تاریخ سند: 1367/12/20
شماره سند: 30/4/13382/59192
وضعیت سند: –
امضا کننده: معاون درآمدهای مالیاتی (احمد حسینی)
آئین نامه موضوع تبصره 1 ماده 109
آئیننامه ذخائر فنی موسسات بیمه
آئیننامه موضوع تبصره 1 ماده 109 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب سوم اسفندماه 1366 که از طرف بیمه مرکزی ایران با موافقت شورایعالی بیمه تهیه و مورد تصویب وزارت متبوع قرار گرفته، جهت اطلاع و اجرا به پیوست ارسال میگردد.
احمد حسینی
معاون درآمدهای مالیاتی
بیمه مرکزی ایران – مصوب شورایعالی بیمه
آئیننامه شماره 22 – ذخائر فنی موسسات بیمه
با توجه به تبصره 1 ماده 109 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفندماه سال 1366، شورایعالی بیمه در اجرای ماده 61 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمهگری، آئیننامه ذخائر فنی موسسات بیمه را در 13 ماده و 2 تبصره بشرح زیر در جلسه مورخ 11/8/1367 مورد موافقت قرار داد:
فصل اول – کلیات
ماده 1 – موسسات بیمه مکلفند برای انجام تمام تعهداتی که به موجب قراردادهای بیمه مستقیم و قراردادهای بیمه اتکائی به عهده گرفتهاند، ذخائر فنی زیر را بر اساس ضوابط مقرر از طرف شورای عالی بیمه نگهداری و در ستون بدهی ترازنامه خود ثبت نمایند:
الف – در بیمههای زندگی:
1- ذخیره ریاضی برای پرداخت سرمایهها و مستمریها
2- ذخیره مشارکت بیمهگذاران در منافع برای پرداخت سهمی از منافع حاصله به بیمهگذاران
3- ذخیره فنی تکمیلی برای تقویت سایر ذخائر فنی بیمههای زندگی و تضمین تعهدات موسسات بیمه
4- ذخائر فنی بیمه عمر زمانی
ب – در بیمههای غیرزندگی:
1- ذخیره حق بیمه برای خطرات جاری
2- ذخیره خسارت معوق برای پرداخت خساراتی که اعلام شده و در دست رسیدگی است
3- ذخیره برگشت حق بیمه برای استرداد حق بیمه به علت فسخ یا ابطال یا تقلیل حق بیمه بعد از دوره مالی
4- ذخیره ریاضی برای پرداخت مستمریها
5- ذخیره مشارکت بیمهگذاران در منافع برای پرداخت سهمی از منافع حاصله به بیمهگذاران
6- ذخیره فنی تکمیلی برای تقویت سایر ذخائر فنی بیمههای غیرزندگی و تضمین تعهدات موسسات بیمه
ماده 2 – موسسات بیمه موظفند در موقع تنظیم حساب سود و زیان و ترازنامه سال مالی 1368، ذخائر فنی سال 1368 را طبق مقررات این آئیننامه محاسبه و به بدهکار حساب سود و زیان و بستانکار حساب ذخائر فنی منظور دارند.
در موقع تنظیم حساب سود و زیان و ترازنامه سالهای بعد، هر سال ذخائر فنی آخر سال مالی قبل را به بستانکار حساب سود و زیان سال مالی منتقل و ذخائر فنی آخر سال مالی را به بدهکار حساب سود و زیان همان سال منظور نمایند.
فصل دوم – ذخائر فنی بیمههای زندگی
ماده 3 – ذخیره ریاضی بیمههای زندگی عبارت است از تفاوت بین ارزش فعلی تعهدات بیمهگر (اعم از سرمایه و مستمری) و ارزش فعلی تعهدات بیمهگذاران با رعایت مبانی مورد استفاده در محاسبه حق بیمه که نسبت به سهم نگهداری موسسه بیمه محاسبه میشود.
ماده 4 – ذخیره مشارکت در منافع بیمههای زندگی عبارت است از درصدی از منابع حاصل از معاملات بیمههای زندگی و سرمایهگذاری ذخائر فنی آن که به موجب شرایط قراردادهای بیمههای زندگی باید بین بیمهگذاران بیمههای زندگی تقسیم شود. سهم بیمهگذاران در منافع، اعم از اینکه در پایان هر سال مالی یا سالهای بعد قابل تقسیم باشد، باید در این ذخیره منظور شود.
ماده 5 – ذخائر فنی بیمههای عمر زمانی بر اساس مبانی تعیین شده برای بیمههای غیرزندگی (به جز بیمههای اتومبیل) موضوع فصل سوم این آئیننامه محاسبه و در حسابها منظور خواهد شد.
ماده 6 – ذخیره فنی تکمیلی در بیمههای زندگی عبارت است از حاصل جمع اقلام زیر:
الف – 7٪ حق بیمههای سال پس از کسر حق بیمههای اتکائی واگذاری
ب – ذخیره فنی تکمیلی که از سال قبل منتقل شده است
فصل سوم – ذخائر فنی بیمههای غیرزندگی
فصل سوم – ذخائر فنی بیمههای غیرزندگی
ماده 7 – ذخیره حق بیمه برای خطرات جاری در بیمههای غیرزندگی که عبارت است از حق بیمههای مربوط به فاصله زمانی بین تاریخ ترازنامه تا انقضاء مدت قراردادهای بیمه، به ترتیب زیر محاسبه میشود:
- برای بیمههای اتومبیل (بدنه و شخص ثالث): 45٪ حق بیمه بیمهنامههای صادره ظرف سال پس از کسر حق بیمه اتکائی واگذاری.
- برای سایر بیمهها: 40٪ حق بیمه بیمهنامههای صادره ظرف سال پس از کسر حق بیمه اتکائی واگذاری.
تبصره – در مورد اولین سال فعالیت موسسات بیمه در ایران، برای هر یک از ماههای قبل از شروع فعالیت، 2/5٪ حق بیمه بیمهنامههای صادره ظرف سال مذکور پس از کسر حق بیمه اتکائی واگذاری به نصابهای مندرج در ماده فوق اضافه میشود. هرگاه موسسه بیمه در نیمه دوم ماه شروع به فعالیت کرده باشد، ماه مزبور جزو ماههای فعالیت محسوب نمیگردد.
ماده 8 – ذخیره خسارات معوق در بیمههای غیرزندگی عبارت است از جمع برآورد خسارات اعلام شده در دست رسیدگی در آخر سال مالی، پس از کسر سهم بیمه اتکائی.
ماده 9 – ذخیره برگشت حق بیمه در بیمههای زندگی عبارت است از 50٪ نسبت حق بیمههای برگشتی به کل حق بیمه در سه سال مالی قبل ضرب در حق بیمه سال مالی جاری پس از کسر حق بیمه اتکائی.
ماده 10 – ذخیره ریاضی در بیمههای غیرزندگی برای پرداخت مستمریهایی که قطعی شده، عبارت است از ارزش فعلی تعهدات بیمهگر پس از کسر سهم بیمهگر اتکائی.
ماده 11 – ذخیره مشارکت در منافع بیمههای غیرزندگی عبارت است از درصدی از منافع حاصل از هر یک از قراردادهای بیمه که به موجب شرایط قرارداد قابل پرداخت به بیمهگذاران باشد.
ماده 12 – ذخیره فنی تکمیلی در بیمههای غیرزندگی (با استثنای بیمههای خطرات جنگ که نسبت به آنها اتکائی واگذاری به خارج از کشور صورت نگیرد) عبارت است از حاصل جمع اقلام زیر:
الف – 7٪ حق بیمههای سال پس از کسر حق بیمههای اتکائی واگذاری
ب – ذخیره فنی تکمیلی که از سال قبل منتقل شده است
ماده 12 مکرر – ذخیره فنی تکمیلی در بیمههای خطرات جنگ که نسبت به آنها اتکائی واگذاری به خارج از کشور صورت نمیگیرد، عبارت است از حاصل جمع اقلام ردیف الف پس از کسر اقلام ردیف ب بشرح زیر:
الف – حق بیمه سال پس از کسر حق بیمه اتکائی واگذاری داخلی به اضافه ذخیره فنی تکمیلی موضوع همین ماده و سایر ذخائر فنی مربوطه که از سال قبل منتقل شدهاند.
ب – حاصل جمع ذخائر فنی مربوط سال مالی موردنظر (بدون درنظرگرفتن ذخیره فنی تکمیلی) و خسارت مربوطه پس از کسر سهم اتکائی داخلی.
تبصره – در هر مورد که ذخیره فنی تکمیلی موضوع ماده 12 مکرر در خصوص بیمههای خطرات جنگ که نسبت به آنها اتکائی واگذاری به خارج از کشور صورت نمیگیرد، کمتر از میزان ذخیره فنی تکمیلی به مأخذ مقرر در ماده 12 گردد، میزان ذخیره فنی تکمیلی به مأخذ مقرر در ماده 12 محاسبه خواهد شد.
فصل چهارم – ذخائر فنی بیمههای اتکائی قبولی
ماده 13 – ذخائر فنی معاملات بیمه اتکائی قبولی با رعایت قواعد مقرر در مواد قبلی این آئیننامه و به موجب شرایط قراردادها و توافقهای اتکائی محاسبه میشود.
این آئیننامه از تاریخ اجرای قانون مالیاتهای مستقیم مصوب مورخ 3/12/1366، جایگزین آئیننامه شماره 10 مصوب مورخ 9/2/1353 و مکملهای 1/10 و 2/10 آن میگردد.
مواد قانونی وابسته
طبق تبصره ۱ ماده ۱۰۹، ذخایر فنی موسسات بیمه بهعنوان هزینههای قابل قبول شناخته میشوند؛ یعنی از درآمد کل کسر شده و باعث کاهش مالیات پرداختی شرکت میگردند.
بیمه مرکزی ایران با موافقت شورایعالی بیمه، ضوابط را تهیه و به تصویب وزارت امور اقتصادی و دارایی میرساند.
این آییننامه در ۱۳ ماده و ۲ تبصره تدوین شده و جزئیات دقیق ذخیرهگیری را بیان میکند.
نحوه اعمال ذخایر فنی در پرونده مالیاتی شرکتهای بیمه
- مرحله اول: طبقهبندی ذخایر فنی
ابتدا ذخایر شرکت را بر اساس آییننامه ۲۲ به دو بخش ذخایر فنی بیمههای زندگی و غیرزندگی تقسیم کنید.
- مرحله دوم: محاسبه بر اساس فرمولهای شورایعالی بیمه
مطابق مواد ۱۳گانه آییننامه، مبالغ مربوط به خسارات معوق و حقبیمههای عاید نشده را محاسبه کنید.
- مرحله سوم: انطباق با تبصره ۱ ماده ۱۰۹
اطمینان حاصل کنید که مبالغ ذخیره شده با سقفهای قانونی و استانداردهای مورد تایید سازمان امور مالیاتی مطابقت دارد.
- مرحله چهارم: درج در اظهارنامه مالیاتی
مبالغ تایید شده را در ردیف هزینههای قابل قبول اظهارنامه قرار دهید تا از درآمد مشمول مالیات کسر شود.
