[1399/03/27][466-467][دیوان عدالت اداری] ابطال بند 10 بخشنامه شماره 7821 مورخ 1389/05/02 معاونت مالیات بر ارزش افزوده سازمان امور مالیاتی کشور

مشخصات سند

• تاریخ سند: 1399/03/27
• شماره سند: 466-467
• کد سند: ال/22/1399/
• وضعیت سند: معتبر
• امضا کننده: رییس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری (محمد کاظم بهرامی)

عنوان رأی

ابطال بند 10 بخشنامه شماره 7821 مورخ 1389/05/02 معاونت مالیات بر ارزش افزوده سازمان امور مالیاتی کشور

مرجع رسیدگی

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی

• آقایان بهمن زبردست و حسین عبداللهی

موضوع شکایت و خواسته

ابطال بند 10 بخشنامه شماره 1389/05/02-7821 معاونت مالیات بر ارزش افزوده سازمان امور مالیاتی کشور

گردش کار

تبصره 1 – دادخواست آقای بهمن زبردست

1. ابطال بند 1 بخشنامه:
   • بند 1 بخشنامه مقرر کرده است:

«مأخذ محاسبه جرایم موضوع ماده (22) قانون در موارد بندهای ششگانه ماده مزبور، مالیات و عوارض متعلق به عرضه کالاها یا ارائه خدمات طی دوره، قبل از کسر مالیات و عوارض پرداختی برای تحصیل کالاها یا خدمات در همان دوره خواهد بود.»

• استدلال شاکی:
  • در جریمه‌های بندهای 2، 3 و 4 ماده 22 قانون مالیات بر ارزش افزوده، مالیات متعلق صورتحساب است، بنابراین بند 1 بخشنامه بلامصداق و اجرا نشدنی است.
  • در جریمه‌های بندهای 1، 5 و 6 ماده 22، که مرتبط با عدم ثبت نام، عدم تسلیم اظهارنامه و عدم ارائه اسناد و مدارک است، مالیات متعلق براساس عرضه کالاها و خدمات بعد از کسر اعتبارات محاسبه می‌شود. اجرای بند 1 بخشنامه منجر به افزایش غیرقانونی جریمه‌ها خواهد شد.

2. ابطال بند 10 بخشنامه:
   • بند 10 مقرر کرده است:

«به استناد بند (6) ماده (22)، جریمه عدم ارائه دفاتر معادل 25% مالیات متعلق و جریمه عدم ارائه اسناد و مدارک نیز معادل 25% مالیات متعلق خواهد بود. بنابراین در صورتی که مودیان از ارائه دفاتر و اسناد و مدارک خودداری نمایند، مشمول پرداخت جریمه جمعاً معادل 50% مالیات متعلق می‌باشند.»

• استدلال شاکی:
  • قانونگذار منظور از عبارت «عدم ارائه دفاتر یا اسناد و مدارک حسب مورد معادل 25% مالیات متعلق» را هر یک از مستندات به طور جداگانه 25% در نظر گرفته است، نه جمع کردن جریمه‌ها به 50%.

تبصره 2 – لایحه آقای حسین عبداللهی

1. مطابقت با ماده 22 قانون مالیات بر ارزش افزوده:
   • جریمه‌ها به شرح زیر است:
     1. عدم ثبت نام: 75% مالیات متعلق
     2. عدم صدور صورتحساب: معادل 1 برابر مالیات متعلق
     3. عدم درج صحیح قیمت: معادل 1 برابر ما به التفاوت
     4. عدم تکمیل اطلاعات صورتحساب: 25%
     5. عدم تسلیم اظهارنامه: 50%
     6. عدم ارائه دفاتر یا اسناد و مدارک: 25%
2. ابهام بند 1 بخشنامه:
   • «مالیات متعلق» براساس مالیات و عوارض قبل از کسر اعتبارات تعریف شده که مغایر ماده 21 قانون است.
   • اعتبار مالیاتی موضوع ماده 21 حذف می‌شود و جریمه مضاعف تحمیل می‌شود، که برخلاف اصل 36 و اصل 46 قانون اساسی و ماده 21 قانون مالیات بر ارزش افزوده است.

تبصره 3 – متن مقرره مورد اعتراض

«براساس بند 10 بخشنامه مورد شکایت … در صورت عدم ارائه دفاتر و اسناد و مدارک، مجموع جریمه می‌تواند به 50% مالیات متعلق برسد…»

تبصره 4 – پاسخ اداره کل حقوقی سازمان امور مالیاتی

• مالیات متعلق همان مالیات و عوارض قبل از کسر اعتبارات مالیاتی است.
• واژه «یا» در بند 6 ماده 22 تفکیک بین دفاتر و اسناد و مدارک را نشان می‌دهد و هرکدام عدم ارائه شود، 25% جریمه دارد.
• هیأت تخصصی اقتصادی مالی دیوان بند 1 بخشنامه را قابل ابطال ندانست، اما رسیدگی به بند 10 در هیأت عمومی ادامه یافت.

رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری – 1399/03/27

• بر اساس بند 6 ماده 22 قانون مالیات بر ارزش افزوده:
  • در صورت عدم ارائه هر یک از دفاتر یا اسناد و مدارک، جریمه 25% قابل اعمال است.
• بنابراین بند 10 بخشنامه، که جریمه را جمعاً 50% تعیین کرده است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات است.
• مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، ابطال می‌شود.

امضاء:
محمد کاظم بهرامی
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری