‌ماده 31 ‌قانون ثبت احوال

ماده ۳۱ قانون تاکید دارد بر این نکات:

دارندگان دفاتر رسمی ازدواج و طلاق موظف‌اند وقایع ازدواج، طلاق و رجوع را در دفاتر خود ثبت و همزمان آنها را در شناسنامه زوجین درج، امضاء و مهر نمایند.
این دفاتر باید حداکثر هر پانزده روز یکبار، نمونه‌ای از این وقایع ثبت شده را تهیه کرده و به ثبت احوال محل تحویل دهند و رسید دریافت کنند.
وقایع ازدواج، طلاق و رجوع ایرانیان مقیم خارج از کشور باید توسط کنسولگری‌های مربوطه ثبت گردد.
گزارشات مربوط به وقایع ثبت شده در خارج از کشور باید حداکثر هر یکماه به سازمان ثبت احوال کشور از طریق وزارت امور خارجه ارسال شود.
این ماده ضامن صحت و به‌روزرسانی ثبت قانونی وقایع ازدواج، طلاق و رجوع در داخل و خارج کشور است.

ماده 30 ‌قانون ثبت احوال

ماده ۳۰ اصلاحی قانون ثبت احوال توضیح می‌دهد:

حکم قطعی دادگاه برای ثبت وفات فرضی غائب مفقودالاثر به عنوان مدرک رسمی مورد قبول است.
مدیران دفاتر دادگاه‌هایی که حکم قطعی صادر می‌کنند، موظفند یک نسخه رسمی از رأی صادره را به ثبت احوال محل ارسال کنند.
این الزام رسمی باعث ضمانت ثبت دقیق و مستند وقایع وفات فرضی می‌شود.

ماده 29 ‌قانون ثبت احوال

ماده ۲۹ اصلاحی قانون ثبت احوال بیان می‌دارد:

در مواردی که مشخصات متوفی به‌خوبی معلوم نباشد یا برخی اطلاعات ضروری برای سند ثبت وفات در دسترس نباشد، در جای مشخصات در سند، عبارت “نامعلوم” نوشته می‌شود.
برای تکمیل این اطلاعات نامعلوم، هیئت حل اختلاف مسئول بررسی و تکمیل مشخصات است.
این ماده تضمین می‌کند که ثبت وقایع وفات حتی در شرایط عدم دسترسی به اطلاعات کامل به صورت قانونی و قابل استناد انجام شود.

ماده 28 ‌قانون ثبت احوال

ماده ۲۸ قانون ثبت احوال (اصلاحی ۱۳۶۳/۱۰/۱۸) به تعیین تکالیف مراجع خاص برای اعلام وفات در شرایط غیرعادی و نظامی می‌پردازد.

بر اساس این ماده، مسئولیت اعلام وفات در موارد زیر بر عهده مقامات مشخص شده است:

۱. وفات ناشی از سوانح طبیعی و حوادث بزرگ
در صورت بروز سوانحی مانند زلزله، سیل، طوفان و آتش‌سوزی:

مقامات انتظامی یا گروه‌های امدادی حاضر در محل مکلف به اعلام وفات هستند.
باید صورتی حاوی اطلاعات: نام و نام خانوادگی، سن و حتی‌المقدور شماره و محل صدور شناسنامه متوفی را به ثبت احوال ارسال کنند.
۲. وفات نظامیان
در مورد فوت نظامیان در دو حالت زیر:

زمان صلح: در سربازخانه‌ها یا حین مانورهای نظامی.
زمان جنگ: در جبهه‌ها یا مناطق عملیاتی.
مسئولیت اعلام بر عهده فرمانده قسمت (یگان مربوطه) است.
اعلامیه باید شامل: نام، نام خانوادگی، شماره شناسنامه و محل صدور آن باشد.
هدف ماده
این ماده با هدف تسهیل و تسریع ثبت وقایع فوت در شرایط بحرانی و همچنین نظم‌بخشی به ثبت آمار متوفیان نظامی وضع شده است تا در شرایطی که دسترسی به بستگان نزدیک میسر نیست، روند حقوقی ثبت وفات متوقف نشود.

ماده 27 ‌قانون ثبت احوال

ماده ۲۷ قانون ثبت احوال (اصلاحی ۱۳۶۳/۱۰/۱۸) ناظر بر مواردی است که ولادت یا وفات از طریق اعلام رسمی مقامات ذی‌صلاح به ثبت احوال گزارش می‌شود.

بر اساس این ماده:

اگر واقعه ولادت یا وفات
از طریق نامه رسمی
توسط مأموران انتظامی، مقامات قضایی یا سایر مقامات رسمی
اعلام شود:

شماره و تاریخ اعلام‌نامه رسمی در سند ثبت درج می‌شود.
این اعلام‌نامه، به منزله امضای سند ثبت محسوب می‌گردد.
آثار حقوقی ماده
نیاز به حضور و امضای اشخاص عادی در این موارد منتفی است.
اعلام رسمی مقامات، اعتبار قانونی کافی برای ثبت واقعه را دارد.
فرآیند ثبت وقایع حیاتی در موارد خاص (مانند فوت‌های قضایی یا حوادث خاص) تسهیل می‌شود.
هدف ماده
این ماده با هدف تسهیل ثبت وقایع حیاتی در موارد رسمی و حکومتی و ایجاد اعتبار قانونی برای مکاتبات رسمی مقامات ذی‌صلاح وضع شده است.

