیات و عوارض ارزش افزوده هر دوره مالیاتی اقدام نمایند.
6- نحوه تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده (مابهازاء ارائه خدمات) از طریق علیالرأس:
در خصوص تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده از طریق علیالرأس، ضمن رعایت مفاد دستورالعمل تشخیص مالیات و عوارض از طریق علیالرأس موضوع ماده (26) قانون مالیات بر ارزش افزوده، در مواردی که اطلاعات واصله صرفاً مربوط به خرید یا فروش ارز باشد، ادارات امور مالیاتی میبایست میانگین قیمت خرید و فروش هر واحد ارز را در هر دوره مالیاتی تعیین و سپس اقدام نمایند:
6-1 چنانچه اطلاعات واصله مربوط به مبلغ ریالی خرید ارز باشد، مبلغ ریالی خرید ارز تقسیم بر میانگین قیمت خرید ارز همان دوره شده تا مقدار ارز خریداری شده بدست آید، سپس از حاصلضرب مقدار ارز فروشرفته در مابهالتفاوت میانگین قیمت خرید و فروش هر واحد ارز، مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده تعیین و مطالبه گردد.
6-2 چنانچه اطلاعات واصله مربوط به مبلغ ریالی فروش ارز باشد، مبلغ ریالی فروش ارز تقسیم بر میانگین قیمت فروش ارز همان دوره شده تا مقدار ارز فروشرفته بدست آید، سپس از حاصلضرب مقدار ارز فروشرفته در مابهالتفاوت میانگین قیمت خرید و فروش هر واحد ارز، مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده تعیین و مطالبه گردد.
7- چنانچه اطلاعات واصله اعم از خرید و فروش ارز به شکل سالانه و قابل تفکیک به دورههای مالیاتی باشد، تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده و همچنین مالیات و عوارض متعلق طبق بندهای 6-1 یا 6-2 صورت میگیرد. در صورتی که اطلاعات مذکور قابل تفکیک نباشد، به نسبت دورههای فعال سالانه تقسیم و متناسب با دورههای مؤدی محاسبه میشود.
8- در مواردی که دفاتر و اسناد و مدارک جهت رسیدگی به پرونده مالیات بر ارزش افزوده بدست نیامده باشد، طبق بند 14 دستورالعمل علیالرأس موضوع ماده (26) قانون مالیات بر ارزش افزوده اقدام میشود.
9- در خصوص سایر خدمات (سایر درآمدها) مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده از جمله کارمزد ارسال حواله ارزی، کل کارمزد دریافتی به صورت ناخالص، مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده خواهد بود.
10- چنانچه احراز شود مؤدی در موقع خرید کالا و خدمات مشمول برای فعالیتهای اقتصادی خود مالیات و عوارض ارزش افزوده پرداخت کرده باشد، مالیات و عوارض مذکور با رعایت سایر شرایط به عنوان اعتبار مالیاتی قابل پذیرش خواهد بود.
11- به موجب بند 14 تفاهمنامه مورخ 02/12/1390 فیمابین سازمان و اتحادیه طلا و جواهر، نقره و سکه تهران، خرید و فروش سکه طلا ضرب شده توسط بانک مرکزی بعد از اولین فروش توسط بانک مزبور تا اعلام بعدی مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده نخواهد بود.
12- ادارات کل امور مالیاتی میبایست نسبت به شناسایی و ثبتنام صرافیهایی که تاکنون ثبتنام نکردهاند اقدام و مراتب را کتباً به مؤدی اعلام نمایند.
علی عسکری