رأی دیوان عدالت اداری درباره معافیت مالیات بر ارزش افزوده مکملها
مشخصات سند
تاریخ سند: 1396/03/23
شماره سند: 245-246
کد سند: ال/12/1396/
وضعیت سند: معتبر
عنوان رأی
ابطال نامه شماره 665/44762-1393/04/25 مدیرکل نظارت و ارزیابی فرآوردههای طبیعی، سنتی و مکمل سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
بسم الله الرحمن الرحیم
مشخصات دادنامه
شماره دادنامه: 246-245
تاریخ دادنامه: 1396/03/23
کلاسه پرونده: 94/207 و 94/69
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
مشخصات شاکیان
شاکی اول: شرکت تدارکات دارویی ساینا مهرایرانیان با وکالت آقای محمدرضا جعفری
شاکی دوم: شرکت دارویی پارس با وکالت خانم معصومه فناییان
موضوع شکایت و خواسته
ابطال نامه شماره 665/44762-1393/04/25 مدیرکل نظارت و ارزیابی فرآوردههای طبیعی، سنتی و مکمل سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
گردش کار پرونده
آقای محمدرضا جعفری و خانم معصومه فناییان به وکالت از شرکت تدارکات دارویی ساینا مهرایرانیان و شرکت دارویی پارس به موجب دادخواست، ابطال نامه شماره 6565/44762-1393/04/25 مدیرکل نظارت و ارزیابی فرآوردههای طبیعی، سنتی و مکمل سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کردهاند که:
شرح دادخواست شاکیان
ریاست محترم دیوان عدالت اداری
با سلام و تحیت، به استحضار میرساند سازمان غذا و دارو در نامه موضوع شکایت فرآوردههای ویتامین و مکمل دارویی را که سابقاً منتشر شده و مبنای عمل قرار گرفته، از معافیت قانون مالیات بر ارزش افزوده خارج نموده و در واقع برخلاف حقوق مکتسبه و معافیتهای پیشبینی شده در قوانین و بخشنامهها و دستورالعملهای موجود و رویه سابق مکتسبه تولیدکنندگان و واردکنندگان این نوع مکملها را تضییع و مضافاً آن را عطف به ماسبق کرده است.
بدین وسیله با شرح مراتب ذیل، ابطال نامه مذکور و در ابتدا صدور دستور موقت مورد تقاضاست.
بند 1 تشریح معافیت قانونی داروها از مالیات بر ارزش افزوده
در ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1386 برخی از معافیتهای مالیاتی و موارد عدم شمول قانون شناسایی شده است. از جمله به صراحت بند 9 ماده 12 مقرر شده است که انواع دارو، لوازم مصرفی درمانی، خدمات درمانی انسانی حیوانی گیاهی و خدمات توانبخشی و حمایتی از پرداخت مالیات موضوع این قانون معافاند.
بند 2 اطلاق عبارت انواع دارو در قانون
در بند 9 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده، عبارت دارو به صورت مطلق به کار رفته و دربرگیرنده تمامی انواع دارو میباشد. قانونگذار با به کارگیری عبارت انواع دارو قصد رفع هرگونه شبهه در شمول حکم قانونی را داشته است.
بند 3 تبصره 3 قانون اصلاح ماده 3 مقررات پزشکی و دارویی
به موجب تبصره 3 قانون اصلاح ماده 3 قانون مربوط به مقررات پزشکی و دارو و مواد خوراکی و آشامیدنی مقرر شده است که کلیه فرآوردههای تقویتی، تحریککننده، ویتامینها و غیره که فهرست آن توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام و منتشر میگردد، جز اقلام دارویی است.
بند 4 فهرست رسمی ویتامینها و مکملها
در اجرای قانون مذکور، سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت با تهیه لیست انواع ویتامینها و مکملها به موجب بخشنامه شماره 655/39437-1389/12/16، فهرست مذکور را اعلام و منتشر نموده و این فهرست مبنای عمل تولیدکنندگان و واردکنندگان قرار گرفته است.