ماده 26 ‌قانون ثبت احوال

ماده ۲۶ قانون ثبت احوال (اصلاحی ۱۳۶۳/۱۰/۱۸) تعیین می‌کند که چه اشخاصی صلاحیت و مسئولیت اعلام واقعه وفات و امضای سند ثبت وفات را بر عهده دارند.

طبق این ماده، افراد زیر به ترتیب اولویت یا شرایط وقوع فوت مکلف به این امر هستند:

۱. نزدیک‌ترین خویشاوند متوفی که در زمان مرگ حضور داشته است.

۲. متصدی یا صاحب مکانی که فوت در آنجا اتفاق افتاده (یا نماینده قانونی او).

۳. هر شخصی که در موقع وقوع وفات حاضر بوده است.

۴. مأموران انتظامی یا دهیاران (کدخدا).

تبصره ماده
مطابق تبصره این ماده:

متصدیان گورستان‌ها یا مسئولان دفن نیز مکلف هستند وقوع فوت را به سازمان ثبت احوال اطلاع دهند.
هدف ماده
هدف از این ماده، اطمینان از ثبت دقیق تمام وقایع وفات در کشور و تعیین مراجع پاسخگو برای مستندسازی پایان حیات حقوقی افراد است تا از تضییع حقوق ورثه و سوءاستفاده‌های احتمالی جلوگیری شود.

ماده 25 ‌قانون ثبت احوال

ماده ۲۵ قانون ثبت احوال (اصلاحی ۱۳۶۳/۱۰/۱۸) به مهلت قانونی اعلام واقعه وفات و نحوه محاسبه آن اختصاص دارد.

بر اساس این ماده:

مهلت اعلام وفات ۱۰ روز است.
این مهلت از تاریخ وقوع وفات یا تاریخ اطلاع از آن محاسبه می‌شود.
نحوه محاسبه مهلت
در محاسبه این مهلت:

روز وفات جزو مهلت محسوب نمی‌شود.
اگر آخرین روز مهلت با تعطیل رسمی مصادف شود، آن روز نیز جزو مهلت به حساب نمی‌آید.
اگر وفات در اثنای سفر رخ دهد، مهلت اعلام از تاریخ رسیدن به مقصد محاسبه خواهد شد.
تبصره ماده
مطابق تبصره:

نحوه ثبت ولادت و وفاتی که پس از پایان مهلت قانونی اعلام شوند
در آیین‌نامه اجرایی قانون ثبت احوال تعیین می‌شود.
هدف ماده
هدف این ماده، تعیین مهلت مشخص برای ثبت وفات، ایجاد نظم در ثبت وقایع حیاتی، و پیش‌بینی سازوکار ثبت با تأخیر در چارچوب آیین‌نامه اجرایی است.

ماده 22 ‌قانون ثبت احوال

ماده 22 اصلاحی قانون ثبت احوال (18/10/1363) مقرر می‌کند وفات هر شخص اعم از ایرانی یا خارجی و همچنین ولادت طفل مرده یا طفلی که بلافاصله پس از تولد فوت کند باید به مأمور یا نماینده ثبت احوال اعلام شود. وفات ایرانیان در خارج از کشور به مأموران کنسولی ایران اعلام و توسط آنان یا مأموران ثبت احوال ثبت می‌شود. اطلاعات وفات در سند ثبت وفات، دفتر ثبت کل وقایع و شناسنامه متوفی درج و تأیید می‌گردد. همچنین وفات اتباع خارجی پس از ثبت به شهربانی اعلام و نسخه‌ای از گواهی به سازمان ثبت احوال و سپس وزارت امور خارجه ارسال می‌شود. طبق تبصره، گواهی وفات به هر شخص درخواست‌کننده قابل ارائه است.

ماده 21 ‌قانون ثبت احوال

ماده 21 اصلاحی قانون ثبت احوال (18/10/1363) مقرر می‌دارد که در صورت تولد بیش از یک طفل (چندقلوها) در یک وضع حمل، برای هر نوزاد باید سند و دفتر ثبت کل وقایع جداگانه‌ای تنظیم شود. این ثبت باید دقیقاً به ترتیب تولد نوزادان صورت گیرد و ذکر ساعت ولادت هر یک از آن‌ها در دفتر الزامی است.

ماده 20 ‌قانون ثبت احوال

ماده 20 اصلاحی قانون ثبت احوال (18/10/1363) مقررات انتخاب نام را توضیح می‌دهد. انتخاب نام با اعلام‌کننده است و می‌تواند نامی ساده یا مرکب باشد که عرفاً یک نام محسوب می‌شود. مواردی مانند انتخاب نام‌های هتک حیثیت مقدسات اسلامی، عناوین و القاب زننده یا مستهجن، و نام‌های نامتناسب با جنس ممنوع است. تشخیص نام‌های ممنوع بر عهده شورای عالی ثبت احوال است که نمونه‌ها را تعیین و اعلام می‌کند. در زمینه اقلیت‌های دینی شناخته شده، انتخاب نام تابع زبان و فرهنگ دینی آن‌ها است و نوع دین آنان در اسناد سجلی قید می‌شود. همچنین ذکر سیادت برای سادات به شرط اثبات در اسناد سجلی الزامی است، مگر آنان که خود را سید ندانند یا عدم سیادتشان محرز شود. همچنین مراتب تشرف پیروان ادیان دیگر به اسلام همراه با تغییر نام و نام خانوادگی ثبت می‌گردد.