مازندران آمل خیابان طالقانی – مشاور رسمی مالیاتی وحید اکبری | 09113252050

[1367/12/20][30/4/13382/59192][ایین نامه] *آئین نامه موضوع تبصره 1 ماده 109

آیین‌نامه شماره ۲۲ بیمه مرکزی، موضوع تبصره ۱ ماده ۱۰۹ قانون مالیات‌های مستقیم، چارچوب دقیق محاسبه ذخایر فنی موسسات بیمه را تعیین می‌کند. این آیین‌نامه که به پیشنهاد بیمه مرکزی و تصویب شورای‌عالی بیمه رسیده است، مشخص می‌کند کدام بخش از ذخایر شرکت‌های بیمه به‌عنوان هزینه‌های قابل قبول مالیاتی تلقی شده و از درآمد مشمول مالیات کسر می‌گردد. وحید اکبری در این مطلب به بررسی ۱۳ ماده این آیین‌نامه در راستای شفاف‌سازی مالیاتی صنعت بیمه می‌پردازد.
تصویر وحید اکبری

وحید اکبری

فهرست مطالب


تاریخ سند: 1367/12/20
شماره سند: 30/4/13382/59192
وضعیت سند: –
امضا کننده: معاون درآمدهای مالیاتی (احمد حسینی)

آئین نامه موضوع تبصره 1 ماده 109


آئین‌نامه ذخائر فنی موسسات بیمه

آئین‌نامه موضوع تبصره 1 ماده 109 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب سوم اسفندماه 1366 که از طرف بیمه مرکزی ایران با موافقت شورایعالی بیمه تهیه و مورد تصویب وزارت متبوع قرار گرفته، جهت اطلاع و اجرا به پیوست ارسال می‌گردد.

احمد حسینی
معاون درآمدهای مالیاتی

بیمه مرکزی ایران – مصوب شورایعالی بیمه
آئین‌نامه شماره 22 – ذخائر فنی موسسات بیمه

با توجه به تبصره 1 ماده 109 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفندماه سال 1366، شورایعالی بیمه در اجرای ماده 61 قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری، آئین‌نامه ذخائر فنی موسسات بیمه را در 13 ماده و 2 تبصره بشرح زیر در جلسه مورخ 11/8/1367 مورد موافقت قرار داد:


فصل اول – کلیات

ماده 1 – موسسات بیمه مکلفند برای انجام تمام تعهداتی که به موجب قراردادهای بیمه مستقیم و قراردادهای بیمه اتکائی به عهده گرفته‌اند، ذخائر فنی زیر را بر اساس ضوابط مقرر از طرف شورای عالی بیمه نگهداری و در ستون بدهی ترازنامه خود ثبت نمایند:

الف – در بیمه‌های زندگی:
1- ذخیره ریاضی برای پرداخت سرمایه‌ها و مستمری‌ها
2- ذخیره مشارکت بیمه‌گذاران در منافع برای پرداخت سهمی از منافع حاصله به بیمه‌گذاران
3- ذخیره فنی تکمیلی برای تقویت سایر ذخائر فنی بیمه‌های زندگی و تضمین تعهدات موسسات بیمه
4- ذخائر فنی بیمه عمر زمانی

ب – در بیمه‌های غیرزندگی:
1- ذخیره حق بیمه برای خطرات جاری
2- ذخیره خسارت معوق برای پرداخت خساراتی که اعلام شده و در دست رسیدگی است
3- ذخیره برگشت حق بیمه برای استرداد حق بیمه به علت فسخ یا ابطال یا تقلیل حق بیمه بعد از دوره مالی
4- ذخیره ریاضی برای پرداخت مستمری‌ها
5- ذخیره مشارکت بیمه‌گذاران در منافع برای پرداخت سهمی از منافع حاصله به بیمه‌گذاران
6- ذخیره فنی تکمیلی برای تقویت سایر ذخائر فنی بیمه‌های غیرزندگی و تضمین تعهدات موسسات بیمه

ماده 2 – موسسات بیمه موظفند در موقع تنظیم حساب سود و زیان و ترازنامه سال مالی 1368، ذخائر فنی سال 1368 را طبق مقررات این آئین‌نامه محاسبه و به بدهکار حساب سود و زیان و بستانکار حساب ذخائر فنی منظور دارند.
در موقع تنظیم حساب سود و زیان و ترازنامه سال‌های بعد، هر سال ذخائر فنی آخر سال مالی قبل را به بستانکار حساب سود و زیان سال مالی منتقل و ذخائر فنی آخر سال مالی را به بدهکار حساب سود و زیان همان سال منظور نمایند.


فصل دوم – ذخائر فنی بیمه‌های زندگی

ماده 3ذخیره ریاضی بیمه‌های زندگی عبارت است از تفاوت بین ارزش فعلی تعهدات بیمه‌گر (اعم از سرمایه و مستمری) و ارزش فعلی تعهدات بیمه‌گذاران با رعایت مبانی مورد استفاده در محاسبه حق بیمه که نسبت به سهم نگهداری موسسه بیمه محاسبه می‌شود.

ماده 4ذخیره مشارکت در منافع بیمه‌های زندگی عبارت است از درصدی از منابع حاصل از معاملات بیمه‌های زندگی و سرمایه‌گذاری ذخائر فنی آن که به موجب شرایط قراردادهای بیمه‌های زندگی باید بین بیمه‌گذاران بیمه‌های زندگی تقسیم شود. سهم بیمه‌گذاران در منافع، اعم از اینکه در پایان هر سال مالی یا سال‌های بعد قابل تقسیم باشد، باید در این ذخیره منظور شود.

ماده 5ذخائر فنی بیمه‌های عمر زمانی بر اساس مبانی تعیین شده برای بیمه‌های غیرزندگی (به جز بیمه‌های اتومبیل) موضوع فصل سوم این آئین‌نامه محاسبه و در حساب‌ها منظور خواهد شد.

ماده 6ذخیره فنی تکمیلی در بیمه‌های زندگی عبارت است از حاصل جمع اقلام زیر:
الف – 7٪ حق بیمه‌های سال پس از کسر حق بیمه‌های اتکائی واگذاری
ب – ذخیره فنی تکمیلی که از سال قبل منتقل شده است


فصل سوم – ذخائر فنی بیمه‌های غیرزندگی

فصل سوم – ذخائر فنی بیمه‌های غیرزندگی

ماده 7ذخیره حق بیمه برای خطرات جاری در بیمه‌های غیرزندگی که عبارت است از حق بیمه‌های مربوط به فاصله زمانی بین تاریخ ترازنامه تا انقضاء مدت قراردادهای بیمه، به ترتیب زیر محاسبه می‌شود:

  • برای بیمه‌های اتومبیل (بدنه و شخص ثالث): 45٪ حق بیمه بیمه‌نامه‌های صادره ظرف سال پس از کسر حق بیمه اتکائی واگذاری.
  • برای سایر بیمه‌ها: 40٪ حق بیمه بیمه‌نامه‌های صادره ظرف سال پس از کسر حق بیمه اتکائی واگذاری.

تبصره – در مورد اولین سال فعالیت موسسات بیمه در ایران، برای هر یک از ماه‌های قبل از شروع فعالیت، 2/5٪ حق بیمه بیمه‌نامه‌های صادره ظرف سال مذکور پس از کسر حق بیمه اتکائی واگذاری به نصاب‌های مندرج در ماده فوق اضافه می‌شود. هرگاه موسسه بیمه در نیمه دوم ماه شروع به فعالیت کرده باشد، ماه مزبور جزو ماه‌های فعالیت محسوب نمی‌گردد.


ماده 8ذخیره خسارات معوق در بیمه‌های غیرزندگی عبارت است از جمع برآورد خسارات اعلام شده در دست رسیدگی در آخر سال مالی، پس از کسر سهم بیمه اتکائی.

ماده 9ذخیره برگشت حق بیمه در بیمه‌های زندگی عبارت است از 50٪ نسبت حق بیمه‌های برگشتی به کل حق بیمه در سه سال مالی قبل ضرب در حق بیمه سال مالی جاری پس از کسر حق بیمه اتکائی.

ماده 10ذخیره ریاضی در بیمه‌های غیرزندگی برای پرداخت مستمری‌هایی که قطعی شده، عبارت است از ارزش فعلی تعهدات بیمه‌گر پس از کسر سهم بیمه‌گر اتکائی.

ماده 11ذخیره مشارکت در منافع بیمه‌های غیرزندگی عبارت است از درصدی از منافع حاصل از هر یک از قراردادهای بیمه که به موجب شرایط قرارداد قابل پرداخت به بیمه‌گذاران باشد.