بند 5 رویه سازمان امور مالیاتی
با وجود تصریح قانونگذار و انتشار فهرست رسمی، سازمان امور مالیاتی در برخی موارد دچار تشتت رویه بوده است تا اینکه پس از صدور نظر شماره 79337/14284-1390/06/16 معاونت حقوقی رئیس جمهور اعلام شد که ویتامینها و مکملها مطابق فهرست اعلامی وزارت بهداشت مشمول بند 9 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده میباشند. متعاقب آن، بخشنامه شماره 9155-1390/07/05 و بخشنامه شماره 260/6110/د-1391/09/12 این معافیت را تأیید کردهاند.
بند 6 جمعبندی استدلالهای شاکیان
اولاً برابر بند 9 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده، انواع دارو از پرداخت مالیات معاف است.
ثانیاً عبارت انواع دارو اطلاق داشته و شامل تمامی مصادیق دارو میباشد.
ثالثاً تشخیص مصادیق دارو طبق قانون در صلاحیت وزارت بهداشت و درمان است.
رابعاً وزارت بهداشت نسبت به شناسایی و انتشار فهرست مکملها اقدام نموده است.
خامساً نظر معاونت حقوقی رئیس جمهور صراحتاً مکملها را مشمول معافیت دانسته است.
سادساً بخشنامههای سازمان امور مالیاتی مؤید این معافیت میباشد.
سابعاً مقررات فوق برای تولیدکنندگان و واردکنندگان حق مکتسبه ایجاد نموده است.
ثامناً این مقررات منطبق با نیت قانونگذار و سیاستهای کلان سلامت کشور است.
بند 7 ایرادات وارد بر نامه مورد اعتراض
اولاً فهرست مکملها به موجب قانون تهیه و منتشر شده و عدول از آن بدون تشریفات قانونی امکانپذیر نیست.
ثانیاً عدم وجود مصوبه ادعایی نمیتواند موجب تضییع حقوق مکتسبه اشخاص گردد.
ثالثاً نامه مورد اعتراض با بند 9 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده و تبصره 3 ماده 3 قانون مقررات پزشکی مغایرت دارد.
رابعاً نامه مزبور متضمن عطف به ماسبق نمودن مالیات برخلاف ماده 4 قانون مدنی است.
متن نامه مورد اعتراض
جناب آقای ابراهیم بیگی
مدیرکل محترم دفتر فنی و اعتراضات مودیان اداره مالیات بر ارزش افزوده
موضوع در خصوص مالیات بر ارزش افزوده
سلام علیکم
با احترام، پیرو مذاکره تلفنی و مکاتبات قبلی، اعلام میگردد صرفاً فرآوردههایی که در فهرست دارویی کشور تصویب و منتشر میشود، مشمول معافیت از مالیات بر ارزش افزوده میباشد. فهرستهای ارسالی توسط مدیران قبلی سازمان تحت عنوان مکمل فاقد مصوبه بوده و نمیتواند مبنای معافیت قرار گیرد.
مدیرکل نظارت و ارزیابی فرآوردههای طبیعی، سنتی و مکمل
پاسخ وزارت بهداشت به شکایت
سرپرست دفتر امور حقوقی وزارت بهداشت طی لایحه رسمی اعلام نموده است که مکملها حسب تعریف قانونی دارو محسوب نمیشوند مگر آنکه در فهرست دارویی کشور تصویب و منتشر شده باشند و صرفاً تعداد محدودی از این فرآوردهها واجد شرایط دارویی میباشند.
رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
مطابق بند 9 ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده، انواع دارو از پرداخت مالیات معاف است و طبق تبصره 3 ماده 3 قانون اصلاحی مقررات پزشکی، فرآوردههایی که فهرست آنها توسط وزارت بهداشت اعلام میشود جز اقلام دارویی محسوب میگردد.
لکن از حیث عطف به ماسبق نمودن مالیات نسبت به اقلامی که در فاصله سالهای 1389 تا 1392 مشمول معافیت بودهاند، نامه مورد اعتراض مغایر حقوق مکتسبه اشخاص تشخیص داده شد و از این جهت مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، از تاریخ تصویب ابطال میشود.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
محمدکاظم بهرامی