ماده 12ذخیره فنی تکمیلی در بیمه‌های غیرزندگی (با استثنای بیمه‌های خطرات جنگ که نسبت به آنها اتکائی واگذاری به خارج از کشور صورت نگیرد) عبارت است از حاصل جمع اقلام زیر:
الف – 7٪ حق بیمه‌های سال پس از کسر حق بیمه‌های اتکائی واگذاری
بذخیره فنی تکمیلی که از سال قبل منتقل شده است

ماده 12 مکررذخیره فنی تکمیلی در بیمه‌های خطرات جنگ که نسبت به آنها اتکائی واگذاری به خارج از کشور صورت نمی‌گیرد، عبارت است از حاصل جمع اقلام ردیف الف پس از کسر اقلام ردیف ب بشرح زیر:
الفحق بیمه سال پس از کسر حق بیمه اتکائی واگذاری داخلی به اضافه ذخیره فنی تکمیلی موضوع همین ماده و سایر ذخائر فنی مربوطه که از سال قبل منتقل شده‌اند.
ب – حاصل جمع ذخائر فنی مربوط سال مالی موردنظر (بدون درنظرگرفتن ذخیره فنی تکمیلی) و خسارت مربوطه پس از کسر سهم اتکائی داخلی.

تبصره – در هر مورد که ذخیره فنی تکمیلی موضوع ماده 12 مکرر در خصوص بیمه‌های خطرات جنگ که نسبت به آنها اتکائی واگذاری به خارج از کشور صورت نمی‌گیرد، کمتر از میزان ذخیره فنی تکمیلی به مأخذ مقرر در ماده 12 گردد، میزان ذخیره فنی تکمیلی به مأخذ مقرر در ماده 12 محاسبه خواهد شد.


فصل چهارم – ذخائر فنی بیمه‌های اتکائی قبولی

ماده 13ذخائر فنی معاملات بیمه اتکائی قبولی با رعایت قواعد مقرر در مواد قبلی این آئین‌نامه و به موجب شرایط قراردادها و توافق‌های اتکائی محاسبه می‌شود.

این آئین‌نامه از تاریخ اجرای قانون مالیات‌های مستقیم مصوب مورخ 3/12/1366، جایگزین آئین‌نامه شماره 10 مصوب مورخ 9/2/1353 و مکمل‌های 1/10 و 2/10 آن می‌گردد.


مواد قانونی وابسته

ماده 109- درآمد مشمول مالیات در مورد موسسات بیمه ایرانی عبارت است از:
1- ذخایر فنی در آخر سال مالی قبل.


چرا ذخایر فنی در محاسبه مالیات موسسات بیمه اهمیت دارند؟

طبق تبصره ۱ ماده ۱۰۹، ذخایر فنی موسسات بیمه به‌عنوان هزینه‌های قابل قبول شناخته می‌شوند؛ یعنی از درآمد کل کسر شده و باعث کاهش مالیات پرداختی شرکت می‌گردند.

مرجع نهایی تعیین ضوابط ذخایر فنی کدام سازمان است؟

بیمه مرکزی ایران با موافقت شورای‌عالی بیمه، ضوابط را تهیه و به تصویب وزارت امور اقتصادی و دارایی می‌رساند.

آیین‌نامه ذخایر فنی شامل چند ماده است؟

این آیین‌نامه در ۱۳ ماده و ۲ تبصره تدوین شده و جزئیات دقیق ذخیره‌گیری را بیان می‌کند.


نحوه اعمال ذخایر فنی در پرونده مالیاتی شرکت‌های بیمه

  1. مرحله اول: طبقه‌بندی ذخایر فنی

    ابتدا ذخایر شرکت را بر اساس آیین‌نامه ۲۲ به دو بخش ذخایر فنی بیمه‌های زندگی و غیرزندگی تقسیم کنید.

  2. مرحله دوم: محاسبه بر اساس فرمول‌های شورای‌عالی بیمه

    مطابق مواد ۱۳گانه آیین‌نامه، مبالغ مربوط به خسارات معوق و حق‌بیمه‌های عاید نشده را محاسبه کنید.

  3. مرحله سوم: انطباق با تبصره ۱ ماده ۱۰۹

    اطمینان حاصل کنید که مبالغ ذخیره شده با سقف‌های قانونی و استانداردهای مورد تایید سازمان امور مالیاتی مطابقت دارد.

  4. مرحله چهارم: درج در اظهارنامه مالیاتی

    مبالغ تایید شده را در ردیف هزینه‌های قابل قبول اظهارنامه قرار دهید تا از درآمد مشمول مالیات کسر شود.

خدمات تخصصی مالیاتی

مشاوره مالیاتی و سامانه مؤدیان

راهکار تخصصی برای مالیات، سامانه مؤدیان، دفاع مالیاتی، تنظیم لوایح و مشاوره حرفه‌ای کسب‌وکارها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *